Sitoraning uyida doim onasi pishirardi — o‘ttiz yil davomida, kuniga uch mahal, dam olish kunisiz, toki bir kuni harorat bilan yotib qolmaguncha, va ma’lum bo‘ldiki, oilada boshqa hech kim hatto palov ham to‘g‘ri pishira olmaydi. Shu kundan boshlab oilada navbat bilan pishirish jadvali joriy qilindi, ona esa ko‘p yillardan beri birinchi marta ish kuni kechqurun bo‘sh bo‘ldi.
Butun oila uchun navbat bilan ovqat pishirish jadvali — bitta odamni to‘liq bo‘shatish haqida emas, pishirish bitta ismga bog‘liq bo‘lib qolmasligi haqida. Ishlaydigan jadvalni qanday tuzish, agar kimdir umuman pishirishni bilmasa nima qilish va jadval buzilgan kunlarda qanday bo‘lishni ko‘rib chiqamiz.
Nega navbat bilan pishirish «kim ulgurgan bo‘lsa» usulidan yaxshiroq ishlaydi
Jadvalsiz odatda uyga birinchi kelgan yoki boshqa birov pishirishini kutishdan charchagan kishi pishiradi. Vaqt o‘tishi bilan bu bitta odamning doimiy vazifasiga aylanadi — shunchaki u bir marta rozi bo‘lgani uchun, qolganlar esa o‘rganib qolgani uchun.
Jadval boshqa yo‘l bilan har kuni qaytadan hal qilinadigan narsani mustahkamlaydi va bugun kim plita oldida turishini har safar kelishib olish zaruratini olib tashlaydi.
Nimadan boshlash: kim nimani pishira olishi ro‘yxati
Kunlarni taqsimlashdan oldin, oiladagi kim retseptsiz haqiqatan nimani pishira olishini va nimani hech qachon sinab ko‘rmaganini yozib chiqing. Bir marta ham tuxum qovurmagan odamni darhol mehmonlar keladigan kunga jadvalga qo‘ymang.
Alohida har bir kishi stresssiz va tez pishiradigan 5–7 taomni belgilang — haftalik jadval ishdan keyin kuch qolmaydigan yangi murakkab retseptlardan emas, aynan shulardan tuziladi.
Haftalik jadvalni qanday hisoblash
Formula oddiy: haftada bir kishiga to‘g‘ri keladigan pishirish kunlari soni = 7 kun, pishirishga tayyor kattalar soniga bo‘linadi, dam olish kunlari odatda ish kunlaridan uzoqroq va murakkabroq pishirilishini hisobga olgan holda.
Uchta kattalar uchun misol: 7 kunni 3 ga bo‘lamiz — teng emas, bir kishiga taxminan 2–3 kun to‘g‘ri keladi. Shunday belgilash mumkin: dushanba va payshanba — bitta odam, seshanba va juma — ikkinchisi, chorshanba va dam olish kunining biri — uchinchisi, ikkinchi dam olish kunida esa birgalikda pishiriladi yoki ovqat buyurtma qilinadi.
Ikkinchi misol — kun bo‘yicha emas, vaqt bo‘yicha hisoblash: agar ish kunlarida pishirish 40 daqiqa, dam olish kunlarida 90 daqiqa vaqt olsa, dam olish kunida pishiradigan kishiga ikki baravar ko‘p yuk tushmasligi uchun kunlar sonini emas, haftalik jami daqiqalarni hisoblash adolatliroq. Raqamlar shartli, o‘z kunlaringiz va daqiqalaringizni qo‘ying.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol |
|---|---|---|
| Bir kishiga pishirish kunlari | 7 kun ÷ pishiradigan kattalar soni | 7 ÷ 3 ≈ bir kishiga 2–3 kun |
| Ish va dam olish kunidagi vaqt | bir martalik daqiqa × haftadagi soni | ish kuni 40 daq × 5 = 200 daq |
| Adolatli yuk | faqat kunlar emas, jami daqiqalar | dam olish kuni vaqt bo‘yicha ikkita ish kuniga teng hisoblanadi |
Kimdir umuman pishirishni bilmasa, nima qilish kerak
— Men umuman pishira olmayman, unda jadvalda men nima qilaman? — Unda sening kunlaring — oziq-ovqat sotib olish va pishirgan kishi uchun idish yuvish, bu ham pishirishning bir qismi.
Jadvalda qatnashish albatta plita oldida turish degani emas — odamga ro‘yxat bo‘yicha oziq-ovqat sotib olishni, boshqasi pishirgandan keyin idish yuvishni yoki bir hafta mashq bilan o‘rganiladigan 3–4 ta eng oddiy taomni biriktirish mumkin. Odamni jadvaldan to‘liq chiqarib tashlash — boshlangan joyga qaytish demakdir.
