Boshliq bilan nizo chiqsa nima qilish kerak

Ertalab ishga borgingiz kelmaydi, ichingiz siqiladi — hammasi bitta odam tufayli. Keling, boshliq bilan nizo chiqsa nima qilish kerakligini tinch ko‘rib chiqamiz: sababni qanday tushunish, suhbatni qanday o‘tkazish, nimani yozib borish va qaysi paytda chidashdan ko‘ra ketish halolroq. Bunday holatlarning yarmi bitta normal suhbat bilan, yarmi joy almashtirish bilan hal bo‘ladi. Qaysi yarmida ekaningizni bilish muhim.

Darrov bir narsani ajratib olaylik. Natija so‘raydigan talabchan rahbar — bu nizo emas, bu ish. Nizo — sizni kamsitishsa, qoidalarni yurgan joyida o‘zgartirishsa, birovning xatosini sizga ag‘darishsa yoki vazifani bajarib bo‘lmaydigan qilib qo‘yib, javobini baribir sizdan so‘rashsa.

Quyida amaliy tomoni: o‘z kuchingiz bilan nima qila olasiz va chegara qayerdan o‘tadi. Gap po‘pisa, jarima yoki hujjat bilan bosimga borgan bo‘lsa, qadamlaringizni yurist bilan yoki mehnat inspeksiyasida aniqlang.

Avval sababni ajrating

Urushga kirishdan oldin o‘zingizga halol javob bering: hammasi nimadan boshlandi. Sabablar odatda takrorlanadi.

• Tushunarsiz vazifalar. Sizga bir narsa aytiladi, boshqasi kutiladi, aybdor esa siz bo‘lasiz.
• Ortiqcha yuk. Ish uch kishiga, odam bitta — asabiylik ikki tomonda ham yig‘iladi.
• Shaxsiy. Fe’l to‘g‘ri kelmadi, muomala uslubi boshqa, kimdir kimnidir odamlar oldida ranjitdi.
• Pul. Maoshni qayta ko‘rishga va’da berishdi, ko‘rishmadi, suhbat esa cho‘zilaveradi.
• Birovning o‘yini. Jamoada sizni urishtirish foydali bo‘lgan odam bor.

Dori sababga qarab tanlanadi. Tushunarsiz vazifa yozma qo‘yish bilan davolanadi, ortiqcha yuk — ustuvorliklar haqidagi suhbat bilan, shaxsiy yoqtirmaslik esa, afsuski, ko‘pincha hech narsa bilan.

Yakkama-yakka suhbat

Suhbatni alohida so‘rang, hamkasblar oldida va umumiy chatda emas. Odamlar oldida rahbar yechim emas, maqomini himoya qiladi — siz javob emas, tomosha olasiz.

Qanday gaplashish kerak: shaxs haqida emas, ish haqida. «Siz menga bekorga tirg‘ilyapsiz» emas, «hisobotda nimasi sizga yoqmaganini va keyingi safar qanday qilishimni tushunmoqchiman». Rozi bo‘lgan narsangizdan boshlang, faktni ayting, variant taklif qiling. Bitta suhbat — bitta mavzu: bir yilda yig‘ilgan hamma narsani to‘kib solmang.

Va to‘g‘ridan-to‘g‘ri so‘rang: yaqin bir oyda sizdan nima kutilyapti. Ba’zan ma’lum bo‘ladiki, u odamning boshi siz bilan band emas, siz esa bir oy nazariya qurib yuribsiz.

Vazifalarni yozma qayd eting

Bu zerikarli, lekin qutqaradi. Og‘zaki topshiriqdan keyin qisqa xabar yozing: «to‘g‘ri tushundim — falon ishni qilaman, muddat shu, ustuvorligi shunday». «Ha» degan javob ham hujjat.

Haftalik qisqa yakun yuborishni odat qiling: nima bajarildi, nima jarayonda, nima to‘xtab turibdi. Shunda siz haqingizda «u hech narsa qilmaydi» deyish qiyinlashadi, bahs chiqsa vazifalar tarixi qo‘lingizda bo‘ladi. Topshiriq har kuni o‘zgarsa, buni yozma qayd tez ko‘rsatadi.

Bosim va qo‘pollik boshlansa

Baqiriq, haqorat, «modda bilan bo‘shataman» degan po‘pisa, yurgan joyida o‘ylab topilgan jarimalar — bu endi ishchi nizo emas. Bu yerda boshqa qoidalar ishlaydi.

• Xuddi shunday javob qaytarmang va odamlar oldida tomosha qilmang.
• Yozib boring: sana, nima deyildi, kim guvoh bo‘ldi.
• Muloqotni yozishmaga o‘tkazing: «vazifani chatga yozib qo‘yay, yo‘qolmasin».
• Tushuntirish xati va hujjatlarni shosha-pisha imzolamang — kun oxirigacha vaqt oling.
• Bosim ostida bo‘shash arizasini yozmang: bu sizni himoyadan ham, to‘lovdan ham mahrum qiladi.

Gap maoshdan ushlab qolish va kechikishlarga borgan bo‘lsa, harakat tartibini ish haqi kechiksa nima qilish kerak maqolasida ko‘ring.

