Ота олти ойга Кореяга ишлашга кетди, уйда эса ҳар ой тўланиши керак бўлган коммунал тўловлар ва кредит қолди. Хотини унинг картасидан пул еча олмади — ҳисоб унга тегишли, у ҳеч қаерга ёзилмаган. Масала ҳисобни бошқариш учун ишончнома билан ҳал бўлди — кетишидан олдин нотариус олдига бир марта бориб расмийлаштирилган. Вазият оддий: вахтага кетган, касалхонада ётибди, бошқа шаҳарда яшайди — ҳисобга ишончнома ўйлагандан кўп керак бўлади.
Ҳисобни бошқариш учун ишончнома нима, уни қандай расмийлаштириш ва у бошқа одамга қўшимча карта беришдан нимаси билан фарқ қилишини кўриб чиқамиз.
Ҳисобга ишончнома содда сўз билан нима
Ҳисобни бошқариш учун ишончнома — ҳисоб эгаси бошқа одамга унинг номидан пул ечиш, ўтказиш ёки кўчирма олиш ҳуқуқини берадиган ҳужжат. Ҳисоб шу билан бирга очган одамнинг мулки бўлиб қолади, ишончли шахс вақтинча унинг номидан ҳаракат қилади холос.
Ҳисобга қандай ишончномалар бўлади
Бир марталик — битта аниқ операция учун, масалан маълум суммани бир марта ечиш. Махсус — муддат давомида бир қатор операциялар учун, масалан «олти ой коммунал тўловларни тўлаш». Умумий — энг кенг ҳуқуқли, ишончли шахс ҳисобни деярли эгасидек бошқара олади.
Ҳисобга ишончномани қандай расмийлаштириш керак
Кўпинча банк ҳисобига ишончномани нотариус тасдиқлайди — ҳисоб эгасининг паспорти, ишончли шахснинг паспорти ва ҳисоб маълумотлари керак. Баъзи банклар тўғридан-тўғри филиалда расмийлаштирилган ишончномани ҳам қабул қилади, нотариуссиз — бу тезроқ, ўз банкингиздан қайси вариантни қабул қилишини сўранг, энг яқин филиални эса банклар харитасидан топиш мумкин.
Бу қанчага тушади ва қачон ўзини оқлайди
Нотариал расмийлаштириш нархини аниқ айтолмаймиз — давлат божи ва тарифлар ўзгариб туради, нотариусдан сўранг. Лекин ишончнома умуман керакми, буни оддий ҳисоблаб кўриш мумкин: унинг нархини ҳар сафар бошқа шаҳарга тўлов қилиш учун бориш қанчага тушиши билан солиштиринг.
Мисол: коммунал тўловлар ойига 400 000 сўм, олти ой давомида тўлаш керак, одам узоқда. Ишончномасиз — ёки кечикиш ва пени, ёки олтита уйга қайтиш сафари. Бир марта ишончнома расмийлаштирди — хотини ҳар ой ўзи тўлайди. Расмийлаштириш шартли 150 000 сўм турса ҳам, бу олтита сафардан арзон. Рақамлар шартли, ҳисобларингизни калкулятор орқали баҳоланг.
Ишончнома ёки қўшимча карта — фарқи нимада
Баъзи банкларда шу ҳисобга бошқа одам учун «қўшимча карта» хизмати бор — ишончномага ўхшайди, лекин расмийлаштириш осон, илова ёки филиалда, нотариуссиз. Фарқи шундаки, қўшимча карта одатда фақат карта харажатларига рухсат беради, нотариал ишончнома эса кенгроқ ҳуқуқларни — катта сумма ечиш, омонат билан ишлаш — ўз ичига олади.
Тез-тез учрайдиган хатолар
Бир марталик етарли бўлган жойда умумий ишончнома расмийлаштирадилар — кейин ишончли шахс ҳисобни керакидан кенгроқ бошқара олишидан хавотирланадилар. Ишончнома муддати тугаганини унутиб, банк операцияни рад этганда ҳайрон бўладилар. Банкдан қандай ишончномаларни қабул қилишини олдиндан сўрашмайди — барча банклар бир хил шакл билан ишламайди.
Ишончнома ва ҳисобга киришнинг бошқа йўллари
| Усул | Ким расмийлаштиради | Нима беради |
|---|---|---|
| Бир марталик ишончнома | нотариус | маълум суммага битта операция |
| Умумий ишончнома | нотариус | амал қилиш муддатида кенг ҳуқуқлар |
| Қўшимча карта | банк | карта харажатлари, нотариуссиз |
| Қўшма ҳисоб | банк, иккала эгаси | иккаласига бир хил ҳуқуқ |
Қисқа жавоблар
Бошқа одамнинг ҳисобидан ишончнома билан пул ечиш мумкинми
Ҳа, ишончнома тўғри расмийлаштирилган ва банк уни қабул қилса — ишончли шахс ҳужжатда кўрсатилган ҳуқуқлар доирасида пул ечиши мумкин.
Ҳисобга ишончнома учун нотариус керакми
Кўпинча ҳа, лекин баъзи банклар филиалда расмийлаштирилган ишончномани ҳам қабул қилади — ўз банкингиздан сўранг.
Ҳисобга ишончнома қанча муддат амал қилади
Муддат ҳужжатнинг ўзида кўрсатилади, битта операциядан бир неча йилгача — буни ишончнома берувчи ҳал қилади.
Ишончномани муддатидан олдин бекор қилиш мумкинми
Ҳа, ҳисоб эгаси исталган пайт ишончномани нотариус ёки банк орқали бекор қилишга ҳақли.
Ишончнома ёки қўшимча карта — қайси бири яхшироқ
Вазифага боғлиқ: мунтазам харажатлар учун қўшимча карта осонроқ, кенгроқ операциялар учун нотариал ишончнома керак.
Қисқача
- Ҳисобга ишончнома бошқа одамга эгаси номидан пулни бошқариш ҳуқуқини беради, уни ҳаммуаллиф қилмайди.
- Бир марталик, махсус ва умумий ишончнома бўлади — ҳуқуқлар ҳажми турлича.
- Кўпинча нотариусда, баъзан тўғридан-тўғри банкда расмийлаштирилади — олдиндан сўранг.
- Узоқ сафар ёки ғойиблик олдидан ишончнома одатда тўлов учун ҳар сафар боришдан арзонроқ.
- Оддий мунтазам харажатлар учун нотариал ишончнома ўрнига қўшимча карта етарли бўлиши мумкин.
- Банкларни NARXTOP саҳифасида солиштиринг, ҳужжат йўқолса эса уй ҳужжатлари йўқолганда нима қилиш керак мақоласи ҳам фойдали.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
