Otabek yangi qurilishdan kvartira ko‘rayotganda janubga qaragan derazalarni tanladi — qishda ko‘rgani borganda xonada quyoshli va yoqimli edi. Yozda esa tushdan keyin kvartira issiqxonaga o‘xshab qoldi, konditsioner to‘xtovsiz ishladi, elektr hisobi esa deyarli ikki baravar oshdi.
Kvartira uchun qaysi tomonni tanlash — chiroyli manzara haqida emas, yozda konditsionerga, qishda isitishga qancha to‘lashingiz va kun davomida qancha quyosh ko‘rishingiz haqidagi savol. Har bir tomon nima berishini va buni planirovka hamda derazadan ko‘rinishga qanday moslashni ko‘rib chiqamiz.
Kvartira uchun qaysi tomon yaxshiroq
Aniq yaxshiroq tomon yo‘q — qishda quyoshli va issiq kvartira uchun janub yoki janubi-sharq tomoni tanlanadi, yozda salqinlik va konditsionerda tejash uchun esa shimol yoki sharq tomoni. Ko‘p narsa kunduzi uyda qayerda ko‘p bo‘lishingizga va siz uchun nima muhimroqligiga bog‘liq — issiqlikmi yoki salqinlik.
Janub tomoni: kun bo‘yi quyosh, lekin yozda issiq
Janubga qaragan derazalar eng ko‘p yorug‘lik va quyosh beradi, ayniqsa kun qisqa va quyosh past bo‘lgan qishda. Lekin O‘zbekistonda yozda bu ertalabdanoq kvartiraning kuchli isib ketishiga olib keladi, qalin pardalar yoki konditsionersiz tushdan keyin u yerda bo‘lish qiyin.
Shimol tomoni: salqin, lekin qorong‘iroq
Shimolga qaragan derazalarga deyarli to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh tushmaydi, shu sababli yozda kvartirada sezilarli salqinroq bo‘ladi — konditsionerda tejash sezilarli bo‘lishi mumkin. Aksi tomoni — yil davomida tabiiy yorug‘lik kamroq, qishning bulutli kunlarida xonada kunduzi ham xira bo‘lishi mumkin, ventilyatsiya yomon bo‘lsa devorlarda namlik ko‘proq paydo bo‘ladi.
Sharq va g‘arb: nuanslari bor murosa
Sharqqa qaragan derazalar yumshoq ertalabki quyosh va tushdan keyingi salqinlikni ushlaydi — erta turadigan bo‘lsangiz, yotoqxona uchun qulay. G‘arbga qaragan derazalar issiq kechki quyoshni oladi, shu sababli oila uyda bo‘lib dam olmoqchi bo‘lgan kechqurun kvartira kuchli isib ketadi — uyga charchab qaytib, salqinlik istasangiz, buni hisobga oling.
Ko‘pincha shunday bo‘ladi: oila mehmonxonadan chiroyli kun botishiga quvonib g‘arb tomonga qaragan derazali kvartirani oladi, bir oydan keyin esa quyosh botguncha kvartirada bo‘lib bo‘lmagani uchun qorong‘ilashtiruvchi parda o‘rnatadi.
Tomon planirovka bilan qanday bog‘liq
Ideal holatda kvartira derazalari ikki tomonga qaraydi — shunda salqin tomondagi derazani ochib issiqdan qutulish va kun davomida turli vaqtda yorug‘lik olish mumkin. Janub va sharqqa yoki janub va g‘arbga qaragan burchak kvartiralar bir tomonlama variantlardan ko‘pincha qulayroq, garchi odatda biroz qimmatroq tursa ham.
Derazalar yo‘nalishi va mikrotuman qulaylikka qanday ta’sir qilishini aniq tumanlar misolida solishtirish osonroq — masalan, Yashnobodda uy-joy sharhida qo‘shni uylar qanday soya berishini ko‘rish mumkin. Tomonni kvartira sotuvi e’lonlarida yoki quruvchilarning planirovkalarida aniqlashtirish qulay — yaxshi sotuvchi doim derazalar yo‘nalishini biladi.
