Гулноранинг Чилонзордаги уйида подвалда омбори бор эди — эски чанғилар ва тузланган банкалар билан тўлган, у ерга неча йиллар қарамаган эди. Қўшниси у ерда аравача ва велосипедларни озгина тўлов эвазига сақлашга рухсат сўради. Бир ойдан сўнг Гулнора ортиқча нарсаларни бозорга чиқарди, омборни эса энди битта эмас, икки қўшнига ижарага бера бошлади — жой иккаласига ҳам етди.
Омборни ёки подвални ижарага бериш мумкинми? Ҳа, агар бино мулк сифатида расмийлаштирилган ёки квартирага бириктирилган бўлса — у ҳолда уни бошқа ҳар қандай майдон каби тасарруф қилиш мумкин. Барча яшовчиларга тегишли бўлган кўп қаватли уйнинг умумий подвалини якка ўзи ижарага бериб бўлмайди — у ерда мулкдорлар йиғилиши қарори керак.
Қуйида — бундай биноларни одатда кимга ва нима учун ижарага беришади ва бу билан шуғулланишнинг маъноси бор-йўқлигини қандай ҳисоблаш. Ўхшаш кичик майдонларни NARXTOP даги кўчмас мулк бўлимидан кўринг.
Омбор ёки подвалга кимга керак
Кўпинча булар уйдаги қўшнилар — аравача, велосипед, мавсумий шина, таъмир вақтида эски мебел учун. Камроқ ҳолларда — кичик интернет-дўкон майда товар омбори учун. Омбор учун қуруқлик, моғор йўқлиги ва вақт чекловисиз кириш муҳим, қўшнилар учун эса шунчаки ишончли қулф етарли.
Ижарага беришдан олдин нима расмийлаштириш керак
Агар омбор ҳужжатлар бўйича сизнинг квартирангизга бириктирилган бўлса — одатда шу етарли, қўшимча рухсат керак эмас. Агар бу уйнинг умумий подвалининг бир қисми бўлса, аввал мулкдорлар йиғилишининг аниқ қисмни фойдаланишга бериш ҳақидаги қарори керак, акс ҳолда шартномани исталган пайт бекор қилиш мумкин.
Одатий ҳолат: қўшни подвалнинг бурчагини эҳтиёт қисм омбори учун бир неча йил ижарага бериб келди, умумий йиғилишда масала кўтарилгунча — бу қисм ҳеч кимга бириктирилмаган экан, ижара пули эса аслида уй олди-бердисидан ташқарида кетмоқда эди.
Омбор ёки подвалдан қанча даромад олиш мумкин
Бундай майдон учун ставка одатда гараждан ёки тўлиқ бинодан паст — майдон кичик, мақсад тор. Ўз нархингизни айтишдан олдин, ижарага бериш эълонлари бўлимидан сақлаш учун ўхшаш таклифларни кўринг: туманлар ва бино ҳолати орасидаги фарқ бир неча баробар бўлиши мумкин.
Ижарага беришнинг маъноси бор-йўқлигини қандай ҳисоблаш керак
Йиллик соф фойда — бу ойлик ижара ҳақидан тозалаш, қулф ва қўшни мулкига зарар суғуртаси харажатини айириб, 12 га кўпайтирилган, сўнг бинони тайёрлаш учун бир марталик харажат айирилган сумма.
Шартли рақамлар билан мисол — ўзингизникини қўйинг: омбор ойига 250 000 сўмга ижарага берилган, янги қулф ва тозалашга бир марта 400 000 сарфланган, ойлик харажат йўқ. Йиллик даромад: 250 000 × 12 = 3 000 000. Биринчи йилда бир марталик харажат айирилгандан кейин: 3 000 000 − 400 000 = 2 600 000 сўм соф, кейинги йиллари эса тўлиқ 3 000 000.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Йиллик даромад | ойлик ижара × 12 | 250 000 × 12 = 3 000 000 сўм |
| Тайёрлаш учун бир марталик харажат | қулф, тозалаш, кичик таъмир | 400 000 сўм |
| Биринчи йилдаги соф даромад | йиллик даромад − бир марталик харажат | 3 000 000 − 400 000 = 2 600 000 сўм |
Кичик даромадни ҳам, масалан, вкладга қўшишга йўналтириш мумкин — вкладлар бўлимидаги шартларни солиштиринг, шунда пул аввалги омбор каби беҳуда ётмайди. Агар майда ижара ўрнига алоҳида кичик бинони сотиб олишни ўйлаётган бўлсангиз, дастлабки бюджетни уй-жой бюджети калкуляторида ҳисоблаб кўринг.
