Отабек янги қурилишдан квартира кўраётганда жанубга қараган деразаларни танлади — қишда кўргани борганда хонада қуёшли ва ёқимли эди. Ёзда эса тушдан кейин квартира иссиқхонага ўхшаб қолди, кондиционер тўхтовсиз ишлади, электр ҳисоби эса деярли икки баравар ошди.
Квартира учун қайси томонни танлаш — чиройли манзара ҳақида эмас, ёзда кондиционерга, қишда иситишга қанча тўлашингиз ва кун давомида қанча қуёш кўришингиз ҳақидаги савол. Ҳар бир томон нима беришини ва буни планировка ҳамда деразадан кўринишга қандай мослашни кўриб чиқамиз.
Квартира учун қайси томон яхшироқ
Аниқ яхшироқ томон йўқ — қишда қуёшли ва иссиқ квартира учун жануб ёки жануби-шарқ томони танланади, ёзда салқинлик ва кондиционерда тежаш учун эса шимол ёки шарқ томони. Кўп нарса кундузи уйда қаерда кўп бўлишингизга ва сиз учун нима муҳимроқлигига боғлиқ — иссиқликми ёки салқинлик.
Жануб томони: кун бўйи қуёш, лекин ёзда иссиқ
Жанубга қараган деразалар энг кўп ёруғлик ва қуёш беради, айниқса кун қисқа ва қуёш паст бўлган қишда. Лекин Ўзбекистонда ёзда бу эрталабданоқ квартиранинг кучли исиб кетишига олиб келади, қалин пардалар ёки кондиционерсиз тушдан кейин у ерда бўлиш қийин.
Шимол томони: салқин, лекин қоронғироқ
Шимолга қараган деразаларга деярли тўғридан-тўғри қуёш тушмайди, шу сабабли ёзда квартирада сезиларли салқинроқ бўлади — кондиционерда тежаш сезиларли бўлиши мумкин. Акси томони — йил давомида табиий ёруғлик камроқ, қишнинг булутли кунларида хонада кундузи ҳам хира бўлиши мумкин, вентиляция ёмон бўлса деворларда намлик кўпроқ пайдо бўлади.
Шарқ ва ғарб: нуанслари бор муроса
Шарққа қараган деразалар юмшоқ эрталабки қуёш ва тушдан кейинги салқинликни ушлайди — эрта турадиган бўлсангиз, ётоқхона учун қулай. Ғарбга қараган деразалар иссиқ кечки қуёшни олади, шу сабабли оила уйда бўлиб дам олмоқчи бўлган кечқурун квартира кучли исиб кетади — уйга чарчаб қайтиб, салқинлик истасангиз, буни ҳисобга олинг.
Кўпинча шундай бўлади: оила меҳмонхонадан чиройли кун ботишига қувониб ғарб томонга қараган деразали квартирани олади, бир ойдан кейин эса қуёш ботгунча квартирада бўлиб бўлмагани учун қоронғилаштирувчи парда ўрнатади.
Томон планировка билан қандай боғлиқ
Идеал ҳолатда квартира деразалари икки томонга қарайди — шунда салқин томондаги деразани очиб иссиқдан қутулиш ва кун давомида турли вақтда ёруғлик олиш мумкин. Жануб ва шарққа ёки жануб ва ғарбга қараган бурчак квартиралар бир томонлама вариантлардан кўпинча қулайроқ, гарчи одатда бироз қимматроқ турса ҳам.
Деразалар йўналиши ва микротуман қулайликка қандай таъсир қилишини аниқ туманлар мисолида солиштириш осонроқ — масалан, Яшнободда уй-жой шарҳида қўшни уйлар қандай соя беришини кўриш мумкин. Томонни квартира сотуви эълонларида ёки қурувчиларнинг планировкаларида аниқлаштириш қулай — яхши сотувчи доим деразалар йўналишини билади.
