Oila Zafarobodda tugallanmagan uyni ko‘zlab qo‘ydi: tom ostidagi karobka, derazalar o‘rnatilgan, narxi esa tumandagi shunga o‘xshash tayyor uylardan uchdan bir past. Birinchi lahzada xursand bo‘lishdi, lekin uyni yashash uchun yaroqli holga keltirish qancha turishini hisoblab ko‘rishganda, narx farqi deyarli yo‘qoldi.
«Tugallanmagan uyni tugatish qancha turadi» degan savol tugallanmagan uy sotuvi e’lonlariga qaraydigan yoki o‘zi qurilishini bir marta to‘xtatgan har bir kishida paydo bo‘ladi. Qisqa javob: sotib olish narxini emas, narx va qolgan bosqichlar uchun to‘liq smeta yig‘indisini hisoblash kerak — ba’zan bu noldan qurishdan ham qimmatga tushadi.
«Tugallanmagan uy» qaysi bosqichda bo‘ladi
Tugallanmagan uy — bu qurilishi istalgan bosqichda to‘xtatilgan uy: faqat poydevor, tom ostidagi karobka, tom va derazalari bor, lekin kommunikatsiyasiz uy, yoki qora pardozli, oq pardozsiz uy. Bosqich qancha ilgarilagan bo‘lsa, yashash holatiga shuncha yaqin, lekin sotib olish narxi ham shuncha qimmat.
Nega tugallanmagan uy bozordan arzon sotiladi
Odatda egasining davom ettirishga puli tugagan, ajrashish yoki ko‘chib ketishdan keyin rejalari o‘zgargan, yoki qurilish necha yildan beri nazoratsiz turgan. Har doim ham past narx hujjat muammosidan darak bermaydi, lekin uyni alohida, butunligicha faqat kvartirani emas, butun uyni tekshirish maqolasidagi kabi tekshirish kerak.
Tugatish narxini qanday hisoblash kerak
Formula: to‘liq narx tugallanmagan uy narxi, qolgan bosqichlar smetasi va allaqachon yomon qilingan ishlarni tuzatish xarajati yig‘indisiga teng. Raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying.
Misol: tugallanmagan uy 250 000 000 so‘m turadi, tom ostidagi karobka holatida. Yashash holatiga yetkazish uchun kommunikatsiya, oq pardoz va hovli kerak — smeta bo‘yicha yana 180 000 000 so‘m. Jami 430 000 000 so‘m. Tumandagi shunga o‘xshash tayyor uy 480 000 000 so‘m turadi — 50 000 000 so‘m tejaladi, lekin faqat karobkada yashirin muammo bo‘lmasa.
Qo‘shnida tugallanmagan uyni sotib olgandan keyin devorlar ochilganda poydevor izolyatsiyasi yomon bo‘lgani sababli namlik topilgan — qayta ishlashga yana taxminan 30 000 000 so‘m sarflangan, tejam esa deyarli yo‘qolgan.
| Tayyorlik bosqichi | Odatda nima qolgan | To‘liq smetadagi ulush (shartli) |
|---|---|---|
| Faqat poydevor | devor, tom, kommunikatsiya, pardoz | 70-80% |
| Tom ostidagi karobka | derazalar, kommunikatsiya, pardoz | 40-55% |
| Qora pardoz | oq pardoz, hovli | 15-25% |
Tugallanmagan uy sotib olishdan oldin nimani tekshirish kerak
Yer va ruxsat hujjatlaridan tashqari, imkon bo‘lsa, hech bo‘lmasa bitta devor qismini ochib, poydevor izolyatsiyasi ostiga qarab ko‘rish kerak — yashirin muammolar ko‘rinadiganidan qimmatroqqa tushadi. Qolgan bosqichlar uchun to‘liq smetani bosqichma-bosqich qurilish smetasi namunasida tuzish, umumiy narxni esa uy-joy narxi kalkulyatorida taxminlash qulay.
Tugatishni qanday moliyalashtirish mumkin
Qolgan bosqichlar uchun summaning bir qismini, o‘z jamg‘armasi yetmasa, iste’mol krediti bilan yopish mumkin — kredit bo‘yicha ortiqcha to‘lovni tugallanmagan uy narxi tayyor uydan qancha arzonligi bilan solishtiring. Sotuv e’lonlarining o‘zini ko‘chmas mulk bo‘limidan qidiring, u yerda tayyor uylar ham, tugallanmagan uylar ham uchraydi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Faqat sotib olish narxini hisoblab, qolgan bosqichlar smetasini qo‘shmaslik.
- Yashirin ishlarni — izolyatsiya, devor ichidagi simlarni — tekshirmaslik.
- Tugallanmagan uyni faqat shunga o‘xshash tayyor uy narxi bilan solishtirish, o‘z xarajatlari yig‘indisi bilan emas.
- Deyarli har doim topiladigan kutilmagan ishlar uchun zaxirasiz sotib olish.
Qisqa javoblar
Tugallanmagan uyni tugatish qancha turadi?
Tayyorlik bosqichiga bog‘liq: poydevordan yashash holatigacha to‘liq smetaning 70-80 foizi, tom ostidagi karobkadan — odatda 40-55 foizi ketishi mumkin, aniq raqamni faqat o‘z uyingiz smetasi beradi.
Tayyor uy o‘rniga tugallanmagan uy sotib olish foydalimi?
Foydali, agar sotib olish narxi va tugatish smetasi yig‘indisi tumandagi shunga o‘xshash tayyor uydan past bo‘lsa — bu summani oldindan hisoblang, faqat e’londagi narxni emas.
Nega tugallanmagan uy arzon sotiladi?
Ko‘pincha egasining puli tugagan, rejalari o‘zgargan yoki qurilish nazoratsiz turgan — bu har doim ham hujjat muammosidan darak bermaydi, lekin alohida tekshirish kerak.
Tugallanmagan uyni sotib olishdan oldin qanday tekshirish kerak?
Yer va qurilish ruxsati hujjatlarini tekshiring, shuningdek pardoz ostidagi yashirin ishlarni ko‘rish uchun hech bo‘lmasa bitta devor qismini oching.
Tugallanmagan uyni tugatish uchun ipoteka olish mumkinmi?
Bankka bog‘liq — har bir dastur ham boshqa birovning tugallanmagan qurilishini tugatishga kredit bermaydi, shartlarni sotib olishdan oldin alohida aniqlang.
Qisqacha
- Tugallanmagan uy narxini emas, narx va qolgan bosqichlar smetasi yig‘indisini hisoblang.
- Qurilish qancha erta bosqichda to‘xtagan bo‘lsa, oldinda shuncha ko‘p xarajat qoladi.
- Yashirin muammolar — izolyatsiya, simlar — ko‘rinadigan kamchiliklardan qimmatroqqa tushadi.
- Yakuniy summani e’londagi narx emas, tumandagi shunga o‘xshash tayyor uy narxi bilan solishtiring.
- Kutilmagan ishlar uchun zaxira qoldiring — ular deyarli har doim topiladi.
