Ulug‘bek e'lon orqali Cobalt sotib oldi, hammasini halol rasmiylashtirdi, pulni naqd berdi. Ikki oydan keyin bankdan qo‘ng‘iroq qilishdi: mashina avvalgi egasining avtokrediti uchun garov ekan, u to‘lovni to‘xtatgan. Masala hal bo‘lgunicha Ulug‘bek mashinadan erkin foydalana olmadi — garchi rasman vijdonli xaridor bo‘lsa ham.
Boshqa birovning qarzi bilan mashina sotib olmaslik uchun nima qilish kerak — bu bitimdan oldin hal qilinadigan savol, keyin emas. Kredit garovi, sud ijrochisi aresti yoki katta to‘lanmagan jarimalar ko‘zga ko‘rinmaydi va sotuvchi bilan suhbatda ham har doim chiqmaydi.
"Qarzli mashina" nimani anglatadi
Ko‘pincha bu uch holatdan biri: mashina bank oldida avtokredit garovi sifatida turibdi, sud qarori bilan mashinaga arest qo‘yilgan yoki avvalgi egada ro‘yxatga olishga ta'sir qilishi mumkin bo‘lgan katta to‘lanmagan jarimalar to‘plangan. Har bir holatda xaridor o‘zi hech aybi bo‘lmasa ham pul va vaqtdan yutqazadi.
Sotib olishdan oldin mashinani qanday tekshirish
Sotuvchidan hujjatlar asl nusxasini so‘rang va kuzovdagi VIN ni texpasport bilan solishtiring. Notarius yoki tegishli xizmatdan mashina garovda yoki arestda emasligini bitim imzolanishidan oldin aniqlang, keyin emas. Sotuvchi shoshiltirsa va tekshirishga vaqt bermasa — bu o‘zi xavotirli belgi.
Xavf va tekshiruv narxini qanday hisoblash
Formula oddiy: xavf narxi = mashinaning to‘liq narxi × muammo ehtimoli. Katta bitim summasida kichik ehtimol ham jiddiy yo‘qotish demak, tekshiruv esa ancha arzon turadi.
1-misol: mashina 80 000 000 so‘m turadi, notariusdagi tekshiruv shartli 50 000–100 000 so‘m. Muammo ehtimoli atigi 5% bo‘lsa ham, tekshiruvsiz kutilgan yo‘qotish — 80 000 000 × 0,05 = 4 000 000 so‘m, tekshiruv esa 40–80 marta arzon. 2-misol: sotuvchi garov yo‘qligi haqida yangi ma'lumotnoma bergan bo‘lsa, qo‘shimcha tekshiruv vaqt jihatidan yanada arzon bo‘ladi.
| Nima hisoblanadi | Qanday | Misol |
|---|---|---|
| Notariusdagi tekshiruv narxi | xizmat narxi, shartli | 50 000–100 000 so‘m |
| Tekshiruvsiz kutilgan yo‘qotish | mashina narxi × muammo ehtimoli | 80 000 000 × 0,05 = 4 000 000 so‘m |
| Tekshiruvdan foyda | kutilgan yo‘qotish − tekshiruv narxi | 4 000 000 − 75 000 ≈ 3 925 000 so‘m |
Raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying: xizmat narxini joyida aniqlang, hisob mohiyati aniq raqamlardan muhimroq.
Shartnomada nima bo‘lishi kerak
Oldi-sotdi shartnomasida sotuvchi garov, arest va boshqa cheklovlar yo‘qligiga kafolat berishini va aks holda javobgar bo‘lishini yozing. Sotuvchi hujjatlari nusxalarini saqlang va pul berilgan aniq summa hamda sanani yozing — bu keyinroq savol tug‘ilsa, ishni osonlashtiradi.
Tanish holat: Lacetti xaridori pulni "hovlida" berish o‘rniga notarius oldida uchrashuvni talab qildi, sotuvchi avval hayron bo‘ldi, keyin rozi bo‘ldi — bitim yarim soat ko‘proq davom etdi, lekin xotirjam o‘tdi, hujjatlar darhol joyida tekshirildi.
Sotib olishda ko‘p uchraydigan xatolar
- Pulni raspiska va shartnomasiz naqd berishga rozi bo‘lish.
- Rasmiylashtirishdan oldin kuzovdagi VIN ni hujjatlar bilan solishtirmaslik.
- Sotuvchi aytgan "yana bir xaridor" tufayli shoshilish.
- Mashina yurgan va hujjatlari bor ekan, demak toza deb o‘ylash.
Tarixi shaffof variantlarni rasmiy sotuvchilardan qidirish osonroq — avtosalonlar takliflarini ko‘ring. Jismoniy shaxslar e'lonlarini yurgan mashinalar bo‘limidan ko‘ring, marka bo‘yicha NARXTOP avtomobillar katalogida solishtiring.
Mashina sotuvdan oldin uzoq yurmagan bo‘lsa, jarima to‘plangan yoki muddat o‘tib ketgan bo‘lishi mumkin — mashina uzoq harakatsiz tursa nima qilish kerakligini o‘qing. Xizmatlarni rasmiylashtirish uchun NARXTOP xizmatlari bo‘limiga qarang.
Qisqa javoblar
Boshqa birovning qarzi bilan mashina sotib olmaslik uchun nima qilish kerak?
Shartnoma imzolashdan oldin mashinani garov va arestga tekshiring, VIN va hujjatlarni solishtiring, shartnomada sotuvchining yashirin cheklovlar uchun javobgarligini yozing. Sotuvchi shoshiltirsa, shoshilmang.
Sotib olgandan keyin mashina garovda ekani ma'lum bo‘lsa nima qilish kerak?
Yuristga murojaat qiling — vijdonli xaridorning huquqlari bor, lekin jarayon tez emas. Buni bitimdan oldingi tekshiruv bilan oldini olish osonroq.
Sotuvchining og‘zaki so‘ziga ishonsa bo‘ladimi?
Yo‘q, faqat hujjatli tasdiqqa — garov va arest yo‘qligi haqidagi ma'lumotnomaga. Nizo yuzaga kelsa, so‘zlar hech narsani kafolatlamaydi.
Naqd pulni raspiskasiz to‘lasa bo‘ladimi?
Yo‘q, pul berilishini har doim summa, sana va ikkala tomon imzosi bilan hujjatlashtiring — bu bitimning ikkala tomonini ham himoya qiladi.
Qisqacha
- Qarzli mashina — bu kredit garovi, arest yoki katta to‘lanmagan jarimalar.
- Sotib olishdan oldingi tekshiruv butun bitim summasini yo‘qotishdan ancha arzon.
- Kuzovdagi VIN ni hujjatlar bilan solishtiring va cheklov yo‘qligi ma'lumotnomasini so‘rang.
- Shartnomada sotuvchining yashirin qarzlar uchun javobgarligini yozing.
- Sotuvchining shoshilishi — mashinani diqqat bilan tekshirish sababi, tezroq imzolash emas.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
