Rustam Sergelidagi yangi uyning 16-qavatidan kvartira sotib oldi — shahar manzarasi, sokinlik, pastdagidan toza havo. Ko‘chib o‘tgan birinchi haftadayoq bu sokinlikning narxini tushundi: ertalabki dush ingichka oqimga aylanardi, lift esa soat pikida yetti-sakkiz daqiqa kutishga to‘g‘ri kelardi — yigirma qavatli uyning o‘zida atigi ikkitasi ishlar edi.
Nega yangi uyning yuqori qavatlarida suv bosimi kuchsiz
Yuqori qavatlarda kuchsiz suv bosimi ko‘pincha uyning o‘zida emas, ko‘taruvchi nasos stansiyasida bo‘ladi. Shahar tarmog‘idan suv ma’lum bosim bilan keladi, va qavat qancha baland bo‘lsa, yengib o‘tish kerak bo‘lgan suv ustuni balandligi shuncha katta — nasos stansiyasisiz yuqori qavatlarda bosim sezilarli tushadi. Stansiya kuchsiz, kam xizmat ko‘rsatiladi yoki kamroq qavat uchun hisoblangan bo‘lsa, aynan oxirgi qavatlar aziyat chekadi, butun uy emas.
Balandroq qavatdagi kvartira olishdan oldin suv haqida quruvchidan nima so‘rash kerak
To‘g‘ridan-to‘g‘ri so‘rang: ko‘taruvchi stansiya qanday quvvatga ega, u bir vaqtda bir necha kvartira suv ochganda ishlaydigan yuklamaga hisoblanganmi va uy topshirilgandan keyin tizimga kim xizmat ko‘rsatadi. Shu quruvchining allaqachon topshirilgan boshqa korpuslaridagi qo‘shnilar — haqiqatning eng yaxshi manbai: e’lon va bukletlarda suv bosimi haqida deyarli hech qachon to‘g‘ridan-to‘g‘ri yozilmaydi.
Rustamning hamkasbida Yashnobodda shunday holat bo‘lgan: pastki qavatlarda bosim a’lo edi, o‘n ikkinchidan yuqorida esa — faqat kechqurun, deyarli barcha uy aholisi bir vaqtda ovqat tayyorlayotganda, ingichka oqim. Nasos stansiyasini quruvchi faqat boshqaruv kompaniyasi orqali jamoaviy shikoyatdan keyin almashtirgan.
Liftlar uyga yetadimi — formula va misol bilan hisoblash
Formula oddiy: bitta liftga to‘g‘ri keladigan kvartiralar = sektsiyadagi kvartiralar soni ÷ yo‘lovchi liftlari soni. Bu raqam qancha katta bo‘lsa, pik soatda shuncha uzoq kutish kerak bo‘ladi — barcha holatlar uchun aniq norma yo‘q, lekin mo‘ljal sifatida: agar bitta liftga tuman qo‘shni uylaridagidan sezilarli ko‘p kvartira to‘g‘ri kelsa, kutish uzoqroq bo‘ladi.
1-misol: 20 qavatli, har qavatda 4 kvartiradan sektsiya — bu 80 kvartira. Sektsiyada 2 ta yo‘lovchi lift. Hisoblaymiz: 80 ÷ 2 = 40 kvartira bitta liftga — shu qavatlilik uchun o‘rtacha ko‘rsatkich.
2-misol: boshqa sektsiya 25 qavatli, har qavatda 6 kvartira — 150 kvartira, ammo yo‘lovchi lift bittagina, ikkinchisi yuk lifti va faqat konserj chaqirig‘i bilan ishlaydi. Unda aslida 150 ÷ 1 = 150 kvartira bitta liftga — pik soatda eshik oldida sezilarli navbat degani.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol (raqamlar shartli) |
|---|---|---|
| Sektsiyadagi kvartiralar | qavatlar × qavatdagi kvartiralar | 20 × 4 = 80 kvartira |
| Bitta liftga kvartiralar | sektsiyadagi kvartiralar ÷ liftlar soni | 80 ÷ 2 = 40 kvartira |
| Zaxira liftsiz o‘sha sektsiya | sektsiyadagi kvartiralar ÷ 1 | 150 ÷ 1 = 150 kvartira |
Xariddan oldin bir nechta ob’ektni darhol solishtirish foydali — yangi uylar katalogida odatda har bir uy uchun sektsiyalar soni, qavatlilik va liftlar soni ko‘rsatilgan.
Balandligi qancha uyda nechta lift bo‘lishi kerak
- 9 qavatgacha uyga odatda bitta lift yetadi, lekin bu har doim ham yo‘lovchi plyus yuk lift degani emas.
