Қизи Гулнора онасига видео қўнғироқни қандай ёқишни бир кечада учинчи марта кўрсатаётган эди — ва учинчи сафар чидамай кетди: «Она, бу-ку жуда оддий-ку!» Онаси телефонни жим қўйиб, бошқа сўрамасликка қарор қилди. Шундай қилиб фақат дарс эмас, кейинги ўрганиш истаги ҳам йўқолади — ота-онани компютердан фойдаланишга қандай ўргатиш саволи эса ҳар иккинчи оилада пайдо бўлади.
Ота-оналар ва катта қариндошларни ҳамкасблардек эмас, бошқача ўргатиш керак: секинроқ, такрорлаб, ҳатто бешинчи марта бир нарсани тушунтирсангиз ҳам овозда жаҳлдорлик бўлмасин. Қисқа мунтазам машғулотлар форматида ойига бир марта узоқ дарсдан яхшироқ ишлайди.
Қуйида — дарсларни қадам-бақадам қандай қуриш, ишончли эгаллаш учун ҳақиқатда қанча вақт кераклиги ва суҳбатда қайси сўзлар фақат халақит бериши.
Ота-онани ўқитишни нимадан бошлаш керак
Тушунтириш қулай бўлган нарсадан эмас, ота-онанинг ўзи қилишни хоҳлаган нарсадан бошлаш керак: неваралари билан видео қўнғироқ, ўз шаҳри янгиликларини ўқиш, коммунал тўловларни тўлаш. «Буни қилишни хоҳлайман» мотивацияси мавҳум «билиш фойдали»дан тезроқ ўргатади.
Гулноранинг отасида бошқача бўлган: у машина эҳтиёт қисмлари ҳақидаги эълонларни ўзи топишни хоҳлаган, қизи эълонлар лентасида қандай қидиришни кўрсатгач, икки ҳафтада у ҳам қидирув, ҳам филтрларни ўзлаштирган — чунки мавзу ўзиники эди.
Ота-она ўрганиб олиши учун қанча дарс керак — мисолда ҳисоблаймиз
Ойлик ўқиш соатлари = битта дарснинг дақиқаси × ойига дарслар сони ÷ 60. Формула мунтазамлик битта дарснинг узунлигидан муҳимроқ эканини кўрсатади.
Мисол: ҳафтасига икки марта 30 дақиқадан — бу ойига 8 та дарс, 8 × 30 = 240 дақиқа, яъни 4 соат машқ. Бошқа мисол: ҳафтасига бир марта 20 дақиқадан — бу 4 та дарс, 4 × 20 = 80 дақиқа, ойига бир соатдан бироз кўпроқ, ва натижа сезиларли даражада секинроқ бўлади.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Ҳафтасига икки марта дарс | дақиқа × ойлик дарслар ÷ 60 | 30 × 8 ÷ 60 = 4 соат |
| Ҳафтасига бир марта дарс | дақиқа × ойлик дарслар ÷ 60 | 20 × 4 ÷ 60 = 1,3 соат |
Рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг: аниқ соат эмас, ҳафтасига иккита қисқа дарс деярли доим ойига битта узун дарсдан илгари кетиши муҳим.
Ўрганиш истаги йўқолмаслиги учун қандай тушунтириш керак
- Бир вақтнинг ўзида битта ҳаракатни кўрсатинг, дарҳол бутун менюни эмас.
- Ота-онага тугмани ўзи боссин, «тезроқ бўлиши учун» сиз босманг.
- Керак бўлганча хотиржам такрорланг, хўрсинишларсиз.
- Кичик қадам учун мақтанг: браузерни очиш уддасидан чиқди — бу аллақачон муваффақият.
- Дарсни ота-она чарчагунга қадар тугатинг, ўзингиз чарчаганда эмас.
— Яна қаерни босишни унутдим. — Ҳеч қийин жойи йўқ, бу ҳафтада учинчи марта, йилда эмас, демак, натижа бор.
