Замира Мирзо-Улуғбекда охирги қаватда яшайди, ва ҳар ёз бир хил ҳолат такрорланади: эрталаб соат еттида ишга «ёруғ бўлсин» деб пардаларни очиқ қолдириб кетади, тушга бориб эса хонада ҳақиқий дим ҳаво тўпланади. Пастдаги қўшниси қуёш чиқиши биланоқ пардаларни ёпади, ва унинг квартирасида кун бўйи бир неча даражага салқинроқ, гарчи унда ҳам кондиционер йўқ.
Ёзда квартирани кондиционерсиз қандай совутиш мумкин — бу битта сир эмас, балки бир неча одат ҳақида савол: деразаларни қачон очиш, қайси пардалар иссиқни тутади, вентиляторни қаерга қўйиш ва уйда нима иссиқни сизга билдирмасдан кўпайтиради. Замира ва пастдаги қўшниси квартираси орасидаги фарқ — айнан шу одатларни билиш-билмаслик фарқи.
Деразаларни қачон очиш ва ёпиш керак
Салқин ҳаво квартирага эрталаб, қуёш кўтарилмасдан киради ва ташқарида ичкаридагидан иссиқроқ бўлгунча дераза ёпилса, сақланиб қолади. Кундузи қуёшли томондаги очиқ дераза хонани шамоллатмайди, аксинча иссиқхонага айлантиради. Кечқурун, ташқарида яна салқинроқ бўлганда, шамоллатиш фойдали.
Пардалар ва жалузлар: нима ҳақиқатан иссиқни тутади
Юпқа тюл билан қалин парда орасидаги фарқ биринчи иссиқ кунидаёқ сезиларли: тюл ёруғликни, у билан бирга иссиқликни ҳам ўтказади, қалин мато ёки жалуз эса қуёшнинг бир қисмини хона ҳавосини иситмасдан қайтаради. Оч рангли қалин пардалар тўқ рангдагидан яхшироқ ишлайди — тўқ мато ўзи қизийди ва кейин иссиқни ичкарига беради. Қалин парда учун карниз маҳкамлаш керак бўлса, ўзингиз тешик очмоқчи бўлмасангиз, бунинг учун ҳам уй усталари хизматлари бор.
Вентиляторни қаерга қўйиш керак
Вентилятор ҳавони совутмайди, фақат ҳайдайди — ва фақат сизга пуфлаганда фойда беради, хонанинг бўш бурчагига эмас. Кечқурун уни очиқ деразага қаратиш керак: шунда у иссиқ ҳавони ташқарига ҳайдайди ва кўчадан салқинроқ ҳавони тортади, хона ичидаги иссиқни шунчаки аралаштирмайди.
Уйда нима ўзи ҳавони иситади
Печ ва плита бир соат пишириш давомида ошхона ҳароратини деразадан тушаётган қуёшдан ҳам сезиларли кўтаради — ёзда пиширишни эрталаб ёки кечқурунга кўчириш керак. Худди шу нарса чўғланма лампалар ва кун бўйи ёқилган техника билан ҳам: телевизор ёки компютер сезилмаса-да хонага иссиқ қўшади.
Қандай ҳисоблаш: қалин пардалар ўзини оқлайдими
Оддий сўзлар билан формула: тежаш = (пардалар туфайли кондиционер ёки вентилятор ишлаш вақти кунига неча соатга қисқаради) × мавсумдаги иссиқ кунлар сони, қаршисида эса пардаларнинг ўзи нархи.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол (шартли) |
|---|---|---|
| Икки деразага ўрнатилган пардалар | мато нархи, тикиш, карниз | 450 000 сўм |
| Кондиционер ишлашининг қисқариши | кунлик соат × мавсум кунлари | 2 соат × 90 кун = 180 соат |
| Ўзини оқлаш муддати | пардалар нархи тахминий соатлик тежашга бўлинади | тахминан бир ой (шартли) |
Иккинчи мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): вентилятор ишлатиш нархи кондиционердан бир неча марта арзон, гарчи ҳароратни пасайтирмаса-да, шунчаки ҳавони ҳайдайди — ўттиз даражадан ошмаган хона учун кўпинча шу етарли, кондиционер эса фақат энг иссиқ соатларга ёқилади.
Кондиционер умуман бўлмаса
Стул суянчиғига осилган ҳўл сочиқ вентилятор олдида бир неча соатга ўзи ясаган совутгич каби ишлайди. Пахта чойшаб синтетикадан камроқ иситади. Агар иссиқ ҳар йили айнан дарахциз ҳовлидаги охирги қават туфайли азобга айланса, пастроқ ва соялироқ ижарага уй эълонларини кўриб чиқиш тезроқ ечим бўлиши мумкин. Квартира танлаётганларга Тошкентда квартира ижараси ҳақидаги мақола деразалар томонини ҳам эслатади.
Кўп учрайдиган хатолар
«Тоза ҳаво учун» деразаларни бутун иссиқ кун давомида очиқ ушлаш — шундай қилиб квартирага фақат иссиқлик киради. Қуёшли томонга қалин мато ўрнига юпқа тюл илиб қўйиш. Вентиляторни шунчаки хона ўртасига қўйиш, ҳаво ҳаракати керак жойга эмас.
Қисқа жавоблар
Ёзда квартирани кондиционерсиз қандай совутиш мумкин
Кундузи деразалар ва пардаларни ёпиб қўйиш, эрталаб эрта ва кеч кечқурун шамоллатиш, вентиляторни иссиқ ҳавони ташқарига ҳайдайдиган қилиб қўйиш ва печ каби ортиқча иссиқлик манбаларини иссиқ соатлардан олиб ташлаш.
Иссиқдан қайси пардалар яхшироқ — оч ёки тўқ рангли
Оч рангли ва қалин: улар қуёшни кўпроқ қайтаради, тўқ мато эса ўзи қизийди ва кейин иссиқни хонага беради.
Ёзда квартирани қачон шамоллатиш яхшироқ
Эрталаб эрта ва кеч кечқурун, ташқарида ичкаридан салқинроқ бўлганда. Кундузи, иссиқ чўққисида, очиқ дераза кўпинча фойдадан кўра зарар келтиради.
Вентилятор кондиционерсиз ёрдам берадими
Ҳа, хонада жуда иссиқ бўлмаса: вентилятор ҳаво ҳароратини пасайтирмайди, лекин ҳаво ҳаракати ҳисобига салқинроқ ҳис қилинади, ишлатиш нархи эса кондиционердан сезиларли арзон.
Қисқача
- Ташқарида исиши биланоқ деразалар ва пардаларни ёпинг, кун бўйи очиқ ушламанг.
- Қалин оч рангли пардалар юпқа тюл ва тўқ матодан яхшироқ иссиқни тутади.
- Эрталаб эрта ва кечқурун шамоллатинг, ташқарида квартирадан салқинроқ бўлганда.
- Кечқурун очиқ дераза олдидаги вентилятор иссиқ ҳавони ташқарига ҳайдайди.
- Пишириш ва ортиқча техникани иссиқ соатлардан олиб ташланг — улар хонани сезилмасдан иситади.
Ёзга пардалар, кондиционер ёки техника янгиламоқчи бўлсангиз-у, дарҳол пул етмаса, калкуляторда тўловларни ҳисоблаб кўриш ва бюджетга сиғиш-сиғмаслигини тушуниш мумкин. Айтганча, ёзги иссиқдан фақат квартира эмас: оилавий автомобил танлаш ҳақидаги мақолада ҳам салон иссиғи ҳақида алоҳида гап бор.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
