Ситоранинг уйида доим онаси пиширарди — ўттиз йил давомида, кунига уч маҳал, дам олиш кунисиз, токи бир куни ҳарорат билан ётиб қолмагунча, ва маълум бўлдики, оилада бошқа ҳеч ким ҳатто палов ҳам тўғри пишира олмайди. Шу кундан бошлаб оилада навбат билан пишириш жадвали жорий қилинди, она эса кўп йиллардан бери биринчи марта иш куни кечқурун бўш бўлди.
Бутун оила учун навбат билан овқат пишириш жадвали — битта одамни тўлиқ бўшатиш ҳақида эмас, пишириш битта исмга боғлиқ бўлиб қолмаслиги ҳақида. Ишлайдиган жадвални қандай тузиш, агар кимдир умуман пиширишни билмаса нима қилиш ва жадвал бузилган кунларда қандай бўлишни кўриб чиқамиз.
Нега навбат билан пишириш «ким улгурган бўлса» усулидан яхшироқ ишлайди
Жадвалсиз одатда уйга биринчи келган ёки бошқа биров пиширишини кутишдан чарчаган киши пиширади. Вақт ўтиши билан бу битта одамнинг доимий вазифасига айланади — шунчаки у бир марта рози бўлгани учун, қолганлар эса ўрганиб қолгани учун.
Жадвал бошқа йўл билан ҳар куни қайтадан ҳал қилинадиган нарсани мустаҳкамлайди ва бугун ким плита олдида туришини ҳар сафар келишиб олиш заруратини олиб ташлайди.
Нимадан бошлаш: ким нимани пишира олиши рўйхати
Кунларни тақсимлашдан олдин, оиладаги ким рецепциз ҳақиқатан нимани пишира олишини ва нимани ҳеч қачон синаб кўрмаганини ёзиб чиқинг. Бир марта ҳам тухум қовурмаган одамни дарҳол меҳмонлар келадиган кунга жадвалга қўйманг.
Алоҳида ҳар бир киши стресссиз ва тез пиширадиган 5–7 таомни белгиланг — ҳафталик жадвал ишдан кейин куч қолмайдиган янги мураккаб рецептлардан эмас, айнан шулардан тузилади.
Ҳафталик жадвални қандай ҳисоблаш
Формула оддий: ҳафтада бир кишига тўғри келадиган пишириш кунлари сони = 7 кун, пиширишга тайёр катталар сонига бўлинади, дам олиш кунлари одатда иш кунларидан узоқроқ ва мураккаброқ пиширилишини ҳисобга олган ҳолда.
Учта катталар учун мисол: 7 кунни 3 га бўламиз — тенг эмас, бир кишига тахминан 2–3 кун тўғри келади. Шундай белгилаш мумкин: душанба ва пайшанба — битта одам, сешанба ва жума — иккинчиси, чоршанба ва дам олиш кунининг бири — учинчиси, иккинчи дам олиш кунида эса биргаликда пиширилади ёки овқат буюртма қилинади.
Иккинчи мисол — кун бўйича эмас, вақт бўйича ҳисоблаш: агар иш кунларида пишириш 40 дақиқа, дам олиш кунларида 90 дақиқа вақт олса, дам олиш кунида пиширадиган кишига икки баравар кўп юк тушмаслиги учун кунлар сонини эмас, ҳафталик жами дақиқаларни ҳисоблаш адолатлироқ. Рақамлар шартли, ўз кунларингиз ва дақиқаларингизни қўйинг.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Бир кишига пишириш кунлари | 7 кун ÷ пиширадиган катталар сони | 7 ÷ 3 ≈ бир кишига 2–3 кун |
| Иш ва дам олиш кунидаги вақт | бир марталик дақиқа × ҳафтадаги сони | иш куни 40 дақ × 5 = 200 дақ |
| Адолатли юк | фақат кунлар эмас, жами дақиқалар | дам олиш куни вақт бўйича иккита иш кунига тенг ҳисобланади |
Кимдир умуман пиширишни билмаса, нима қилиш керак
— Мен умуман пишира олмайман, унда жадвалда мен нима қиламан? — Унда сенинг кунларинг — озиқ-овқат сотиб олиш ва пиширган киши учун идиш ювиш, бу ҳам пиширишнинг бир қисми.
Жадвалда қатнашиш албатта плита олдида туриш дегани эмас — одамга рўйхат бўйича озиқ-овқат сотиб олишни, бошқаси пиширгандан кейин идиш ювишни ёки бир ҳафта машқ билан ўрганиладиган 3–4 та энг оддий таомни бириктириш мумкин. Одамни жадвалдан тўлиқ чиқариб ташлаш — бошланган жойга қайтиш демакдир.
