Ишларни кечиктиришни қандай тўхтатиш керак — бу деярли ҳамма ўзига берадиган савол, фақат "эринчоқ" деб аталадиганлар эмас. Кўпинча гап характерда эмас: баъзи вазифалар рўйхатга тез тушиб ўзи бажарилади, бошқалари ойлаб кўчиб юради.
Нега айнан шу ишлар кечиктирилиши, қўрқинчли вазифани биринчи кичик қадамга қандай бўлиш керак, беш дақиқа қоидаси нима, нега муддат ва бошқага ваъда керак, ва нега ноқулай ишларни эрталаб қилиш тунга қолдиришдан яхшироқ — кўриб чиқамиз.
Нега биз айнан шу ишларни кечиктирамиз
Тасодифий вазифалар эмас, ноаниқлик ёки ноқулай туйғу уйғотадиган ишлар кечиктирилади: қаердан бошлашни билмайсиз, ёмон жавоб эшитишдан қўрқасиз, ёки иш зерикарли ва узун. Поликлиникага қўнғироқ қилишни кечиктириш осон, чунки қанча кутиш кераклиги номаълум. Эски музлатгични сотишни ҳам ойлаб кечиктириш осон — дангасалик эмас, қаердан бошлаш ноаниқлигидан: суратга олиш, нархини баҳолаш, сотиш эълонини жойлаштириш.
Нега айнан шу иш кечиктирилаётганини тушуниш — ечимнинг ярми. Ноаниқлик қўрқица, кичик қадам керак. Оддий зерикарли бўлса, муддат ва ташқи мажбурият керак.
Ишни биринчи кичик қадамга бўлиш
Катта вазифа бутунлигича қўрқитади, кичик қадам эса йўқ. «Кредит карта бўйича қарзни ҳал қилиш» оғир эшитилади, «банк телефонини топиб ёзиш» эса беш дақиқалик иш. Сергилида бир таниш уч ой банк кредитига қўнғироқ қилишни кечиктирди — рақамни топиб, қоғозга қарз миқдорини ёзганда, шу куни қўнғироқ қилди.
Биринчи қадамни беш дақиқада, уйдан чиқмасдан бажариладиган қилиб шакллантиринг. «Ошхонада таъмир қилиш» эмас, балки «уста хизматларидан уч бригадани кўриб, телефонларини ёзиш».
Беш дақиқа қоидаси
Агар иш беш дақиқадан кам вақт олса — уни дарҳол қилинг, рўйхатга қўйманг. Хабарга жавоб бериш, ҳисоб тўлаш, ахлатни чиқариш — бундай майда нарсалар тўпланиб, кўрингандан кўпроқ куч ейди. Узунроқ ишлар учун қоида бошқача: бор-йўғи беш дақиқа шуғулланишга келишиб олинг — кўпинча шу етади, киришиб кетиб, давом этишга.
Муддат ва бошқа одамга берган ваъда
Муддациз иш энг осон кечиктирилади — «шу ҳафта қандайдир» «кейин қандайдир»га айланади. Аниқ кун ва соат қўйинг, янада яхшиси — кимга чоршанбагача қилишингизни айтиб қўйинг. Бошқа одамга берган ваъда ўзингизга бергандан кучлироқ ишлайди: ўзингизни хафа қилиш осон кечирилади, қўшни ёки ҳамкасб олдида эса ноқулай.
Иш пул билан боғлиқ бўлса — кредит учун ҳужжат тўплаш ёки муддатли тўлов расмийлаштириш — ўзингизга муддат қўйинг ва олдиндан истеъмол кредити шартларини кўриб қўйинг, банкда суҳбат алоҳида узоқ ишга айланиб қолмасин.
Ноқулай ишлар — эрталаб, кечқурун эмас
Эрталаб одатда қатъият кўпроқ бўлади, кечқурун иш куни аллақачон ўзингиз билан баҳслашишга куч олиб кетгандан кейин эмас. Кунни битта ноқулай ишдан бошланг — «кейинроқ»га қолдирсангиз, у бутун кун фонда осилиб туради ва ўзидан кўпроқ диққатни чалғитади.
| Усул | Қачон ишлайди | Қачон ёрдам бермайди |
|---|---|---|
| Биринчи кичик қадам | Иш ҳажми ёки ноаниқлиги қўрқитади | Иш оддийгина зерикарли, қийин эмас |
| Беш дақиқа қоидаси | Майда ишлар ва узун ишга киришиш | Иш бошидан диққатни талаб қилади |
| Муддат ва бошқага ваъда | Ташқи босим ва муддат йўқ бўлганда | Ваъдани ҳеч ким текширмайди |
Кўп учрайдиган хатолар
- Кайфият ёки куч тўлқинини кутиш. Кайфият одатда бошлагандан кейин келади, олдин эмас.
- Биринчи қадамни жуда катта қилиб қўйиш. «Таъмирни ҳал қилиш» — қадам эмас, вазифанинг ўзи.
- Ноқулай ишни кечқурунга қолдириш. Кечқурун қатъият камроқ, иш эса барибир фонда осилиб туради.
- Муддат ҳақида ҳеч кимга айтмаслик. Ҳеч ким эшитмаган ваъдани бузиш осон, оқибациз.
Қисқа жавоблар
Нега мен айнан шу ишни кечиктираман, бошқаларини эмас?
Кўпинча қаердан бошлаш ноаниқлиги ёки натижадан ноқулай туйғу сабабли. Айнан нима қўрқитаётганини тушунинг — ечим тушунарли бўлади.
Беш дақиқа қоидаси нима?
Беш дақиқадан қисқа майда ишларни дарҳол қилинг. Узун ишлар учун камида беш дақиқа шуғулланишга келишиб олинг — шу киришиб кетишга етади.
Бошқа одамга берган ваъда кечиктиришни тўхтатишга ёрдам берадими?
Ҳа, одатда ўзингизга берган ваъдадан кучлироқ. Бошқа одам олдида хафа қилиш ноқулай, ўзингизни эса осон кечириб, эртага ўтказасиз.
Нега ноқулай ишларни эрталаб қилиш маслаҳат берилади?
Эрталаб қатъият кўпроқ, кечиктирилган иш эса бутун кун фонда осилиб, куч олади, ўйламасангиз ҳам.
Қўрқинчли вазифани биринчи қадамга қандай бўлиш керак?
Беш дақиқалик, уйдан чиқмасдан бажариладиган ҳаракатни белгиланг — масалан, керакли ташкилот телефонини топиш.
Қисқача
- Ноаниқлик ёки зерикарлилик қўрқитган ишлар кечиктирилади — сабаб қайси усул кераклигини ҳал қилади.
- Катта вазифани беш дақиқалик биринчи қадамга бўлинг.
- Беш дақиқадан қисқа майда ишларни дарҳол қилинг, рўйхатга қўйманг.
- Аниқ муддат қўйинг ва уни бошқа одамга айтиб қўйинг.
- Ноқулай ишларни эрталаб қилинг, кучни ўзингиз билан баҳслашишга сарфламасдан.
- Қарз ёки таъмир каби ойлаб кечиктирилган ишлар бўлса, оғриқгача кечиктирмасдан даволаниш ва пулни режалаштириш ва таъмирда тўғри иш тартиби ҳақидаги мақолаларга қаранг.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