- 10 qavatdan yuqorida normada sektsiyaga ikkita lift bo‘ladi — ulardan biri ko‘pincha yo‘lovchi-yuk aralash.
- 20 qavatdan yuqori uylarda yong‘in paytida evakuatsiya lifti bor-yo‘qligini va u elektr o‘chganda ishlashini alohida so‘rash kerak.
- Liftlar uchun zaxira elektr ta’minoti — alohida masala: usiz svet o‘chganda liftlar to‘xtab qoladi.
Xariddan oldin liftlar va suv bosimini qanday tekshirish mumkin
- Shu quruvchining allaqachon topshirilgan uyiga pik soatda — ertalab yoki kechqurun — borib, lift kutish vaqtini o‘lchang.
- Yuqori qavat aholisidan kechqurun, tarmoqqa yuklama maksimal bo‘lganda, suv bosimi haqida so‘rang.
- Quruvchidan ko‘taruvchi stansiyaning pasporti va hisoblangan quvvatini so‘rang.
- Uy topshirilgandan keyin liftlar va nasos stansiyasiga kim xizmat ko‘rsatishini bilib oling.
- Elektr o‘chganda liftlar va nasoslar uchun zaxira ta’minot bor-yo‘qligini tekshiring.
Balandroq qavatdagi kvartira xaridorlarining tez-tez uchraydigan xatolari
Birinchisi — liftlar va suv bosimini shourum yoki bukletga qarab baholash, u yerda buni ko‘rsatmaydi. Ikkinchisi — uy topshirilgandan keyingi xizmat haqida so‘ramaslik: hatto yaxshi uskuna ham xizmatsiz bir necha yildan keyin nosozlik bera boshlaydi. Uchinchisi — boshqaruv kompaniyasi keyinroq kuchliroq ko‘taruvchi stansiya o‘rnatishni taklif qilsa, unga qo‘shimcha to‘lovni byudjetga qo‘shmaslik. Ipoteka bilan xarid qilmoqchi bo‘lsangiz, uyni kelajakda saqlash xarajatlarini oldindan hisobga oling — ipoteka shartlarini solishtirish umumiy manzarani ko‘rsatishga yordam beradi. Eski qurilish uylari bilan o‘xshash tarix alohida yoritilgan: eski qurilish uyida nimani tekshirish kerak.
Qisqa javoblar
Nega yangi uyning yuqori qavatlarida suv bosimi kuchsiz?
Ko‘pincha ko‘taruvchi nasos stansiyasi sababli: u shu qavatlilik uchun kuchsiz, yomon xizmat ko‘rsatiladi yoki bir vaqtda ko‘p kvartiraga suv kerak bo‘lganda pik yuklamaga bardosh bermaydi.
20 qavatli uyda nechta lift bo‘lishi kerak?
Odatda sektsiyaga kamida ikkita, ulardan hech bo‘lmasa bittasi yuk-yo‘lovchi. Yagona aniq norma yo‘q, lekin baland sektsiyada ikkitadan kam lift — ehtiyot bo‘lish sababi.
Xariddan oldin kvartirada suv bosimini qanday bilish mumkin?
Shu quruvchining allaqachon topshirilgan uyidagi yuqori qavat aholisidan so‘rang — ertalab emas, tarmoqqa pik yuklama bo‘lgan kechqurun so‘rash yaxshiroq.
Ko‘chib o‘tgandan keyin lift tez-tez buzilsa, nima qilish kerak?
Boshqaruv kompaniyasiga yozma murojaat qilib, to‘xtab turish muddatini qayd eting — bu ta’mirlash yoki uskunani almashtirishni talab qilish uchun asos bo‘ladi.
Elektr o‘chganda liftlar ishlaydimi?
Faqat uyda zaxira ta’minot ko‘zda tutilgan bo‘lsa — buni quruvchidan alohida so‘rash kerak, oddiy reklamada bu detal deyarli hech qachon yozilmaydi.
Qisqacha
- Yuqori qavatlarda kuchsiz bosim — deyarli har doim uyning o‘zi emas, ko‘taruvchi stansiya masalasi.
- Liftlar sonini sektsiyadagi kvartiralar soniga qarab solishtiring, raqamning o‘ziga emas.
- Eng yaxshi tekshirish usuli — shu quruvchining topshirilgan uyiga pik soatda borish.
- Uy topshirilgandan keyingi xizmat haqida so‘rang, faqat boshidagi uskunaga emas.
- Liftlar va nasoslar uchun zaxira ta’minotni aniqlashtiring — usiz svet o‘chganda ular to‘xtaydi.
- Uyni saqlash bo‘yicha kelajakdagi xarajatlarni uy-joy byudjetini hisoblash kalkulyatorida oldindan taxminlang.
