Shartnomada uy topshirilishining bir muddati yozilgan edi, ustiga yana olti oy o‘tdi, quruvchi esa aniq tushuntirishsiz topshirishni kechiktiryapti. Bu qurilish bosqichida kvartira sotib olgan ko‘pchilikka tanish holat, savol esa doim bir xil: kutish kerakmi yoki pulni qaytarishni talab qilish kerakmi?
Nega muddatlar siljiydi, shartnomada nimaga qarash kerak, quruvchiga qanday yozma murojaat qilish va sotib olishdan oldin quruvchini qanday tekshirish kerak — shularni ko‘rib chiqamiz.
Nega quruvchilar muddatlarni siljitadi
Sabablar xilma-xil: ishlarni tugatishga pul yetmagan, kommunikatsiyalarni ulashda kechikish, uyni foydalanishga topshirish hujjatlari bilan muammolar, ba’zan esa oddiygina quruvchining o‘zining yomon rejalashtirishi. Qurilish bir vaqtda ko‘plab pudratchilarga bog‘liq, va agar hech bo‘lmasa bittasi material yoki ish bilan yiqilsa, muddat butun uyda, faqat bir kvartirada emas, siljiydi.
Shartnomada nimaga qarash kerak
Avval topshirish muddati haqidagi bandni va uni buzganda nima bo‘lishini toping: tovon, jarima, shartnomadan voz kechish huquqi bormi. Ta’riflar har xil bo‘ladi — «taxminiy muddat» va «topshirish muddati» bir xil emas, quruvchilar ba’zan shundan foydalanadi. Tovon summalari va hisoblash shartlari aniq shartnomaga bog‘liq, bu yerda o‘zingiz taxmin qilmay, huquqshunosga murojaat qiling. Oldindan odatiy sizni himoya qiladigan shartnomada nima bo‘lishi kerakligini bilib, o‘z nusxangiz bilan solishtirish foydali.
Quruvchiga yozma murojaatlar
«Yana bir-ikki oy» degan og‘zaki va’dalar bahsga borib qolsa, hech narsaga arzimaydi. Rasmiy murojaat yozing — xat orqali, quruvchining qabulxonasi orqali yoki yuborilgan sana belgilangan yozishmada. Aniq so‘rang: yangi topshirish muddati, kechikish sababi, nima qilingan. Bu quruvchini darrov tezlashtirmaydi, lekin jiddiy suhbat kerak bo‘lganda hujjatli izingiz qoladi.
Kutish yoki pulni qaytarishni talab qilish
Bunda yagona javob yo‘q — qancha pul kiritganingizga, uy qancha vaqtdan qurilayotganiga va kechikish qanchaligiga bog‘liq. Qurilish haqiqatan davom etayotgan bo‘lsa, faqat odatdagidan sekinroq, ko‘pincha kutish oqilona: shartnomani bekor qilish va yangi kvartira izlash ham vaqt va pul. Qurilish butunlay to‘xtagan yoki yillar davomida tushuntirishsiz cho‘zilgan bo‘lsa, qaytarish variantini o‘ylab ko‘rish kerak — shartnomangiz bo‘yicha nima huquq berilganini huquqshunosdan aniqlashtiring. Sudga borishdan oldin sudlashish qancha turishini hisoblang — ba’zan quruvchi bilan murosaga kelish tezroq va arzonroq chiqadi.
Sotib olishdan oldin quruvchini qanday tekshirish kerak
Shartnoma imzolashdan oldingi tekshirish shu kabi voqealarning yarmidan qutqaradi. Shu quruvchining boshqa obyektlariga qarang — muddatida topshirganmi, xaridorlar nima deydi. Quruvchilar obyektlari katalogida bir necha loyihani darrov solishtirish qulay, turli saytlar bo‘ylab yugurishdan ko‘ra. Yer hujjatlari va qurilish ruxsatnomasini so‘rang — quruvchi javobdan qochsa, bu o‘zi xavotirli belgi. Ko‘chmas mulk hujjatlarini tekshirishning umumiy tamoyillari kvartira hujjatlarini qanday tekshirish maqolasida ham yozilgan.
| Holat | Odatda oqilona yo‘l |
|---|---|
| Kichik kechikish, qurilish davom etmoqda | Kutish, yangi muddatni belgilash |
| Bir yildan ortiq tushuntirishsiz kechikish | Qaytarishni huquqshunosdan baholash |
| Qurilish butunlay to‘xtagan | Shartnomani bekor qilishni jiddiy ko‘rib chiqish |
Tez-tez uchraydigan xatolar
Birinchi xato — og‘zaki va’dalarga ishonish va yozishmani saqlamaslik. Ikkinchisi — shartnomaga tushunmasdan yillab kutish. Uchinchisi — kichik kechikishda vahima qilib pulni qaytarishni talab qilish, holbuki qurilish haqiqatan davom etmoqda va kvartira baribir bo‘ladi.
Qisqa javoblar
Quruvchi uy topshirishni kechiktirsa nima qilish kerak
Avval yozma ravishda yangi muddat va kechikish sababini so‘rang, shartnomadagi quruvchi javobgarligi bandiga qarang, keyin vaziyatga qarab kutish yoki qaytarishni talab qilishni hal qiling.
Kechikish uchun tovon to‘lanadimi?
Shartnoma shartlariga bog‘liq — ba’zan jarima yozilgan, ba’zan yo‘q. Aniq summalarni huquqshunosdan so‘rang, hujjatsiz o‘zingiz hisoblab bo‘lmaydi.
Sotib olishdan oldin quruvchi ishonchli ekanini qanday bilish mumkin
Uning oldingi obyektlariga qarang — muddatida topshirilganmi, xaridorlar nima deyishadi. Quruvchilar obyektlari katalogi bir necha kompaniyani darrov solishtirishga yordam beradi.
Birinchi kechikishda pulni qaytarishni talab qilish kerakmi
Odatda yo‘q — qurilishda kichik kechikish kamdan-kam emas. Shartnomani bekor qilishga shoshilish faqat kechikish katta va tushuntirishsiz bo‘lganda mantiqiy.
Uy topshirilmaguncha huquqni o‘tkazish mumkinmi?
Ko‘pincha ha, lekin bu shartnomaga bog‘liq o‘z qoidalari va soliq masalalari bo‘lgan alohida jarayon — bu haqda internetdagi kimningdir maslahatiga emas, huquqshunosga tayaning.
Qisqacha
- Shartnomadagi topshirish muddati va uni buzgandagi oqibatlar bandini o‘qib chiqing.
- Quruvchiga yozma murojaat qiling, sana va javoblarni belgilab boring.
- Kichik kechikishni qaytarishni talab qilishdan ko‘ra kutish oqilonaroq.
- Uzoq va tushuntirishsiz kechikishda qaytarish variantini huquqshunosdan baholang.
- Muammolardan keyin emas, sotib olishdan oldin quruvchi tarixini tekshiring.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
