Кредитни муддатидан олдин ёпиш — мукофот олган, эски машинасини сотган ёки кутганидан кўпроқ пул йиғган деярли ҳар бир одамнинг бошига келадиган фикр. Пулни дарров банкка олиб бориб, қарзни ёпиш мантиқий туюлади. Аммо баъзан бошқа нарса қилиш фойдалироқ, ва фарқ фақат ҳисоблаб кўрилганда, одатга кўра эмас, кўринади.
Сергелидаги одам ўн учинчи ойлигини олган куни бутун суммани деярли тўлаб бўлган музлатгич кредити учун банкка олиб борди. Қўшниси эса каттароқ автокредити бўйича аввал қанча фоизда тежашини ҳисоблаб кўрди ва пулнинг бир қисмини захира қилиб қолдириш оқилонароқ эканини тушунди — машинага қишда нима бўлиши мумкин.
Муддатидан олдин ёпиш қачон ҳақиқатан фойдали
Кредит фоизи омонат даромадидан юқори бўлса, қарзни ёпиш одатда оқилонароқ. Айниқса гаровсиз техника ёки бошқа харид учун олинган кредитда — у ерда фоизлар ипотека ёки автокредитга қараганда кўпинча юқори. Сизнинг ҳолатингизда нима фойдалироқ эканини NARXTOP кредит калкуляторида ҳисоблаш кўз билан тахминлашдан осонроқ.
Тўловни ёки муддатни камайтириш
Банк одатда танлов беради: эски муддатни сақлаб, ойлик тўловни камайтириш, ёки тўловни сақлаб, муддатни қисқартириш. Иккинчи вариант деярли ҳар доим фоизда кўпроқ тежайди, аммо фақат ойлик бюджет етарлича қулай бўлганда мос келади. Биринчи вариант эса ҳозир ойлик даромаднинг бир қисмини бўшатиш муҳим бўлганда, масалан декрет олдидан ёки иш ўзгарганда танланади.
Бўш пул: қарзни ёпиш ёки жамғариш
Агар сизда кредит бўлса ва ҳеч қандай молиявий захира бўлмаса, аввал камида кичик захира йиғиш, барча бўш пулни муддатидан олдин ёпишга сарфламаслик оқилонароқ. Жамғариш ёки болалар ва уй учун шошилинч харажатларга сарфлаш орасида қандай танлаш ҳақида бюджетни режалаштириш мақоласида алоҳида гап бор. Захирасиз кредит — бу кейинги кутилмаган харажатда пулсиз қолиш хавфи.
Банкдаги ҳаракатлар тартиби
Одатда қисман ёки тўлиқ муддатидан олдин тўлаш учун ариза ёзиш керак, баъзан олдиндан — тўловдан бир неча кун олдин, ва суммани кўрсатиш. Банк жадвални қайта ҳисоблаб, янги ойлик тўлов суммасини ёки янги муддатни хабар қилиши керак. Бу тартибни ўз банкингиздан олдиндан аниқлаштиринг, пул қўлда турган куни эмас — банкларнинг қоидалари ҳар хил ва ўзгариб туради.
Кредит ёпилгани ҳақида ҳужжат
Тўлиқ тўлагандан кейин кредит ёпилгани ва бошқа мажбурият йўқлиги ҳақида маълумотнома олишни унутманг — бу кейинги кредит ёки ипотека аризасида тоза кредит тарихини тасдиқлаш учун керак бўлиши мумкин. Бу маълумотномасиз банк базасида кредит баъзан кечикиб ёпилади, ва бу кейинги мурожаатда ноқулайлик яратиши мумкин.
Қарор қабул қилишдан олдин нимани ҳисобга олиш
| Савол | Нимага қараш керак |
|---|---|
| Кредит фоизи | Омонат даромади билан солиштириш |
| Молиявий захира борми | Кредитни захирасиз нолга ёпмаслик |
| Тўлов ёки муддатни камайтириш | Жорий бюджетга боғлиқ |
| Банк шартлари | Солиштириш NARXTOP кредитлар саҳифасида |
Кўп учрайдиган хатолар
Барча бўш пулни кредитга берадилар, кутилмаган харажатлар учун захира қолдирмасдан. Ариза неча кун олдин ёзилиши кераклигини олдиндан аниқлаштирмайдилар. Кредит ёпилгани ҳақида маълумотнома олишни унутадилар. Фоизи паст кредитни ёпадилар, холбуки худди шу пулни омонатга қўйиш фойдалироқ бўларди.
Қисқа жавоблар
Кредитни муддатидан олдин ёпиш қачон фойдали?
Кредит фоизи мумкин бўлган омонат даромадидан юқори бўлганда ва сизда кутилмаган харажатлар учун захира бўлганда.
Тўловни ёки муддатни камайтириш қайси бири яхши?
Муддатни қисқартириш одатда фоизда кўпроқ тежайди, тўловни камайтириш эса ҳозир эркин бюджет муҳимроқ бўлса қулайроқ.
Муддатидан олдин тўлаш ҳақида банкни олдиндан огоҳлантириш керакми?
Одатда ҳа, баъзан бир неча кун олдин — ортиқча фоиз тўламаслик учун ўз банкингиздаги аниқ тартибни аниқлаштиринг.
Захира йўқ бўлса, бўш пулни нима қилиш керак?
Аввал бир неча ойлик харажат учун захира йиғинг, кейин кредитни муддатидан олдин ёпиш ёки жамғаришни давом эттиришни ҳал қилинг.
Кредит ёпилганини қандай тасдиқлаш мумкин?
Банкдан кредит ёпилгани ҳақида маълумотнома олинг ва сақланг — кейинги кредит аризасида керак бўлади.
Қисқача
- Нима фойдалироқ эканини ҳисобланг: кредитни ёпиш ёки омонатга қўйиш.
- Молиявий захира кредитни эрта ёпишдан муҳимроқ.
- Муддатни қисқартириш кўпроқ тежайди, тўловни камайтириш қулайроқ.
- Муддатидан олдин тўлаш тартибини ўз банкингиздан олдиндан аниқлаштиринг.
- Кредит ёпилгандан кейин албатта маълумотнома олинг.
