Санжар ва Дилором баҳорда турмуш қурди ва дарҳол ота-оналардан алоҳида квартира ижарага олди — икковига молиявий жиҳатдан ёлғизликдан осонроқ бўлади деб ўйлашган эди. Биринчи ой охирига келиб иккови ҳам ҳайрон қолишди: харажатлар кутилганидек тенг бўлинмади, баъзи моддалар эса умуман ўсиб кетди. Ижарадаги ёш эр-хотинга ойига ҳақиқатан қанча пул керак? Келинг, туйғу эмас, моддалар бўйича кўриб чиқамиз.
Ёш эр-хотиннинг асосий хатоси — икковига ҳамма нарса тенг бўлинади деб ўйлаш. Ижара ва коммунал ҳақиқатан бўлинади, лекин овқат, шахсий харажат ва бир-бирига ҳамда қариндошларга совғалар деярли иккита алоҳида одамникидек қолади, фақат битта бюджетда.
Ижарадаги ёш эр-хотинга қанча пул керак
Ижарадаги жуфтликда асосий модда — ижара, одатда икковининг умумий даромадининг учдан бир ёки ундан кўп қисми. Кейин коммунал, икковига овқат, транспорт ва алоқа келади — улар биргаликда кўпинча ижаранинг ўзига тенг миқдорни олади.
Жуфтлик бюджети нималардан ташкил топади
- Ижара — энг катта ва башорат қилинадиган модда, шартнома муддати давомида белгиланган.
- Коммунал ва интернет — свет, газ, suv плус икковига интернет тарифи.
- Овқат — озиқ-овқат ва уйдан ташқари овқатланиш, жуфтликда кўпинча «кўз билан» ўйланганидан юқори.
- Транспорт — ҳар бирининг ишга йўли, агар иш жойлари шаҳарнинг турли учида бўлса.
- Шахсий харажат — ҳар бирида ўзиникидан, умумий харажатдан алоҳида.
- Жамғарма — ўз уй-жойига биринчи тўлов ёки оддий захира учун.
Жуфтлик бюджетини қандай ҳисоблаш керак
Формула содда сўзлар билан: эркин қолдиқ тенг икковининг умумий даромадидан барча моддалар — ижара, коммунал, овқат, транспорт, алоқа — йиғиндисини айиргандан.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): жуфтликнинг умумий даромади 7 000 000 сўм. Икки хонали квартира ижараси — 2 800 000 сўм. Коммунал ва интернет — 400 000 сўм. Икковига овқат — 1 800 000 сўм. Икковига транспорт — 400 000 сўм. Алоқа — 150 000 сўм. Жами: 2 800 000 + 400 000 + 1 800 000 + 400 000 + 150 000 = 5 550 000 сўм. Қолдиқ: 7 000 000 − 5 550 000 = 1 450 000 сўм шахсий харажат ва жамғармага.
Жадвал: ёш эр-хотин бюджетини ҳисоблаш
| Модда | Қандай ҳисобланади | Мисол |
|---|---|---|
| Ижара | шартнома бўйича белгиланган сумма | 2 800 000 сўм |
| Коммунал ва интернет | ҳисоблагичлар ва икковига тариф | 400 000 сўм |
| Овқат | икковига озиқ-овқат ва ташқари овқат | 1 800 000 сўм |
| Транспорт ва алоқа | ҳар бирининг йўли ва мобил алоқа | 550 000 сўм |
| Қолдиқ | даромаддан юқоридаги йиғиндини айириш | 1 450 000 сўм |
Умумий ҳамён ёки алоҳида бюджет
Биринчи ойларда Санжар ва Дилором пулни алоҳида сақлаб, ҳар хариддан кейин тенг бўлиб тўлашарди — «ким кимга қарздор» деган доимий ҳисоб-китоб тез зерикарли бўлиб қолди. Ижара, коммунал ва овқат учун умумий ҳисобга ўтишди, шахсий харажатни эса ҳар бирида алоҳида қолдиришди. «— Онамга совғага кўпроқ сарфласам-чи? — Бу шахсийдан, умумийга тегмаймиз», — деб келишиб олишди. Универсал тўғри вариант йўқ, лекин умумий ва шахсий ўртасидаги аниқ чегара пул ҳақидаги кўпчилик жанжалларни бартараф қилади.
