Сергелидаги қўшни бир токчага тешик очиш учун перфоратор сотиб олди — кейин асбоб бир йил омборда туриб қолди. Қўшни уйдаги қиз худди шу таъмир учун перфораторни икки кунга ижарага олди ва янгиси нархидан йигирма баравар кам тўлади. Асбобни ижарага олиш ёки сотиб олиш — қачон фойдали деган савол уй таъмирини йилига бир-икки марта ўзи қиладиган ҳар бир кишида пайдо бўлади.
Қоида оддий: асбоб йилига бир-икки марта керак бўлса — ижара деярли ҳар доим арзон. Ҳафтасига бир марта керак бўлса — сотиб олиш тез ўзини оқлайди.
Қайси асбобларни кўпинча ижарага олишади
Перфоратор, шуруповёрт, болгарка, виброплита, қурилиш чангютгичи, икки метрдан баланд нарвон, пайвандлаш аппарати — бир марта таъмир учун бутун умрга сотиб олинадиган, кейин йиллаб бекор ётадиган асбоблар.
Қайси бири арзонлигини қандай ҳисоблаш
Формула: керакли кунлар учун ижара нархини, сотиб олиш нархини беш йил ичида асбоб неча марта ишлатилишига бўлган билан солиштирамиз. Агар бир марталик ижара сотиб олиш нархининг улушидан арзон бўлса — ижарага олинг.
Рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг. 1-мисол: перфоратор сотиб олиш 1 500 000 сўм, у йилига бир марта икки кунга керак — икки кунлик ижара 40 000-60 000 сўм туради. Беш йилда ижара 200-300 минг сўмни ташкил қилади, сотиб олишга эса бир ярим миллион — беш баравар фарқ. 2-мисол: эр ҳар ой қариндошларникида таъмир қилади ва 400 000 сўмлик шуруповёртга кўз тиккан — бундай фойдаланишда асбоб уч-тўрт ойлик ижара нархида ўзини оқлайди, демак сотиб олиш фойдалироқ.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Бир марталик ижара нархи | керакли кунлар учун ижара нархномаси | икки кун учун 40 000-60 000 сўм |
| Бир марталик фойдаланиш нархи (сотиб олишда) | сотиб олиш нархи ÷ 5 йилдаги марта | 1 500 000 ÷ 5 = 300 000 сўм |
| Асбобни сақлаш | уйдаги жой, бекор турганда бузилиш хавфи | омбор, гараж — бу ҳам жой харажати |
| Хулоса | бир мартага арзонроқ нарх ютади | 40 000-60 000, 300 000дан кам — ижара фойдали |
Таъмирга кетадиган бир марталик харажатлар ҳам уйнинг умумий бюджети қисми — уларни алоҳида эмас, умумий уй харажатлари ҳисобида юритинг.
Ижарага олганда нимага эътибор бериш керак
Асбобни олганда текширинг — ёқиб кўринг, насадкалар ва узайтиргич тўлиқлигини текширинг. Уйга олиб кетишдан олдин тирналган ва шикастланган жойларни суратга олинг: бу қайтаришда тортишувдан ҳимоя қилади. Гаров ҳақида сўранг — одатда у асбоб нархининг ярми ёки тўлиқ нархига тенг ва бутун ҳолда топширилгач қайтарилади.
Ижара пунктларини одатда уй яқинидаги хизматлар бўлимидан топиш мумкин — у ерда фақат катта тармоқлар эмас, маҳаллий пунктлар ҳам бор.
Қачон сотиб олиш ижарадан фойдали
Агар оилада таъмирлар мунтазам бўлса — қариндошларникида, ҳовлида, қўшниларга майда ишлар учун — асбоб бир неча марта фойдаланишдан кейин ўзини оқлайди ва кейин бепул ишлайди. Бунда ҳар сафар ижарага сарфлашдан кўра бир марта асбоб учун кредит расмийлаштириш оқилонароқ.
Кўп учрайдиган хатолар
- Битта вазифа учун қиммат асбоб сотиб олиш — икки кунга ижарага олиш арзонроқ.
- Олганда асбобни текширмаслик — кейин тирналиш сиздан эмаслигини исботлаш қийин бўлади.
- Гаров ҳақида унутиш — сумма юқоридай туюлса, уни бир неча ижара пунктида солиштиринг.
- «Эҳтиёт шарт» деб асбобни уйда сақлаш — у жой эгаллайди ва бекор турганда нархини йўқотади.
Одатий ҳолат: Юнусободлик оила ҳовлида плитка ётқизиш учун виброплита сотиб олди — уч кун ишлатишди, кейин асбоб икки йил гаражда турди, охири учдан бир нархига сотилди. Қўшни эса шу даврда дам олиш кунларига худди шундай плитани ижарага олди ва бир неча баробар кам тўлади.
Сотиб олиш фойдасига мисол ҳам бор: Сергелидаги майда таъмир устаси қўшниларнинг буюртмалари учун ҳар ҳафта болгарка ижарага оларди — ярим йилда ижара янги болгарка нархидан қимматга тушди. Ўзиникини сотиб олгач, асбоб харажати бутунлай йўқолди.
Агар бундай майда таъмир доимий қўшимча даромадга айланса, бу иш ойига қанча беришини олдиндан ҳисоблаб кўриш фойдали — бир марталик буюртмалардаги қўшимча иш ҳақидаги мақола шунга ўхшаш ҳисобни бошқа усталар мисолида кўрсатади.
Қисқа жавоблар
Асбобни ижарага олиш қачон сотиб олишдан фойдали?
Асбоб йилига бир-икки марта керак бўлганда: керакли кунлар учун ижара одатда сотиб олиш нархи улушидан бир неча баробар арзон, уйда бекор турган асбобни сақлаш ҳам харажат.
Перфоратор ёки болгарка ижараси қанча туради?
Нарх ижара пункти ва ҳудудга боғлиқ — аниқ суммани жойида сўранг, интернетдаги бегона рақамларга эмас, айнан шу пункт нархномасига таянинг.
Асбобни ижарага олишдан олдин нимани текшириш керак?
Олганда ёқиб кўринг, насадкалар ва кабел тўлиқлигини текширинг, кўриниб турган шикастларни суратга олинг ва гаров миқдорини аниқлаштиринг.
Асбоб тез-тез керак бўлса нима қилиш керак?
Агар фойдаланиш ойига бир неча мартага чиқса, асбоб неча мартадан кейин ўзини оқлашини ҳисобланг — бу кўпинча тез бўлади ва сотиб олиш фойдалироқ чиқади.
Қисқача
- Бир марталик вазифа учун ижара деярли ҳар доим сотиб олишдан арзон.
- Ойига бир неча марта мунтазам иш — асбоб ўзини оқлайди ва сотиб олиш фойдалироқ.
- Умумий нархни эмас, бир марталик фойдаланиш нархини ҳисобланг.
- Олганда асбобни текширинг ва шикастларни суратга олинг — бу тортишувдан ҳимоя.
- Уйда бекор турган асбоб ҳам харажат: жой, бузилиш хавфи, нарх йўқотиш.
- Ортиқча асбобни ижарага бериш ёки эълон орқали сотиш мумкин.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
