Сергелида яшовчи Дилноранинг қоидаси оддий: у тез пиширади, лекин тозалаш пиширишдан ҳам узоқроқ давом этади. Қозонлар, тахталар, учта кострюлка, плитага тўкилган ёғ — ҳаммаси эрталабгача турарди, эрталаб эса ҳаммаси яна ифлос ошхонадан бошланарди. Бир ойдан сўнг у ҳисоблаб кўрди: агар «кейин» эмас, тизим бўйича дарҳол тозаласа, ҳаммаси қирқ дақиқа ўрнига ўн беш дақиқада тугайди.
Овқат пиширгандан кейин ошхонани тезда қандай тартибга солиш керак — бу иродага эмас, ҳаракатлар тартибига боғлиқ савол. Агар тартибсиз эмас, тўғри кетма-кетликда тозаласангиз, вақт деярли уч баравар қисқаради — битта стол устини икки марта артиш шарт бўлмайди.
Ҳаракатлар тартиби: нимадан бошлаш керак
Аввал — қолганини қилаётганингизда ивитиб қўйиш мумкин бўлганлар: куйган қозон ва товаларга плитадан олинган заҳоти иссиқ suv қуйилади, бир соатдан кейин эмас. Улар ивиб турган пайтда столдаги маҳсулотлар музлатгичга ва жавонларга қайтарилади. Кейин ҳозиргина кесиш учун ишлатилган тахта ва пичоқ ювилади. Энг охирида — плита ва стол усти, ҳали иссиқ пайтида: ёғ совуқ сиртдан кўра осонроқ кетади.
Тозалаш вақтини қандай ҳисоблаш мумкин
Қандай ҳисобланади. Тозалаш вақти — ҳар бир босқичга кетган вақтнинг йиғиндиси: ивитиш, маҳсулотларни йиғиш, тахта ва пичоқни ювиш, плитани артиш, ивиб турган идишларни ювиш. Мисол: ивитиш — 1 дақиқа, маҳсулотларни йиғиш — 2 дақиқа, тахта ва пичоқ — 2 дақиқа, плита ва стол — 5 дақиқа, ивиб турган идишлар — 5 дақиқа. Жами 15 дақиқа, одатдаги қирқ дақиқа ўрнига, ҳаммаси аралаш-қуралаш қилинганда. Рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг — қанча пишириш ва идиш ишлатишга боғлиқ.
Чилонзордаги тўрт кишилик оила бошқача ҳисоблади: агар ҳар куни кечки овқатдан кейин тартибсизлик туфайли қўшимча йигирма беш дақиқа кеца, ойига бу ўн икки соатдан кўпроқ — деярли икки иш куни, фақат тизим йўқлиги сабабли сарфланган.
| Нима ҳисобланади | Қандай ҳисобланади | Мисол |
|---|---|---|
| Тизим бўйича тозалаш вақти | ҳар бир босқичга кетган дақиқалар йиғиндиси | 1+2+2+5+5 = 15 дақиқа |
| Тизимсиз тозалаш вақти | кузатув: аралаш қилинса қанча кетади | қайта-қайта артиш билан тахминан 40 дақиқа |
| Ойлик тежамкорлик | дақиқадаги фарқ кўпайтирилади пиширишлар сонига | 25 дақиқа × 30 = 750 дақиқа, бу 12,5 соат |
Нимани дарҳол ивитиш керак, нимани йўқ
Куйган ва ёғли идишларни дарҳол иссиқ сувга бир томчи идиш ювиш воситаси билан солиш керак, қанча қуруқ турса, кейин шунча кўп артиш керак бўлади. Ёғли овқатдан бўшаган пластик идишлар дарҳол ювилади, акс ҳолда ҳид сингиб қолади. Пичоқларни эса узоқ ивитмаган маъқул — сувдан тиғи ўтмаслашади ва арзонроқ дастанинг металли занглайди.
Чиқинди ва ҳид — кечиктирманг
Пойинтар-сарриндилар ва ўрамлар пиширишдан кейин дарҳол чиқарилади, кечқурун эмас — акс ҳолда ошхона кун бўйи ҳидлайди. Идишхона охирида сода ёки лимон пўстлоғи билан чайилади, бу ёғ ҳидини оддий сувдан яхшироқ кетказади.
