Шрифт
Ранглар

Кичик ўғил уйланди, ва аввал учовлон яшаган уйда тўртовлон, кейин набиралар билан бешовлон торлик қилди. Ота-оналар кўчиб кетишга қарор қилди: ёш оила алоҳида уй ижарага олади, умумий уйда қолмайди. Оиланинг кўчиб кетишига қанча пул керак — бу савол нафақат янги турмуш қурганларда, балки ота-онадан яхшиликча, жанжалсиз, фақат торлик туфайли ажраладиган катталар фарзандларида ҳам туғилади.

Кўчиб кетиш — бу фақат ижара эмас. Кўчишга ва жойлашишга бир марталик харажатлар бор, ва аввал бўлмаган янги ойлик юк пайдо бўлади, чунки харажатлар бир уйда ҳаммага бўлинар эди.

Оиланинг кўчиб кетишига қанча пул керак

Мўлжал — янги жойда бошлаш учун сумма: ижара гарови ва биринчи ойлик тўлов, ота-онада қолган ёки бўлмаган минимал мебел ва техника, нарсаларни кўчириш. Кейин эса бир марталик эмас, умумий уйда яшаш билан алоҳида яшаш ўртасидаги ойлик фарқ бошланади.

Умумий бюджетни бўлишда нимани ҳисобга олиш керак

Оила бирга яшаганда, харажатларнинг бир қисми — интернет, коммунал, маиший кимё — сезилмасдан бўлинар эди. Кўчиб кетгандан кейин ҳар бир оила ўзи учун тўлиқ тўлайди, ва алоҳида квартирада икковига коммунал суммаси умумий уй чекларидан кўринганидан кўпинча юқори чиқади. Ким нимани мебел ва техникадан ўзи билан олиб кетишини, нима қайтадан сотиб олинишини олдиндан бўлиб олинг — бу ҳам пулни, ҳам кўчиш кунидаги асабларни тежайди.

— Музлатгични бўламиз деб ўйлагандик, холос, — бундай воқеалар кўп айтилади, — парда, икковга идиш-товоқ ва ота-онада қолган кир ювиш машинасини унутиб қўйибмиз. Кўчгандан кейин битталаб, олдиндан ҳисоблаганидан қимматроққа сотиб олдик.

Қандай ҳисоблаш керак

Формула: бошлаш учун сумма = ижара гарови + биринчи ойлик ижара + етишмаётган мебел ва техника + нарсаларни кўчириш. Янги ойлик юкни алоҳида ҳисобланг: ижара + коммунал + алоқа, минус аввал ҳаммага бўлинадиган қисм.

1-мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг). Гаров — 3 000 000 сўм, биринчи ойлик ижара — 3 000 000 сўм, етишмаётган техника ва мебел — 4 000 000 сўм, кўчиш — 500 000 сўм. Бошлаш учун сумма: 3 000 000 + 3 000 000 + 4 000 000 + 500 000 = 10 500 000 сўм.

2-мисол. Энди ёш оила ойига тўлайди: ижара 3 000 000 сўм, коммунал 700 000 сўм, интернет 150 000 сўм — жами 3 850 000 сўм ота-она билан яшаганда бўлмаган янги юк. Агар оила даромади 8 000 000 сўм бўлса, бу бюджетнинг деярли ярми, ва бошқа харажатларни нима ҳисобига қисқартиришни олдиндан тушуниш керак.

Нимани ҳисоблаймизҚандай ҳисоблаймизМисол
Ижара гаровиодатда ойлик тўловга тенг3 000 000 сўм
Биринчи ойлик ижараэълон бўйича3 000 000 сўм
Етишмаётган мебел ва техникайўқлар рўйхати4 000 000 сўм
Кўчишюк ташувчилар ва транспорт500 000 сўм
Бошлашга жамитўрт қаторнинг йиғиндиси10 500 000 сўм

Ижара ёки ўз уйи — кўчиб кетишда нимани ҳисоблаш керак

Ижара — тез ва қайтариладиган вариант: агар кўчиб кетиш хато бўлса ёки даромад етмаса, битим йўқотишларисиз қайтиш ёки квартира алмаштириш мумкин. Мос вариантни ижарага уй эълонлари орасидан топиш мумкин. Агар кўчиб кетиш алоҳида харид томон қадам бўлса, ипотека шартларини олдиндан ипотека бўлимида солиштириш, тўловни эса ипотека калкуляторида ҳисоблаш фойдали: кредит бўйича ойлик тўлов ижарадан унчалик фарқ қилмаслиги мумкин, лекин харажатлар тузилиши бошқача.

