Sergelida yashovchi Dilnoraning qoidasi oddiy: u tez pishiradi, lekin tozalash pishirishdan ham uzoqroq davom etadi. Qozonlar, taxtalar, uchta kostryulka, plitaga to‘kilgan yog‘ — hammasi ertalabgacha turardi, ertalab esa hammasi yana iflos oshxonadan boshlanardi. Bir oydan so‘ng u hisoblab ko‘rdi: agar «keyin» emas, tizim bo‘yicha darhol tozalasa, hammasi qirq daqiqa o‘rniga o‘n besh daqiqada tugaydi.
Ovqat pishirgandan keyin oshxonani tezda qanday tartibga solish kerak — bu irodaga emas, harakatlar tartibiga bog‘liq savol. Agar tartibsiz emas, to‘g‘ri ketma-ketlikda tozalasangiz, vaqt deyarli uch baravar qisqaradi — bitta stol ustini ikki marta artish shart bo‘lmaydi.
Harakatlar tartibi: nimadan boshlash kerak
Avval — qolganini qilayotganingizda ivitib qo‘yish mumkin bo‘lganlar: kuygan qozon va tovalarga plitadan olingan zahoti issiq suv quyiladi, bir soatdan keyin emas. Ular ivib turgan paytda stoldagi mahsulotlar muzlatgichga va javonlarga qaytariladi. Keyin hozirgina kesish uchun ishlatilgan taxta va pichoq yuviladi. Eng oxirida — plita va stol usti, hali issiq paytida: yog‘ sovuq sirtdan ko‘ra osonroq ketadi.
Tozalash vaqtini qanday hisoblash mumkin
Qanday hisoblanadi. Tozalash vaqti — har bir bosqichga ketgan vaqtning yig‘indisi: ivitish, mahsulotlarni yig‘ish, taxta va pichoqni yuvish, plitani artish, ivib turgan idishlarni yuvish. Misol: ivitish — 1 daqiqa, mahsulotlarni yig‘ish — 2 daqiqa, taxta va pichoq — 2 daqiqa, plita va stol — 5 daqiqa, ivib turgan idishlar — 5 daqiqa. Jami 15 daqiqa, odatdagi qirq daqiqa o‘rniga, hammasi aralash-quralash qilinganda. Raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying — qancha pishirish va idish ishlatishga bog‘liq.
Chilonzordagi to‘rt kishilik oila boshqacha hisobladi: agar har kuni kechki ovqatdan keyin tartibsizlik tufayli qo‘shimcha yigirma besh daqiqa ketsa, oyiga bu o‘n ikki soatdan ko‘proq — deyarli ikki ish kuni, faqat tizim yo‘qligi sababli sarflangan.
| Nima hisoblanadi | Qanday hisoblanadi | Misol |
|---|---|---|
| Tizim bo‘yicha tozalash vaqti | har bir bosqichga ketgan daqiqalar yig‘indisi | 1+2+2+5+5 = 15 daqiqa |
| Tizimsiz tozalash vaqti | kuzatuv: aralash qilinsa qancha ketadi | qayta-qayta artish bilan taxminan 40 daqiqa |
| Oylik tejamkorlik | daqiqadagi farq ko‘paytiriladi pishirishlar soniga | 25 daqiqa × 30 = 750 daqiqa, bu 12,5 soat |
Nimani darhol ivitish kerak, nimani yo‘q
Kuygan va yog‘li idishlarni darhol issiq suvga bir tomchi idish yuvish vositasi bilan solish kerak, qancha quruq tursa, keyin shuncha ko‘p artish kerak bo‘ladi. Yog‘li ovqatdan bo‘shagan plastik idishlar darhol yuviladi, aks holda hid singib qoladi. Pichoqlarni esa uzoq ivitmagan ma’qul — suvdan tig‘i o‘tmaslashadi va arzonroq dastaning metalli zanglaydi.
Chiqindi va hid — kechiktirmang
Poyintar-sarrindilar va o‘ramlar pishirishdan keyin darhol chiqariladi, kechqurun emas — aks holda oshxona kun bo‘yi hidlaydi. Idishxona oxirida soda yoki limon po‘stlog‘i bilan chayiladi, bu yog‘ hidini oddiy suvdan yaxshiroq ketkazadi.
