Ota olti oyga Koreyaga ishlashga ketdi, uyda esa har oy to‘lanishi kerak bo‘lgan kommunal to‘lovlar va kredit qoldi. Xotini uning kartasidan pul yecha olmadi — hisob unga tegishli, u hech qayerga yozilmagan. Masala hisobni boshqarish uchun ishonchnoma bilan hal bo‘ldi — ketishidan oldin notarius oldiga bir marta borib rasmiylashtirilgan. Vaziyat oddiy: vaxtaga ketgan, kasalxonada yotibdi, boshqa shaharda yashaydi — hisobga ishonchnoma o‘ylagandan ko‘p kerak bo‘ladi.
Hisobni boshqarish uchun ishonchnoma nima, uni qanday rasmiylashtirish va u boshqa odamga qo‘shimcha karta berishdan nimasi bilan farq qilishini ko‘rib chiqamiz.
Hisobga ishonchnoma sodda so‘z bilan nima
Hisobni boshqarish uchun ishonchnoma — hisob egasi boshqa odamga uning nomidan pul yechish, o‘tkazish yoki ko‘chirma olish huquqini beradigan hujjat. Hisob shu bilan birga ochgan odamning mulki bo‘lib qoladi, ishonchli shaxs vaqtincha uning nomidan harakat qiladi xolos.
Hisobga qanday ishonchnomalar bo‘ladi
Bir martalik — bitta aniq operatsiya uchun, masalan ma’lum summani bir marta yechish. Maxsus — muddat davomida bir qator operatsiyalar uchun, masalan «olti oy kommunal to‘lovlarni to‘lash». Umumiy — eng keng huquqli, ishonchli shaxs hisobni deyarli egasidek boshqara oladi.
Hisobga ishonchnomani qanday rasmiylashtirish kerak
Ko‘pincha bank hisobiga ishonchnomani notarius tasdiqlaydi — hisob egasining pasporti, ishonchli shaxsning pasporti va hisob ma’lumotlari kerak. Ba’zi banklar to‘g‘ridan-to‘g‘ri filialda rasmiylashtirilgan ishonchnomani ham qabul qiladi, notariussiz — bu tezroq, o‘z bankingizdan qaysi variantni qabul qilishini so‘rang, eng yaqin filialni esa banklar xaritasidan topish mumkin.
Bu qanchaga tushadi va qachon o‘zini oqlaydi
Notarial rasmiylashtirish narxini aniq aytolmaymiz — davlat boji va tariflar o‘zgarib turadi, notariusdan so‘rang. Lekin ishonchnoma umuman kerakmi, buni oddiy hisoblab ko‘rish mumkin: uning narxini har safar boshqa shaharga to‘lov qilish uchun borish qanchaga tushishi bilan solishtiring.
Misol: kommunal to‘lovlar oyiga 400 000 so‘m, olti oy davomida to‘lash kerak, odam uzoqda. Ishonchnomasiz — yoki kechikish va peni, yoki oltita uyga qaytish safari. Bir marta ishonchnoma rasmiylashtirdi — xotini har oy o‘zi to‘laydi. Rasmiylashtirish shartli 150 000 so‘m tursa ham, bu oltita safardan arzon. Raqamlar shartli, hisoblaringizni kalkulyator orqali baholang.
Ishonchnoma yoki qo‘shimcha karta — farqi nimada
Ba’zi banklarda shu hisobga boshqa odam uchun «qo‘shimcha karta» xizmati bor — ishonchnomaga o‘xshaydi, lekin rasmiylashtirish oson, ilova yoki filialda, notariussiz. Farqi shundaki, qo‘shimcha karta odatda faqat karta xarajatlariga ruxsat beradi, notarial ishonchnoma esa kengroq huquqlarni — katta summa yechish, omonat bilan ishlash — o‘z ichiga oladi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
Bir martalik yetarli bo‘lgan joyda umumiy ishonchnoma rasmiylashtiradilar — keyin ishonchli shaxs hisobni kerakidan kengroq boshqara olishidan xavotirlanadilar. Ishonchnoma muddati tugaganini unutib, bank operatsiyani rad etganda hayron bo‘ladilar. Bankdan qanday ishonchnomalarni qabul qilishini oldindan so‘rashmaydi — barcha banklar bir xil shakl bilan ishlamaydi.
Ishonchnoma va hisobga kirishning boshqa yo‘llari
| Usul | Kim rasmiylashtiradi | Nima beradi |
|---|---|---|
| Bir martalik ishonchnoma | notarius | ma’lum summaga bitta operatsiya |
| Umumiy ishonchnoma | notarius | amal qilish muddatida keng huquqlar |
| Qo‘shimcha karta | bank | karta xarajatlari, notariussiz |
| Qo‘shma hisob | bank, ikkala egasi | ikkalasiga bir xil huquq |
Qisqa javoblar
Boshqa odamning hisobidan ishonchnoma bilan pul yechish mumkinmi
Ha, ishonchnoma to‘g‘ri rasmiylashtirilgan va bank uni qabul qilsa — ishonchli shaxs hujjatda ko‘rsatilgan huquqlar doirasida pul yechishi mumkin.
Hisobga ishonchnoma uchun notarius kerakmi
Ko‘pincha ha, lekin ba’zi banklar filialda rasmiylashtirilgan ishonchnomani ham qabul qiladi — o‘z bankingizdan so‘rang.
Hisobga ishonchnoma qancha muddat amal qiladi
Muddat hujjatning o‘zida ko‘rsatiladi, bitta operatsiyadan bir necha yilgacha — buni ishonchnoma beruvchi hal qiladi.
Ishonchnomani muddatidan oldin bekor qilish mumkinmi
Ha, hisob egasi istalgan payt ishonchnomani notarius yoki bank orqali bekor qilishga haqli.
Ishonchnoma yoki qo‘shimcha karta — qaysi biri yaxshiroq
Vazifaga bog‘liq: muntazam xarajatlar uchun qo‘shimcha karta osonroq, kengroq operatsiyalar uchun notarial ishonchnoma kerak.
Qisqacha
- Hisobga ishonchnoma boshqa odamga egasi nomidan pulni boshqarish huquqini beradi, uni hammuallif qilmaydi.
- Bir martalik, maxsus va umumiy ishonchnoma bo‘ladi — huquqlar hajmi turlicha.
- Ko‘pincha notariusda, ba’zan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bankda rasmiylashtiriladi — oldindan so‘rang.
- Uzoq safar yoki g‘oyiblik oldidan ishonchnoma odatda to‘lov uchun har safar borishdan arzonroq.
- Oddiy muntazam xarajatlar uchun notarial ishonchnoma o‘rniga qo‘shimcha karta yetarli bo‘lishi mumkin.
- Banklarni NARXTOP sahifasida solishtiring, hujjat yo‘qolsa esa uy hujjatlari yo‘qolganda nima qilish kerak maqolasi ham foydali.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
