Азиз кечқурун уйга қайтиб, ошхонада бир оз газ ҳидини сезди — аранг-аранг. Чарчагандан шундай туюлгандир, деб деразани очиб ётиб қолди. Бир ойдан кейин пастдаги қўшниларнинг ошхонасида газ портлаб кетди — плитанинг эски шланги анча олдин тешилган экан, ҳеч ким текширмаган.
Уйда газ ҳиди келса нима қилиш керак ва жиҳозни фалокатдан олдин қандай текшириш мумкин — бу савол плита, колонка ёки қозон бўлган ҳар бир уйда пайдо бўлади. Жавоби содда, лекин уни одатда керак бўлгунга қадар ҳеч ким эслатмайди.
Газ ҳиди келса нима қилиш керак
Уйда газ ҳиди бўлса, ҳаракатлар тартиб билан бўлиши керак, электр билан кескин иш қилманг — чироқ тугмасидан чиққан учқун кўринганидан хавфлироқ.
- Чироқни ёқманг ёки ўчирманг, гугурт ёқманг, шу хонада телефон билан гаплашманг.
- Агар қаердалигини билсангиз, газ трубасидаги кранни ёпинг.
- Дераза ва эшикларни ланг очиб, газ тарқалиб кетишига имкон беринг.
- Болалар ва кекса оила аъзоларини кўчага ёки зинапояга чиқаринг.
- Кўчадан ёки бошқа квартирадан авария газ хизматига қўнғироқ қилинг — рақами квитансияда ва иловада бор.
- Уста рухсат бергунча хонага қайтманг.
Газ жиҳозини қанча муддатда текшириш керак
Плита, колонка, қозон ва трубалар режали текширувдан одатда йилига бир марта ўтади — уста уй графиги бўйича келиб, уланишлар зичлигини, тортишни ва шланглар ҳолатини кўради. Ташрифлар орасида баъзан плита атрофини ҳидлаб, шланг ёрилмаганми текширинг.
Плита ёки колонка хавфли эканини қайси белгилардан билиш мумкин
«Ўзи ўтиб кетади» деб бўлмайдиган белгилар бор: кўк эмас, сариқ ёки қизғиш аланга, плита орқасидаги куя, колонкада сабабсиз ўчиб қоладиган олов, ёрилган шланг. Шу белгиларнинг ҳар бири устани чақириш сабаби, режали ташрифни кутиш эмас.
Шундай ҳолат тез-тез учрайди: Юнусободда тортиши ёмон колонка икки йил сувни нотекис иситган, қишда «ҳаво учун» дераза очиб юришган, то уста-қўшни куяни кўрсатгунча.
Вентиляция ва тортиш нега арзимас нарса эмас
Газ ёнганда хонадаги кислородни олади, вентиляциясиз эса ҳидсиз углерод оксиди тўпланиб қолади — ёпиқ ҳаммомдаги колонка ва қозонларнинг асосий хавфи шунда. Вентиляция панжарасини таъмирда обой билан ёпиб ёки шкаф билан тўсиб қўйиш мумкин эмас.
— Эшик тепасидаги тешик нимага керак? — Чунки усиз колонка хонадан ҳаво тортади.
Бепарволик қанчага тушишини қандай ҳисоблаш мумкин
Формула содда: бепарволик нархи — авариядан кейинги таъмир нархи минус режали хизмат нархи, айнан шу хизмат аварияни деярли ҳар доим олдини олади.
Мисол: плита ва колонканинг режали техник хизмати — шартли йилига 120 000 сўм (рақамлар шартли, ўзингизникини квитансиядан олинг). Газ ҳидида навбатдан ташқари уста чақириш — ташриф ва шланг алмаштириш — шартли 250 000–350 000 сўм. Портлашдан кейинги таъмир — куйган шифт, янги вентиляция, деразалар — 1 500 000 сўмдан, соғлиққа хавфни ҳисобга олмаганда.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол (рақамлар шартли) |
|---|---|---|
| Йиллик режали хизмат | хизмат тарифи × 1 ташриф | 120 000 сўм |
| Навбатдан ташқари чақирув | ташриф + шланг алмаштириш | 250 000–350 000 сўм |
| Портлашдан кейинги таъмир | шифт + вентиляция + деразалар | 1 500 000 сўмдан |
Режали текширув авариядан 10–12 марта арзонроқ чиқади. Ошхонада катта таъмир ёки газ жиҳозини алмаштириш керак бўлган квартира сотиб олишни режалаштирсангиз, бюджетни уй-жой харажатлари калкуляторида ҳисоблаб кўринг.
Квартира ижарага олаётганда ёки сотиб олаётганда газга нимага қараш керак
Квартирани ижарага олишдан олдин эгасидан газ устаси охирги марта қачон келганини ва актни сўранг — бу ишончсизлик эмас, оддий савол. Ижарага уй эълонларида газ жиҳозининг ҳолати деярли ёзилмайди, шунинг учун кўрикда жойида текшириш керак.
Бир оила Сергелидан арзон квартира ижарага олган, колонкада вентиляция йўқлиги ва ўзбошимчалик шлангини кейин билишган. Уй эгаси аниқ жавоб бермаган, оила тўловни йўқотиб кўчиб кетган. Тошкентда квартира қандай ижарага олинади мақоласида газ ҳам текширув рўйхатида. Уй вариантларини кўчмас мулк бўлимида солиштириш мумкин.
Кўп учрайдиган хатолар
- Газ ҳидини «туюлди» деб ҳисоблаб, манбасини текширмаслик.
- Таъмирда вентиляция панжарасини ёпиб қўйиш.
- Плитадаги шлангни газ учун мўлжалланмаган нарсага алмаштириш.
- «Ўтган сафар яхши эди» деб текширувни ўтказиб юбориш.
- Газ ҳиди бор хонада чироқ ёқиш ёки гугурт ишлатиш.
Қисқа жавоблар
Уйда газ ҳиди келса нима қилиш керак?
Электр асбобларини ёқманг, кранни ёпинг, деразаларни очинг ва кўчадан авария хизматига қўнғироқ қилинг.
Газ жиҳозини қанча муддатда текшириш керак?
Режали текширув тахминан йилига бир марта ўтади, ташрифлар орасида эса бир неча ойда бир марта шлангни кўздан кечиринг.
Газ плитаси ёки колонкасини ўзим таъмирлашим мумкинми?
Йўқ, фақат газ хизмати устаси таъмирлайди — ўзбошимчалик билан аралашиш хавфли ва одатда қонунга зид.
Ҳаммомдаги вентиляциясиз колонка хавфлими?
Ҳа, углерод оксиди ҳидсиз тўпланиши мумкин — панжарани ёпиб бўлмайди, тортишни устага текширтиринг.
Уй эгаси газ текшируви актини бермаса нима қилиш керак?
Жиҳозда ҳеч бўлмаса уста ташрифи санаси ёзилган ёрлиқни сўранг, бўлмаса — бошқа квартирани кўринг.
Қисқача
- Газ ҳиди келса — электрсиз, кранни ёпинг, деразани очинг, кўчадан қўнғироқ қилинг.
- Газ жиҳозининг режали текшируви — йилига бир марта, уни ўтказиб юборманг.
- Сариқ аланга, куя ва ёрилган шланг — дарҳол уста чақириш сабаби.
- Таъмирда вентиляция панжарасини ёпиб бўлмайди, халақит берса ҳам.
- Квартира олаётганда газ ҳақида ҳам ҳисоблагичлар каби тўғридан-тўғри сўранг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