Ижара кўчишдаги ягона катта харажат эмас
Жойлашишда кўпинча бир ойлик ижарага тенг гаров ва олдиндан биринчи тўлов керак бўлади — бу суммани охирги дақиқада эмас, олдиндан ажратиб қўйиш керак. Ўз бюджетингизга мос ҳақиқий вариант ва нархларни уй-жой ижараси эълонларидан кўриш қулай, танишларнинг нарх ҳақидаги гапларига таянмасдан.
Ижарада яшаб, ўз уй-жойига жамғариш
Кўп жуфтликлар айнан ўз уйини сотиб олишдан олдинги босқич сифатида ижарага олади. Агар мақсад ипотека учун биринчи тўловга жамғариш бўлса, бюджетда дарҳол алоҳида қатор ажратиб, уни жорий харажатлар билан аралаштирмасдан омонатда сақлаш оқилона — шунда мақсад учун пул кундалик харидларга «оқиб кетмайди».
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Барча харажат тенг иккига бўлинади деб ўйлаш — шахсий харажат ҳар бирида ўзиникидан.
- Гаров ва биринчи тўловни олдиндан ажратмаслик, охирги дақиқада суммани излаш.
- Ўз уй-жойига жамғармани жорий харажат пули билан аралаштириш.
- Нима умумий, нима шахсий эканини олдиндан келишмаслик — пул ҳақидаги жанжаллар ўйланганидан кўра муносабатни тезроқ бузади.
Қисқа жавоблар
Ижарадаги ёш эр-хотинга ойига қанча пул керак?
Ижара одатда умумий даромаднинг учдан бир ёки ундан кўп қисмини олади, қолгани — коммунал, овқат, транспорт ва алоқа. Аниқ рақамни шаҳарнинг ўртачаси эмас, ўз олтита моддангиз бўйича ҳисоб беради.
Умумий ёки алоҳида бюджет юритиш керакми?
Ишлайдиган вариант — ижара, коммунал ва овқат учун умумий ҳисоб, шахсий харажат эса ҳар бирида алоҳида, бу кўпчилик майда жанжалларни олдини олади.
Ижарадаги квартирага кўчишдан олдин қанча пул ажратиш керак?
Одатда гаров қўшилган биринчи ойлик ижара — бу суммани жойлашиш олдидан эмас, олдиндан йиғиш керак.
Ижарада яшаб, ўз уй-жойига қандай жамғариш мумкин?
Бюджетда алоҳида қатор ажратиб, уни жорий харажатдан алоҳида омонатда сақлаш керак, шунда мақсад кундалик харидларга аралашиб кетмайди.
Жуфтликдан бирининг даромади вақтинча тушиб қолса нима қилиш керак?
Ўзгарувчан моддаларни бирга қайта кўриб чиқиш керак, фарқни биттасининг шахсий пулидан жим-жит қоплаш эмас.
Қисқача
- Ижарадаги ёш эр-хотин бюджети олтита моддадан иборат: ижара, коммунал, овқат, транспорт, алоқа ва жамғарма.
- Формула содда: қолдиқ тенг умумий даромаддан барча моддалар йиғиндисини айиргандан.
- Барча харажат тенг бўлинмайди — шахсий харажат ҳар бирида ўзиникидан.
- Гаров ва биринчи ижара тўловини олдиндан ажратиб қўйинг, охирги дақиқада эмас.
- Ўз уй-жойига жамғармани жорий бюджетдан алоҳида, яхшиси омонатда сақланг.
- Умумий ва шахсий пул ўртасидаги аниқ чегара жуфтликдаги кўпчилик жанжалларни олдини олади.
Доим маошдан-маошгача яшамаслик ҳақида — бу доирадан қандай чиқиш мақоласида, биринчи тўловга долларда ёки сўмда жамғариш қулайроқлиги ҳақида — долларда ёки сўмда омонат материалида.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