— Rostdan ham plitani hali issiq paytida yuvasanmi? — deb so‘radi qo‘shni Dilnoradan. — Ha, aks holda yog‘ qotib qoladi va latta o‘rniga qirg‘ich va ikki daqiqa o‘rniga o‘n besh daqiqa kerak bo‘ladi.
Tozalash tezroq bo‘lishi uchun nima sotib olish kerak
Plita ostidagi silikon gilamcha sachrashlarni ushlaydi va uni idish taxtasidan ko‘ra artish osonroq. Idish uchun va stol uchun alohida ikkinchi gubka to‘plami vaqtni tejaydi — bittasi bo‘shashini kutish shart emas. Agar eski texnika tez va tartibli pishirishga xalaqit bersa, plita yoki duxovkani yangilashni ba’zan yillar davomida kechiktirishdan ko‘ra texnika krediti bilan hisoblash foydaliroq.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Tovani yuvishni «keyin»ga qoldirish — keyin uch baravar ko‘p vaqt ketadi.
- Tartibsiz, ivitish-yig‘ish-artish tizimisiz tozalash.
- Chiqindini darhol chiqarmaslik, shu sababli oshxona kechgacha hidlaydi.
- Stol ustida hammasini saqlash — u yuvishdan ko‘ra tezroq to‘lib ketadi.
Qisqa javoblar
Ovqat pishirgandan keyin oshxonani tezda qanday tartibga solish mumkin?
Tizim bo‘yicha: darhol iflos idishni ivitish, mahsulotlarni yig‘ish, taxta va pichoqni yuvish, hali issiq plitani artish, oxirida ivib turgan idishlarni yuvish — hammasiga taxminan 15 daqiqa ketadi.
Oshxonani tozalash qancha vaqt olishi kerak?
Tizimli yondashuvda oddiy kechki ovqatdan keyin 10–15 daqiqa, tizimsiz esa qayta-qayta artish tufayli ikki-uch baravar ko‘p ketadi.
Plitani pishirgandan keyin darhol yuvish kerakmi?
Ha, hali issiq paytida — yog‘ osonroq ketadi, sovigan plitada esa qotib qolgan tomchilarni qirg‘ich bilan arting kerak bo‘ladi.
Kuygan tova bilan nima qilish kerak?
Plitadan olingan zahoti issiq suv va yuvish vositasi quyib, qolganini tozalayotganingizda ivitib qo‘ying — shunda kuch bilan artish shart bo‘lmaydi.
Chiqindini darhol chiqarmasa bo‘ladimi?
Mumkin, lekin oshxona kun bo‘yi hidlaydi — mahsulot qoldiqlari va o‘ramlarni pishirishdan keyin darhol, kechqurun emas, chiqargan ma’qul.
Qisqacha
- Harakatlar tartibi tezlikdan muhimroq: ivitish, mahsulotlarni yig‘ish, taxtani yuvish, plitani artish, idishni yuvish.
- Kuygan va yog‘li idishlarni darhol ivitish kerak, aks holda vaqt uch baravar oshadi.
- Plitani hali issiq paytida yuvish — yog‘ osonroq ketadi.
- Chiqindini pishirishdan keyin darhol, kechqurun emas, chiqarish kerak.
- Oyiga tizimli tozalash bir necha soatni tejaydi — o‘z daqiqalaringizni yuqoridagi jadval bo‘yicha hisoblang.
- Pishirishni tartibsizlikka aylantiradigan yomon texnikani yangilashni iste’mol krediti shartlari orqali hisoblash mumkin.
Oshxona uchun yaxshi texnikani ko‘pincha do‘kondan yangisini olishdan ko‘ra texnika sotish e’lonlaridan topish osonroq va arzonroq. Agar har kungi pishirish va tozalash juda ko‘p kuch olsa, oyiga bir marta katta tozalashni klining xizmatlari orqali buyurtma qilish mumkin. Oshxona mayda-chuydalari va texnikasiga byudjetni esa uy-joy xarajatlari bilan birga uy-joy byudjetini hisoblash orqali yuritish qulay.