Qachon yuqoriga borish kerak

Yuqoriga borish to‘g‘ridan-to‘g‘ri suhbat naf bermaganda va holatni faktlar bilan ko‘rsatish mumkin bo‘lganda ma’nili: mana vazifalar, mana muddatlar, mana yozishma. Va nima so‘rayotganingizni bilganingizda: bo‘ysunishni yoki vazifa qo‘yish tartibini o‘zgartirish.

Fe’l haqidagi oddiy shikoyat bo‘lsa, faktlar bo‘lmasa yoki rahbar egasining qarindoshi yoki sherigi bo‘lsa, bormagan ma’qul. Kichik firmada «bosh oshirib» qilingan shikoyat ko‘pincha sizni tanlov oldiga qo‘yish bilan tugaydi. Nimani xatarga qo‘yayotganingizni oldindan baholang va bir-ikki oylik zaxira tuting — uni qanday yig‘ish qancha pulni zaxirada saqlash kerak materialida ko‘rsatilgan. Zaxira bekor yotgancha ishlasin: banklardagi omonat shartlarini ko‘ring.

Qachon ish almashtirish vaqti keladi

Shunday belgilar borki, ulardan keyin suhbat hech narsani o‘zgartirmaydi. Sizga muntazam qo‘pollik qilishadi va bu jamoada odatiy. Pul haqidagi va’da uchinchi marta takrorlanyapti. Sizni vazifalardan va ma’lumotdan uzib qo‘yishyapti. Sog‘liq pasaydi: uyqu, bosim, doimiy xavotir.

Bo‘shliqqa emas, tayyorlangan joyga ketgan ma’qul: rezyumeni yangilang, mehnat bozorida qanchaga turishingizni chamalang, ikki-uchta suhbatga boring va shundan keyingina ariza yozing. Ish yangisi topilishidan oldin tugab qolsa, vaqtinchalik daromad variantlari qo‘l ostida tursin — ular qo‘shimcha ishni qayerdan topish mumkin maqolasida yig‘ilgan.

Obro‘ni qanday saqlash kerak

Bizda sohalar kichik, sobiq rahbarga qo‘ng‘iroq qilish esa odatiy ish. Shuning uchun yomon hikoyada ham normal odam bo‘lib qolishning ma’nosi bor.

Boshliqni umumiy chatlarda va mijozlar bilan muhokama qilmang, bazani olib ketmang, ish fayllarini o‘chirmang. Ishlarni topshiring va tomoshasiz xayrlashing. Bir yildan keyin boshqa loyihada uchrashganingizda — uchrashasiz — bu o‘zini oqlaydi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

• Hamkasblar oldida bahslashish va umumiy chatda munosabat aniqlash.
• Yarim yil xafagarchilik yig‘ib, keyin hammasini birdan to‘kish.
• Rahbarning o‘zi bilan gaplashish o‘rniga hamkasblarga shikoyat qilish.
• «Qasdma-qasd» ishlash: qo‘lingizdan kelganidan yomonroq qilish o‘zingizga uriladi.
• Bir oylik puli bo‘lmay turib bir kunda bo‘shash.
• Yangi suhbatda nizo haqida mayda-chuyda bilan gapirish.

Qisqa javoblar

Qo‘rqsam, suhbatni qanday boshlayman?

Xabar yozing va o‘n besh daqiqa so‘rang: «loyiha bo‘yicha vazifalarni muhokama qilmoqchiman». Oldindan ikki-uchta fakt va bitta savol yozib qo‘ying. Ish yuzasidan qisqa suhbatni munosabat haqidagi katta suhbatdan ko‘ra oson o‘tkaziladi.

Yuqoriga shikoyat qilish kerakmi?

To‘g‘ridan-to‘g‘ri suhbat yordam bermagan, faktlar va aniq iltimos bo‘lsa — ha. Misolsiz, fe’l haqidagi shikoyat bo‘lsa — yo‘q. Kichik firmada avval rahbar egasiga kim bo‘lishini baholang.

Baqirsa va haqorat qilsa nima qilish kerak?

Xuddi shunday javob qaytarmaslik, sana va so‘zlarni qayd etish, muloqotni yozishmaga o‘tkazish. Bu takrorlansa, yozuvlarni yig‘ing va yurist bilan yoki mehnat inspeksiyasida sizning holatingizda qanday qadamlar mumkinligini maslahatlashing.

Ketish vaqti kelganini qanday bilaman?

Ikkita halol suhbatdan keyin ham hech narsa o‘zgarmasa, va’dalar takrorlansa va uyqungiz buzila boshlasa. Bu kuchsizlik emas, hisob-kitob: sog‘liq va vaqt qimmatroq. Bir kunda emas, tayyorgarlik bilan keting.

Qisqacha

• Avval sababni aniqlang: vazifalar, yuk, pul yoki shaxsiy munosabat.
• Suhbat — yakkama-yakka, ish yuzasidan, bir vaqtda bitta mavzu.
• Barcha topshiriqlarni qisqa xabar bilan tasdiqlang.
• Qo‘pollikka xuddi shunday javob bermang, faktlarni yozib boring.
• Yuqoriga faktlar va aniq iltimos bilan boring.
• Ishni tayyorgarlik bilan almashtiring va ko‘priklarni yoqmang.

Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.