Болалар учун пиширишни алоҳида қандай ҳал қилиш
Агар оилада алоҳида менюга муҳтож кичик болалар бўлса, буни автоматик равишда битта одамга бериш эмас, умумий жадвалга алоҳида банд сифатида киритиш керак: душанба куни болаларга ким пиширади, чоршанба куни ким. Акс ҳолда иккита жадвал ҳосил бўлади — қоғоздаги умумий ва ҳақиқий, унда болалар овқати яна битта одамнинг зиммасида қолади.
Жадвал бузилган кунларда нима қилиш керак
Навбатдаги пиширувчи касал бўлса, ишда кечикса ёки шунчаки чарчаган бўлса, нима бўлишини олдиндан ҳал қилинг: Б режаси — музлатгичда бор нарсадан оддий таом, овқат буюртма қилиш ёки бутун оила билан бир марталик кафега бориш. Пиширишга муқобил сифатида кафега боришни ҳисоблаш ҳақида алоҳида мақола бор: оилавий кафега бориш ва бюджет — баъзида бу бузилган жадвал ва асаблардан арзонроқ.
Озиқ-овқат бюджетини ҳар куни пишириш олдидан тартибсиз эмас, ҳафтага олдиндан режалаштириш керак — кундалик овқат харажатларини қандай ҳисоблаш ҳақида NARXTOP пул бўлимида кўриш мумкин, уйдан ташқаридаги майда егуликларни эса ишда қаҳва ва егуликлар йилига қанча туриши мақоласи билан солиштириш қулай — у ерда майда харажатларни ҳисоблашнинг шунга ўхшаш мантиқи бор.
Жадвални осонлаштирадиган техника
Мултиварка ёки тез пиширувчи қозон инсон айниқса чарчаган кунларда пишириш вақтини қисқартиради: эрталаб озиқ-овқат солинди — кечқурун плита олдида турмасдан тайёр бўлади. Бундай техника керак, лекин дарҳол қиммат бўлса, истеъмол кредитлари бўлимида шартларни кўриш ва бўлиб тўлаш калкулятори орқали тўловни солиштириш мумкин.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Жадвални фақат қоғозда тузиш ва иш жадвали ўзгарганда уни қайта кўриб чиқмаслик.
- Янги бошловчини дарҳол мураккаб таомга ёки меҳмонлар келадиган кунга қўйиш.
- Фақат кунларни ҳисоблаш, вақт ва мураккабликни эмас — дам олиш куни сезилмасдан битта одамни ортиқча юклайди.
- «Пишира олмайдиган» одамни бутунлай бўшатиш, унга пиширишнинг бошқа қисмини бермасдан.
Қисқа жавоблар
Оилада навбат билан пишириш жадвалини қандай тузиш керак?
Ҳар бир киши стресссиз ва тез пиширадиган таомлар рўйхатидан бошланг, 7 кунни пиширадиган катталар сонига бўлинг ва кунларни оғзаки эмас, ёзма белгиланг.
Оила аъзоларидан бири умуман пиширишни билмаса, нима қилиш керак?
Унга пиширишнинг бошқа қисмини — озиқ-овқат сотиб олиш, идиш ювиш ёки 3–4 та энг оддий таомни бириктиринг, жадвалдан бутунлай чиқариб ташламанг.
Пишириш юкини қандай адолатли ҳисоблаш мумкин?
Фақат кунларни эмас, дақиқаларни ҳам ҳисобланг — узоқроқ пишириладиган дам олиш куни вақт бўйича иккита иш кунига тенг, бу кунлар сонини оддийгина тенг бўлишдан адолатлироқ.
Пишириш жадвали бузилса нима қилиш керак?
Олдиндан Б режасини келишиб олинг — уйда бор нарсадан оддий таом, овқат буюртма қилиш ёки бир марталик кафега бориш, шунда жадвал бузилиши жанжалга айланмайди.
Болалар учун пиширишни умумий жадвалга киритиш керакми?
Ҳа, алоҳида банд сифатида, сукут бўйича битта одамга эмас — акс ҳолда иккита жадвал ҳосил бўлади: қоғоздаги умумий ва болалар овқати битта кишининг елкасида қоладиган ҳақиқий.
Қисқача
- Пишириш жадвали овқатни битта доимий исмдан олиб, тақсимотни кўринадиган қилади.
- Янги мураккаб рецептлардан эмас, ҳар ким стресссиз пиширадиган таомлардан бошланг.
- Фақат кунларни эмас, дақиқаларни ҳам ҳисобланг — дам олиш куни одатда иш кунидан оғирроқ.
- Пиширмайдиган киши жараённинг бошқа қисмини — харид ёки идиш ювишни олади.
- Болалар овқати — жадвалда алоҳида банд, автоматик равишда битта одамда эмас.
- Жадвал бузилган кунлар учун тайёр Б режасини сақланг.