Ўзи ижарага бериш ёки уйдаги ишончли одам орқали
| Вариант | Плюс | Минус |
|---|---|---|
| Ўзи қўшниларга ижарага бериш | шартлар ва нархни ўзингиз белгилайсиз | тартиб ва тўловни ўзингиз кузатишингиз керак |
| Уй бошлиғи орқали | қўшнилар билан шахсий низолар камроқ | даромаднинг бир қисми воситачига ёки умумий жамғармага кетади |
Кўп учрайдиган хатолар
- Умумий подвалнинг бир қисмини мулкдорлар йиғилиши қарорисиз ижарага беришади — шартномани исталган пайт бекор қилиш мумкин.
- Нима сақланаётгани рўйхатини тузмайдилар ва ўз мулкини суғурталамайдилар — suv оқиши ёки ўғирлик бўлса, сўрайдиган ҳеч ким йўқ.
- Пулни квитансиясиз нақд олишади — сумма ва муддат бўйича низода исботлайдиган нарса йўқ.
- Моғорли ёки нам бинони нарса сақлаш учун ижарага беришади — қўшнининг бузилган мулки олинган ижара ҳақидан қимматга тушадиган жанжалга айланади.
Қисқа жавоблар
Кириш қисмидаги омборни ижарага бериш мумкинми
Ҳа, агар у расман сизнинг квартирангизга бириктирилган бўлса. Агар бу уйнинг умумий подвалининг бир қисми бўлса, уни фойдаланишга бериш ҳақида мулкдорлар йиғилиши қарори керак.
Омборни қўшнига беришда шартнома керакми
Ҳа, ҳатто сумма, муддат ва сақланадиган нарсалар рўйхати ёзилган оддий тилхат ҳам низода оғзаки келишувдан кўра иккала томонни яхшироқ ҳимоя қилади.
Омбор ёки подвал ижараси қанча туради
Ставка гараждан паст ва туман ҳамда бинонинг ҳолатига қаттиқ боғлиқ. Ўз нархингизни айтишдан олдин бир нечта ўхшаш эълонни солиштиринг.
Ижарага берилган подвалда нималарни сақлаш мумкин эмас
Ёнувчи ва хавфли моддалар, шунингдек уй қоидалари умумий техник бинолар учун тақиқлаган ҳар қандай нарса — буни шартномада алоҳида ёзиб қўйиш керак, кейин бошқаларнинг нарсаси учун жавоб бермаслик учун.
Подвал нам ва нарса сақлашга яроқсизлигини қандай тушуниш мумкин
Деворлардаги моғор, конденсат, шамоллатгандан кейин ҳам қолган ҳид — аниқ белгилар. Бундай бино фақат асбоблар учун ярайди, лекин мебел, кийим ёки техника учун эмас.
Қисқача
- Ўз омборингизни ёки квартирага бириктирилган подвални ижарага бериш мумкин, умумий подвалнинг бир қисмини эса фақат мулкдорлар йиғилиши қарори билан.
- Кўпинча омбор ва подвални қўшнилар аравача, велосипед ва таъмир вақтидаги нарсалар учун олади.
- Кичик даромад ҳам худди шу формула бўйича ҳисобланади: йиллик ижара минус тайёрлаш учун бир марталик харажат.
- Ёзма тилхат мажбурий, ҳатто ижарачи юқоридаги қаватдаги қўшни бўлса ҳам.
- Моғорли нам бино сақлаш учун ярамайди — қўшнининг бузилган нарсаси олинган тўловдан қимматга тушади.