Мулкни жанжалсиз қандай бўлишиш керак

Умумий уй-жой мулки ва биргаликда харидлар — кўчишдан кейин эмас, олдин келишиш осонроқ мавзу. Квартиранинг қоғозда ким мулкдори экани, таъмирга ким пул қўйганини, нима умумий, нима шахсий ҳисобланишини — муносабатлар яхши бўлса ҳам, ёзма тарзда гаплашиб олиш керак. Ота-оналар пул тўлаган бўлса ким мулкдор ҳисобланиши ҳақида ота-оналар пул тўласа ким мулкдор мақоласида, эр-хотиннинг уй-жойдаги биргаликдаги мулки ҳақида эр-хотиннинг уй-жойдаги биргаликдаги мулки мақоласида батафсил бор.

Алоҳида ҳаётнинг биринчи ойларига захира

Алоҳида ҳаётнинг биринчи икки-уч ойи одатда энг қиммат бўлади: унутилган нарсалар қўшиб сотиб олинади, харажат одатлари ҳали шаклланмаган. Бошлаш суммаси устига бир ойлик янги юк (ижара плюс коммунал) миқдорида захира — янги жойда биринчи ҳафтаданоқ стресс ва займсиз бундай кутилмаган ҳолатларни ёпади.

Кўп учрайдиган хатолар

Фақат ижарани ҳисоблаб, аввал бутун уйга бўлинган коммунал ва алоқани унутиш. Нарсалар рўйхатини олдиндан тузмаслик — кейин битталаб, қимматга сотиб олишади. «Барибир оиламиз-ку» деб, умумий мулк ҳақида ёзма келишувсиз кўчиб кетиш, аслида айнан оилаларда пул ҳақидаги низолар энг оғриқли бўлади.

Қисқа жавоблар

Оиланинг кўчиб кетишига ўртача қанча пул керак?

Бошлаш суммаси гаров, биринчи ойлик ижара, етишмаётган мебел-техника ва кўчишдан ташкил топади — мақола мисолида бу тахминан 10,5 млн сўм, лекин рақамлар шартли, шаҳар ва туманга боғлиқ.

Квартира ижарага олиш қимматми ёки эскисини жиҳозлаш?

Ижара ойлик тўлов бўйича қимматроқ, лекин камроқ бир марталик маблағ талаб қилади; ўз улушингизни таъмирлаш ойига арзонроқ чиқиши мумкин, лекин дарҳол катта сумма керак бўлади.

Кўчиб кетишда умумий мебел ва техникани қандай бўлиш керак?

Кўчиш кунидан олдин нима бор ва ҳар бир нарса қайси томонга кетишини рўйхат қилинг — шунда нима сотиб олиш кераклиги кўринади ва шошилинч битталаб қилишга тўғри келмайди.

Оила кўчиб кетишида захира керакми?

Ҳа, мўлжал — бошлаш суммаси устига бир ойлик юк (ижара плюс коммунал), чунки алоҳида ҳаётнинг биринчи ойлари одатда ҳисоблангандан қимматроқ чиқади.

Қариндошлар ўртасида мулк бўлишиш келишувини қандай расмийлаштириш керак?

Ким мулкдор, ким нима тўлаган ва нима шахсий, нима умумий ҳисобланишини ёзма қилинг — яқин қариндошлар орасида ҳам бу кейинги низо хавфини камайтиради.

Қисқача

  • Кўчиб кетишни бошлаш суммаси ва алоҳида янги ойлик юк сифатида ҳисобланг.
  • Мебел ва техника рўйхатини олдиндан тузинг: нима олиб кетилади, нима сотиб олинади.
  • Ижара ва ипотека вариантини фақат бир марталик сумма эмас, ойлик тўлов бўйича солиштиринг.
  • Умумий мулкни бўлиш ҳақида кўчишдан олдин, кейин эмас, ёзма келишинг.
  • Биринчи кутилмаган ҳолатлар учун бир ойлик юк миқдорида захира тутинг.
  • Янги жойда коммунал ва алоқа одатда умумий чеклардан кўринишга қараганда қимматроқ эканини ҳисобга олинг.