Bolalar uchun pishirishni alohida qanday hal qilish
Agar oilada alohida menyuga muhtoj kichik bolalar bo‘lsa, buni avtomatik ravishda bitta odamga berish emas, umumiy jadvalga alohida band sifatida kiritish kerak: dushanba kuni bolalarga kim pishiradi, chorshanba kuni kim. Aks holda ikkita jadval hosil bo‘ladi — qog‘ozdagi umumiy va haqiqiy, unda bolalar ovqati yana bitta odamning zimmasida qoladi.
Jadval buzilgan kunlarda nima qilish kerak
Navbatdagi pishiruvchi kasal bo‘lsa, ishda kechiksa yoki shunchaki charchagan bo‘lsa, nima bo‘lishini oldindan hal qiling: B rejasi — muzlatgichda bor narsadan oddiy taom, ovqat buyurtma qilish yoki butun oila bilan bir martalik kafega borish. Pishirishga muqobil sifatida kafega borishni hisoblash haqida alohida maqola bor: oilaviy kafega borish va byudjet — ba’zida bu buzilgan jadval va asablardan arzonroq.
Oziq-ovqat byudjetini har kuni pishirish oldidan tartibsiz emas, haftaga oldindan rejalashtirish kerak — kundalik ovqat xarajatlarini qanday hisoblash haqida NARXTOP pul bo‘limida ko‘rish mumkin, uydan tashqaridagi mayda yeguliklarni esa ishda qahva va yeguliklar yiliga qancha turishi maqolasi bilan solishtirish qulay — u yerda mayda xarajatlarni hisoblashning shunga o‘xshash mantiqi bor.
Jadvalni osonlashtiradigan texnika
Multivarka yoki tez pishiruvchi qozon inson ayniqsa charchagan kunlarda pishirish vaqtini qisqartiradi: ertalab oziq-ovqat solindi — kechqurun plita oldida turmasdan tayyor bo‘ladi. Bunday texnika kerak, lekin darhol qimmat bo‘lsa, iste’mol kreditlari bo‘limida shartlarni ko‘rish va bo‘lib to‘lash kalkulyatori orqali to‘lovni solishtirish mumkin.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Jadvalni faqat qog‘ozda tuzish va ish jadvali o‘zgarganda uni qayta ko‘rib chiqmaslik.
- Yangi boshlovchini darhol murakkab taomga yoki mehmonlar keladigan kunga qo‘yish.
- Faqat kunlarni hisoblash, vaqt va murakkablikni emas — dam olish kuni sezilmasdan bitta odamni ortiqcha yuklaydi.
- «Pishira olmaydigan» odamni butunlay bo‘shatish, unga pishirishning boshqa qismini bermasdan.
Qisqa javoblar
Oilada navbat bilan pishirish jadvalini qanday tuzish kerak?
Har bir kishi stresssiz va tez pishiradigan taomlar ro‘yxatidan boshlang, 7 kunni pishiradigan kattalar soniga bo‘ling va kunlarni og‘zaki emas, yozma belgilang.
Oila a’zolaridan biri umuman pishirishni bilmasa, nima qilish kerak?
Unga pishirishning boshqa qismini — oziq-ovqat sotib olish, idish yuvish yoki 3–4 ta eng oddiy taomni biriktiring, jadvaldan butunlay chiqarib tashlamang.
Pishirish yukini qanday adolatli hisoblash mumkin?
Faqat kunlarni emas, daqiqalarni ham hisoblang — uzoqroq pishiriladigan dam olish kuni vaqt bo‘yicha ikkita ish kuniga teng, bu kunlar sonini oddiygina teng bo‘lishdan adolatliroq.
Pishirish jadvali buzilsa nima qilish kerak?
Oldindan B rejasini kelishib oling — uyda bor narsadan oddiy taom, ovqat buyurtma qilish yoki bir martalik kafega borish, shunda jadval buzilishi janjalga aylanmaydi.
Bolalar uchun pishirishni umumiy jadvalga kiritish kerakmi?
Ha, alohida band sifatida, sukut bo‘yicha bitta odamga emas — aks holda ikkita jadval hosil bo‘ladi: qog‘ozdagi umumiy va bolalar ovqati bitta kishining yelkasida qoladigan haqiqiy.
Qisqacha
- Pishirish jadvali ovqatni bitta doimiy ismdan olib, taqsimotni ko‘rinadigan qiladi.
- Yangi murakkab retseptlardan emas, har kim stresssiz pishiradigan taomlardan boshlang.
- Faqat kunlarni emas, daqiqalarni ham hisoblang — dam olish kuni odatda ish kunidan og‘irroq.
- Pishirmaydigan kishi jarayonning boshqa qismini — xarid yoki idish yuvishni oladi.
- Bolalar ovqati — jadvalda alohida band, avtomatik ravishda bitta odamda emas.
- Jadval buzilgan kunlar uchun tayyor B rejasini saqlang.