Konditsioner xarajatlaridagi farqni qanday hisoblash
Formula so‘z bilan: xarajatlar farqi = kilovatt-soat narxi ko‘paytirilgan oyiga konditsioner ishlash soatlari farqiga. Misol (raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying): janubiy kvartirada yozda konditsioner kuniga o‘rtacha 10 soat ishlaydi, shimoliyda — 5 soat. Asbob quvvati 1 kVt va tarif shartli 450 so‘m/kVt-soat bo‘lganda kunlik farq 2 250 so‘m, 30 kunda — 67 500 so‘m, uch yoz oyida esa bu faqat tomon farqi tufayli 200 000 so‘mdan oshadi.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday | Misol |
|---|---|---|
| Konditsioner ishlash soati (janub) | yashovchilar tajribasiga ko‘ra | kuniga 10 soat |
| Konditsioner ishlash soati (shimol) | yashovchilar tajribasiga ko‘ra | kuniga 5 soat |
| 3 oydagi xarajat farqi | soat × tarif × kun | 200 000 so‘mdan ko‘p |
Bunday xarajatlarni oldindan umumiy uy-joy byudjetiga qo‘shib qo‘yish uchun uy-joy byudjeti kalkulyatori qulay — shunda tomon farqi birinchi yozda kutilmagan hodisaga aylanmaydi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
Kvartirani qishda yoki bulutli kunda ko‘rib, sotuvchi yoki qo‘shnilardan yozda issiqda qanday bo‘lishini so‘ramay tanlashadi. Derazalarga soya beradigan narsaga — qo‘shni uy yoki daraxtlarga — qaramaydilar, ular janub quyoshidan qutqarishi ham, shimoliy kvartiradan yorug‘likni butunlay olib qo‘yishi ham mumkin. Quruvchidan derazalar aniq qayerga qarashini emas, uyning umumiy yo‘nalishiga ishonib qolishadi, holbuki bir uyda turli qavat va podezddagi kvartiralar har xil tomonga qarashi mumkin. Shahar yoki viloyat markazi o‘rtasida hali tanlayotgan bo‘lsangiz, Buxoroda kvartira yoki uy sharhi turli shaharlarda uy-joy tanlash yondashuvini solishtirishga yordam beradi.
Qisqa javoblar
Issiq iqlimda kvartira uchun qaysi tomonni tanlash kerak
Issiq iqlimda shimol yoki sharqqa qaragan kvartiralar qulayroq — u yerda yozda kamroq isib ketadi, qishki yorug‘lik yetishmasligini esa yozgi issiqlikni konditsionerda hal qilishdan ko‘ra yoritish bilan qoplash osonroq.
Yotoqxona uchun qaysi tomon yaxshiroq
Yotoqxona uchun ko‘pincha sharq tomoni tanlanadi: ertalabki quyosh yumshoq uyg‘otadi, tushdan keyin esa xona tezroq soviydi, bu kechqurun uxlash uchun qulay.
Janubga qaragan kvartiralar qimmatroq degani rostmi
Ko‘pincha ha, janubiy va ikki tomonga qaragan burchak yo‘nalish xaridorlar orasida foydaliroq hisoblanadi, shu sababli quruvchi va sotuvchilar narxga kichik ustama qo‘shishi mumkin.
Kompassiz tomonni aniqlash mumkinmi
Quyosh bo‘yicha mumkin: ertalab u taxminan sharqda chiqadi, tushda janubda turadi, kechqurun g‘arbda botadi — ko‘rgani borganda derazalar yo‘nalishini taxmin qilish uchun shu yetarli.
Janubga qaragan kvartira allaqachon sotib olingan bo‘lsa, nima qilish kerak
Qalin pardalar yoki oynaga qo‘yiladigan aks ettiruvchi plyonka, elektr tejash uchun invertorli konditsioner va soya uchun deraza tashqarisiga o‘simlik yoki markiza yordam beradi.
Qisqacha
- Janub tomoni — qishda ko‘proq yorug‘lik va issiqlik, lekin yozda kuchli qiziydi.
- Shimol tomoni — yozda salqinroq, lekin yil davomida yorug‘lik kamroq.
- Sharq yotoqxona uchun mos, g‘arb esa issiq kechqurun beradi — turmush tarzini hisobga oling.
- Ikki tomonga qaragan derazalar bir tomonlikdan qulayroq, garchi odatda qimmatroq.
- Konditsioner xarajatlaridagi farqni birinchi yozdan oldin taxminlab qo‘ying.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