Биринчи навбатда нимани ўрганиш керак
- Ёқиш, ўчириш ва сичқонча ёки сенсорли экран билан ишлаш.
- Видео қўнғироқлар учун бир-иккита керакли контакт.
- Алоқа заиф бўлса, уй интернетга уланганлигини провайдерлар рўйхати орқали текшириш.
- Таниш сайтда керакли нарсани қидириш — масалан, банклар харитасидан банк бўлимини топиш.
- Ота-она бирор нарса сотаётган бўлса, эълон бериш шакли орқали оддий эълон жойлаштириш.
Кўп учрайдиган хатолар
- Секин суръатдан жаҳл чиқариш — ота-оналарда ўрганиш тезлиги бошқача, қобилият йўқлиги эмас.
- «Интерфейс» ва «кеş» каби мураккаб сўзлар билан тушунтириш, оддий «ойна» ва «тугма» ўрнига.
- Фақат ўзингизга қулай бўлгандагина ўқитиш, мунтазам жадвалсиз.
- «Қийналмасин» деб ҳаммасини ота-она ўрнига қилиб бериш — шунда кўникма умуман шаклланмайди.
- Невараларнинг қанчалик тез ўрганиши билан солиштириш — бу бошқа тезлик ва бошқа тажриба.
Мунтазам дарсларни давом эттириш осонроқ, агар оилада умумий ишлар учун алоҳида вақт аллақачон бор бўлса — оилавий соат ҳақидаги воқеадагидек, компютерни ўрганиш шу соатнинг бир қисмига айланиши мумкин. Оиладаги одатлар мавзудан қатъи назар бир хилда ўрнашади — оддий одатларга қандай ўргатиш ҳақидаги воқеадагидек: худди шу хотиржам такрорлаш компютерда ҳам ишлайди.
Қисқа жавоблар
Ота-онани компютердан фойдаланишга қандай ўргатиш керак?
Уларга ҳақиқатан қизиқ бўлган нарсадан — видео қўнғироқ ёки янгиликлардан — бошланг ва ойига бир узун дарс ўрнига ҳафтасига 20–30 дақиқалик қисқа мунтазам дарслар ўтказинг.
Кекса одамга компютерни қандай тушунтириш керак, агар у қўрқса?
Бир вақтнинг ўзида битта оддий ҳаракатни кўрсатинг, тугмаларни ўзи боссин ва кичик қадамлар учун мақтанг — қўрқув одатда биринчи муваффақиятли уринишлардан кейин ўтиб кетади.
Ота-она компютерни эгаллаши учун қанча вақт керак?
Ҳафтасига икки марта 30 дақиқадан дарс бўлса, ишончли асосий кўникмалар одатда бир-бир ярим ойда пайдо бўлади.
Ота-она ўқишдан жаҳл чиқарса нима қилиш керак?
Дарсни 10–15 дақиқагача қисқартиринг ва ҳатто фақат битта кичик ҳаракатни ўрганган бўлсангиз ҳам, ижобий тарзда якунланг.
Ота-она компютерни бузиб қўйишдан қўрқмаслиги учун нима қилиш керак?
Олдиндан тушунтиринг: деярли барча ҳаракатларни бекор қилиш ёки ёпиш мумкин, ва компютерда хато қилиш хавфсиз.
Қисқача
- Ота-онани сизга фойдали кўринган нарсага эмас, уларнинг ўзига қизиқ бўлган нарсага ўргатинг.
- Ҳафтасига иккита 30 дақиқалик қисқа дарс ойига тахминан 4 соат машқ беради.
- Бир вақтнинг ўзида битта ҳаракатни кўрсатинг ва тугмаларни ўзи босишига рухсат беринг.
- Жаҳлдорлик ва мураккаб сўзлар секин суръатдан кўра ўрганишни кўпроқ секинлаштиради.
- Дарсни ота-она чарчагунга қадар тугатинг, ўзингиз чарчаганингизда эмас.
- Дарслар учун мунтазам алоҳида вақт камдан-кам узоқ дарслардан яхшироқ ишлайди.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