Кондиционер харажатларидаги фарқни қандай ҳисоблаш
Формула сўз билан: харажатлар фарқи = киловатт-соат нархи кўпайтирилган ойига кондиционер ишлаш соатлари фарқига. Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): жанубий квартирада ёзда кондиционер кунига ўртача 10 соат ишлайди, шимолийда — 5 соат. Асбоб қуввати 1 кВт ва тариф шартли 450 сўм/кВт-соат бўлганда кунлик фарқ 2 250 сўм, 30 кунда — 67 500 сўм, уч ёз ойида эса бу фақат томон фарқи туфайли 200 000 сўмдан ошади.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Кондиционер ишлаш соати (жануб) | яшовчилар тажрибасига кўра | кунига 10 соат |
| Кондиционер ишлаш соати (шимол) | яшовчилар тажрибасига кўра | кунига 5 соат |
| 3 ойдаги харажат фарқи | соат × тариф × кун | 200 000 сўмдан кўп |
Бундай харажатларни олдиндан умумий уй-жой бюджетига қўшиб қўйиш учун уй-жой бюджети калкулятори қулай — шунда томон фарқи биринчи ёзда кутилмаган ҳодисага айланмайди.
Тез-тез учрайдиган хатолар
Квартирани қишда ёки булутли кунда кўриб, сотувчи ёки қўшнилардан ёзда иссиқда қандай бўлишини сўрамай танлашади. Деразаларга соя берадиган нарсага — қўшни уй ёки дарахтларга — қарамайдилар, улар жануб қуёшидан қутқариши ҳам, шимолий квартирадан ёруғликни бутунлай олиб қўйиши ҳам мумкин. Қурувчидан деразалар аниқ қаерга қарашини эмас, уйнинг умумий йўналишига ишониб қолишади, ҳолбуки бир уйда турли қават ва подезддаги квартиралар ҳар хил томонга қараши мумкин. Шаҳар ёки вилоят маркази ўртасида ҳали танлаётган бўлсангиз, Бухорода квартира ёки уй шарҳи турли шаҳарларда уй-жой танлаш ёндашувини солиштиришга ёрдам беради.
Қисқа жавоблар
Иссиқ иқлимда квартира учун қайси томонни танлаш керак
Иссиқ иқлимда шимол ёки шарққа қараган квартиралар қулайроқ — у ерда ёзда камроқ исиб кетади, қишки ёруғлик етишмаслигини эса ёзги иссиқликни кондиционерда ҳал қилишдан кўра ёритиш билан қоплаш осонроқ.
Ётоқхона учун қайси томон яхшироқ
Ётоқхона учун кўпинча шарқ томони танланади: эрталабки қуёш юмшоқ уйғотади, тушдан кейин эса хона тезроқ совийди, бу кечқурун ухлаш учун қулай.
Жанубга қараган квартиралар қимматроқ дегани ростми
Кўпинча ҳа, жанубий ва икки томонга қараган бурчак йўналиш харидорлар орасида фойдалироқ ҳисобланади, шу сабабли қурувчи ва сотувчилар нархга кичик устама қўшиши мумкин.
Компассиз томонни аниқлаш мумкинми
Қуёш бўйича мумкин: эрталаб у тахминан шарқда чиқади, тушда жанубда туради, кечқурун ғарбда ботади — кўргани борганда деразалар йўналишини тахмин қилиш учун шу етарли.
Жанубга қараган квартира аллақачон сотиб олинган бўлса, нима қилиш керак
Қалин пардалар ёки ойнага қўйиладиган акс эттирувчи плёнка, электр тежаш учун инверторли кондиционер ва соя учун дераза ташқарисига ўсимлик ёки маркиза ёрдам беради.
Қисқача
- Жануб томони — қишда кўпроқ ёруғлик ва иссиқлик, лекин ёзда кучли қизийди.
- Шимол томони — ёзда салқинроқ, лекин йил давомида ёруғлик камроқ.
- Шарқ ётоқхона учун мос, ғарб эса иссиқ кечқурун беради — турмуш тарзини ҳисобга олинг.
- Икки томонга қараган деразалар бир томонликдан қулайроқ, гарчи одатда қимматроқ.
- Кондиционер харажатларидаги фарқни биринчи ёздан олдин тахминлаб қўйинг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