— Ростдан ҳам плитани ҳали иссиқ пайтида ювасанми? — деб сўради қўшни Дилнорадан. — Ҳа, акс ҳолда ёғ қотиб қолади ва латта ўрнига қирғич ва икки дақиқа ўрнига ўн беш дақиқа керак бўлади.
Тозалаш тезроқ бўлиши учун нима сотиб олиш керак
Плита остидаги силикон гиламча сачрашларни ушлайди ва уни идиш тахтасидан кўра артиш осонроқ. Идиш учун ва стол учун алоҳида иккинчи губка тўплами вақтни тежайди — биттаси бўшашини кутиш шарт эмас. Агар эски техника тез ва тартибли пиширишга халақит берса, плита ёки духовкани янгилашни баъзан йиллар давомида кечиктиришдан кўра техника кредити билан ҳисоблаш фойдалироқ.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Товани ювишни «кейин»га қолдириш — кейин уч баравар кўп вақт кетади.
- Тартибсиз, ивитиш-йиғиш-артиш тизимисиз тозалаш.
- Чиқиндини дарҳол чиқармаслик, шу сабабли ошхона кечгача ҳидлайди.
- Стол устида ҳаммасини сақлаш — у ювишдан кўра тезроқ тўлиб кетади.
Қисқа жавоблар
Овқат пиширгандан кейин ошхонани тезда қандай тартибга солиш мумкин?
Тизим бўйича: дарҳол ифлос идишни ивитиш, маҳсулотларни йиғиш, тахта ва пичоқни ювиш, ҳали иссиқ плитани артиш, охирида ивиб турган идишларни ювиш — ҳаммасига тахминан 15 дақиқа кетади.
Ошхонани тозалаш қанча вақт олиши керак?
Тизимли ёндашувда оддий кечки овқатдан кейин 10–15 дақиқа, тизимсиз эса қайта-қайта артиш туфайли икки-уч баравар кўп кетади.
Плитани пиширгандан кейин дарҳол ювиш керакми?
Ҳа, ҳали иссиқ пайтида — ёғ осонроқ кетади, совиган плитада эса қотиб қолган томчиларни қирғич билан артинг керак бўлади.
Куйган това билан нима қилиш керак?
Плитадан олинган заҳоти иссиқ suv ва ювиш воситаси қуйиб, қолганини тозалаётганингизда ивитиб қўйинг — шунда куч билан артиш шарт бўлмайди.
Чиқиндини дарҳол чиқармаса бўладими?
Мумкин, лекин ошхона кун бўйи ҳидлайди — маҳсулот қолдиқлари ва ўрамларни пиширишдан кейин дарҳол, кечқурун эмас, чиқарган маъқул.
Қисқача
- Ҳаракатлар тартиби тезликдан муҳимроқ: ивитиш, маҳсулотларни йиғиш, тахтани ювиш, плитани артиш, идишни ювиш.
- Куйган ва ёғли идишларни дарҳол ивитиш керак, акс ҳолда вақт уч баравар ошади.
- Плитани ҳали иссиқ пайтида ювиш — ёғ осонроқ кетади.
- Чиқиндини пиширишдан кейин дарҳол, кечқурун эмас, чиқариш керак.
- Ойига тизимли тозалаш бир неча соатни тежайди — ўз дақиқаларингизни юқоридаги жадвал бўйича ҳисобланг.
- Пиширишни тартибсизликка айлантирадиган ёмон техникани янгилашни истеъмол кредити шартлари орқали ҳисоблаш мумкин.
Ошхона учун яхши техникани кўпинча дўкондан янгисини олишдан кўра техника сотиш эълонларидан топиш осонроқ ва арзонроқ. Агар ҳар кунги пишириш ва тозалаш жуда кўп куч олса, ойига бир марта катта тозалашни клининг хизматлари орқали буюртма қилиш мумкин. Ошхона майда-чуйдалари ва техникасига бюджетни эса уй-жой харажатлари билан бирга уй-жой бюджетини ҳисоблаш орқали юритиш қулай.
