Zarina ota-onasidan qolgan uchta kvartirani ijaraga beradi — Sergelida, Chilonzorda va Olmazorda. Har oy u telefondagi yozishmalardan kim pul o‘tkazganini, kim kechiktirganini eslashga harakat qilardi. Dekabrda ma’lum bo‘lishicha, Olmazordagi ijarachi ikki oydan beri to‘lamagan ekan — bu shunchaki boshqa xabarlar orasida yo‘qolib ketgan.
Bitta kvartira uchun deyarli hisob kerak emas: to‘lov o‘zi esda qoladi. Ikki-uchta obyektda esa xotira tez xiyonat qiladi, tizimsiz esa ijarachining qarzini ham, kvartiralardan birining boshqalaridan kamroq daromad berayotganini ham osongina o‘tkazib yuborish mumkin.
Nega bir necha kvartira hisobi alohida vazifa
Obyektlar bir nechta bo‘lganda, «kim to‘lagan», «qaysi oy uchun» va «qaysi kvartira foydaliroq» degan savollarni xotirada yoki yozishmada saqlab bo‘lmaydi — summalar va sanalar, ayniqsa to‘lovlar har xil kunda kelsa, tez aralashib ketadi.
Har bir kvartira uchun jadvalga nima kiritiladi
- Boshqalari bilan adashtirmaslik uchun kvartira manzili yoki qisqa nomi.
- Har bir to‘lovning sanasi va summasi, kim o‘tkazgani.
- Shu kvartira bo‘yicha xarajatlar alohida ustunda: kommunal, mayda ta’mir, sug‘urta — hisoblagichlar kerakmi va qachon o‘zini oqlaydi, bu haqida alohida yozilgan.
- To‘lov kechiksa, bu haqda belgi.
Uchta alohida fayl emas, «kvartira» ustunli bitta jadval yuritish qulayroq — shunda obyektlarni bir xil oy uchun bir-biri bilan osongina solishtirish mumkin.
Har bir kvartira bo‘yicha daromadlilikni alohida qanday hisoblash
Formula bir kvartira uchungidek, faqat har bir qatorga alohida qo‘llaniladi: kvartira daromadliligi — yillik daromaddan xarajatlarni ayirib, aynan shu kvartira narxiga bo‘lish.
Misol (raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying). Sergelidagi kvartira narxi 250 000 000 so‘m, xarajatlar ayrilgandan keyingi yillik daromad — 22 500 000 so‘m. Chilonzordagi kvartira narxi 350 000 000 so‘m, xarajatlar ayrilgandan keyingi yillik daromad — 24 500 000 so‘m.
| Kvartira | Qanday hisoblanadi | Daromadlilik |
|---|---|---|
| Sergeli | 22 500 000 ÷ 250 000 000 × 100 | 9,0 % |
| Chilonzor | 24 500 000 ÷ 350 000 000 × 100 | 7,0 % |
| Farq | ikki obyektni solishtirish | Sergeli 2 foiz punktga foydaliroq |
Har bir kvartira bo‘yicha alohida hisobsiz Zarina uchala obyekt bo‘yicha umumiy summani hisoblardi va kvartiralardan biri bir xil xarajat darajasida yillar davomida boshqalaridan kamroq daromad berayotganini ko‘rmasdi. Raqamlarni uy-joy kalkulyatorida tekshirib ko‘rish mumkin.
To‘lov kechikishini qanday o‘tkazib yubormaslik kerak
Bitta kvartirada bir haftalik kechikish darhol sezilib qoladi. Uchtasida esa ijarachi «odatdagidan kechroq yozgan» deb o‘ylash oson. Oddiy qoida yordam beradi: agar oyning beshinchi kuniga jadvalda to‘lov belgisi bo‘lmasa, hafta oxirini kutmasdan, shu kuniyoq ijarachiga yozing.
Odatiy holat: tanishning uchta ijaradagi kvartirasidan biri deyarli ikki oy to‘lamagan — ijarachi «yaqin kunlarda o‘tkazaman» derdi, egasi esa jadvalni solishtirmay, so‘ziga ishonardi. Qarz yopildi, lekin yo‘qolgan ikki oyni qaytarib bo‘lmadi.
Ijarachi qidiruvini qachon birlashtirish kerak
Bir nechta kvartira uchun bir vaqtda ijarachi izlasangiz, e’lonlarni e’lon joylash orqali joylang va har bir manzil bo‘yicha javoblarni NARXTOP’dagi ijara e’lonlari bo‘limida alohida solishtiring — shunda qaysi kvartira ko‘proq qiziqish uyg‘otayotgani va nega ko‘rinadi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Barcha kvartiralar bo‘yicha daromadni bitta umumiy summada hisoblash, obyektlarga bo‘lmasdan.
- Ma’lumotlarni jadval o‘rniga telefondagi yozishmada saqlash.
- Har bir kvartira xarajatini alohida qayd qilmaslik, faqat umumiy natijani.
- To‘lov kechikishini faqat ijarachining o‘zi eslatganda payqash.
Qisqa javoblar
Bir necha kvartirani ijaraga bersa, hisobni qanday yuritish kerak
«Kvartira» ustunli bitta jadval oching, unda har bir obyekt bo‘yicha to‘lov sanalari, summalar va xarajatlar alohida qayd etilsin.
Har bir kvartira bo‘yicha daromadlilikni alohida hisoblash kerakmi
Ha, aks holda qaysi kvartira aslida foydaliroq, qaysi biri bir xil xarajatda yillar davomida kamroq daromad berayotganini ko‘rib bo‘lmaydi.
Ijarachi to‘lamaganini qanday tez payqash mumkin
To‘lov jadvalda paydo bo‘lishi kerak bo‘lgan oy kunini belgilang va agar belgi bo‘lmasa, shu kuniyoq ijarachiga yozing.
Har bir kvartira uchun alohida fayl yuritish kerakmi
Obyektlar bo‘yicha bo‘lingan bitta jadval qulayroq: shunda kvartiralarni bir oy uchun bir-biri bilan osongina solishtirish mumkin.
Ijarachilar oyning turli kunida to‘lasa nima qilish kerak
«Oy»ni emas, har bir to‘lovning aniq sanasini qayd eting — shunda taxminiy emas, tushumlar orasidagi haqiqiy oraliq ko‘rinadi.
Qisqacha
- Ikki va undan ko‘p kvartirada yozishma yoki xotiraga tayangan hisob tez buziladi.
- «Kvartira» ustunli bitta jadval bir nechta alohida fayldan qulayroq.
- Daromadlilikni umumiy summa emas, har bir kvartira bo‘yicha alohida hisoblash kerak.
- To‘lov kechikishini xotiradan ko‘ra jadvaldagi aniq sana orqali payqash osonroq.
- Obyektlarni solishtirish qaysi kvartira narxi yoki ta’mirini qayta ko‘rib chiqish kerakligini ko‘rsatadi.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
