Gulnora ipoteka bo‘yicha oxirgi to‘lovni kiritdi va yengil tortdi — o‘n uch yillik to‘lovlar ortda qoldi. Yarim yildan keyin u kvartirani sotishga qaror qildi va ko‘chmas mulk ma’lumotnomasida hali ham bank belgisi turganini bildi — garovni hech kim olib tashlamagan, chunki oxirgi to‘lovdan so‘ng u kredit shartnomasini shkafga qo‘yib qo‘ygan va unutgan edi. Ipoteka yopilgandan keyin hujjatlar bilan darhol nima qilish kerakligini ko‘rib chiqamiz, shunda keyinroq bunday holatga tushmaysiz.
Qisqa javob: ipotekaning yopilishi garovning avtomatik olib tashlanishi degani emas. Oxirgi to‘lovdan keyin bankdan to‘liq to‘langanlik haqida ma’lumotnoma olish va garovni olib tashlash uchun hujjat topshirish kerak — buni siz o‘zingiz yoki bank amalga oshiradi. Shundan keyingina kvartira rasman cheklovlarsiz sizniki bo‘ladi.
«Garov» nima va u nega o‘zi olib tashlanmaydi
Garov — kvartira bank garoviga qo‘yilganligi haqida reestrdagi belgi. U turgan ekan, kredit to‘liq to‘langan bo‘lsa ham, bankning roziligisiz kvartirani erkin sota, sovg‘a qila yoki qayta garovga qo‘ya olmaysiz. Belgi avtomatik olib tashlanmaydi: bank to‘lov faktini o‘zida qayd qiladi, lekin ko‘chmas mulk reestridagi yozuvni alohida ariza bo‘yicha olib tashlaydi.
Oxirgi to‘lovdan keyingi harakatlar tartibi
- Bankdan kreditning to‘liq to‘langani va qarzdorlik yo‘qligi haqida ma’lumotnoma oling — odatda bir necha kunda tayyor bo‘ladi.
- Garovni olib tashlash uchun arizani kim topshirishini bankdan aniqlashtiring: ba’zi banklar buni bir necha hafta ichida o‘zi qiladi, ba’zilari qarzdordan shaxsan murojaat qilishni so‘raydi.
- Agar o‘zingiz topshirish kerak bo‘lsa — pasport, kredit shartnomasi va to‘langanlik haqidagi ma’lumotnomani yig‘ing, garovni olib tashlash uchun ariza bering.
- Garov belgisisiz yangi ma’lumotnoma oling — aynan u kvartira garovdan ozod ekanini tasdiqlaydi.
- Bank garov sifatida saqlagan asl hujjatlarni — texpasport, agar u yerda qolgan bo‘lsa oldi-sotdi shartnomasining aslini — bankdan qaytarib oling.
Bu qancha vaqt olishini qanday hisoblash kerak
Bu yerdagi formula pul haqida emas, vaqt haqida: umumiy muddat = bankdagi ma’lumotnoma kunlari + ariza kunlari + yangi ma’lumotnoma berish kunlari. Raqamlar shartli, har bir bankning o‘z muddati bor.
1-misol. Ma’lumotnoma 3 ish kunida tayyor bo‘ladi, garovni olib tashlash arizasi 5 ish kunida ko‘riladi, yangi ma’lumotnoma yana 2 kunda beriladi. Jami: 3 + 5 + 2 = 10 ish kuni — oxirgi to‘lovdan toza ma’lumotnomagacha.
2-misol. Agar bank garovni o‘zi, sizsiz, lekin navbat tufayli bir oy kechikib olib tashlasa, ma’lumotnomani esa alohida 2 kunda buyurtma qilsangiz — jami taxminan 30 + 2 = 32 kun. Muddatlardagi farq — oxirgi to‘lovdan darhol keyin tartibni aniqlashtirish uchun jiddiy sabab, kvartirani sotish kerak bo‘lgandagina emas.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday | Misol |
|---|---|---|
| O‘zingiz qatnashgandagi muddat | ma’lumotnoma + ariza + yangi ma’lumotnoma | 3 + 5 + 2 = 10 kun |
| Bank olib tashlagandagi muddat | bank kutish vaqti + ma’lumotnoma buyurtmasi | 30 + 2 = 32 kun |
| Qaytarib olinadigan hujjatlar | texpasport, shartnoma, ma’lumotnoma | kamida 3 ta hujjat |
Kvartira hali garovda ekan, uni to‘liq erkin deb qo‘yib bo‘lmaydi — bu sotuv e’lonlarida ko‘rinib turadi. O‘z tumaningizdagi narxlarni solishtirish uchun tayyor takliflarni sotuvdagi kvartiralar bo‘limida ko‘ring. Ma’lumotnoma toza bo‘lishi bilanoq, keyingi xarid uchun yangi ipoteka shartlarini banklardagi ipoteka bo‘limida solishtirish mumkin.
Bank yopilgan yoki nomini o‘zgartirgan bo‘lsa nima qilish kerak
Bu banklar qayta tashkil etilganda bo‘ladi — eski nom yo‘qoladi, hujjatlar esa rasman huquq vorisiga o‘tadi. Kredit tarixi saqlanib qoladi, lekin ma’lumotnoma uchun vorisi bo‘lgan tashkilotga murojaat qilish kerak. Eski shartnomangiz uchun endi kim javobgar ekaniga shubha qilsangiz, avval kredit tarixingizni tekshiring — u yerda yopilgan kredit kimda ro‘yxatda turgani ko‘rinadi: kredit tarixi: bu nima va uni qanday tekshirish kerak.
Ipoteka yopilganligi haqidagi hujjatlarni yillar davomida nega saqlash kerak
Tanish holat: qo‘shni ipoteka yopilganidan sakkiz yil keyin kvartirasini sotayotgan edi, xaridor esa o‘z banki uchun to‘langanlik haqida ma’lumotnoma so‘radi — u ham kvartirani ipotekaga olayotgan edi. Ma’lumotnomani qayta buyurtma qilishga to‘g‘ri keldi, chunki eskisi ko‘chish paytida yo‘qolgan edi. Kredit yopilganligi haqidagi hujjatlar — bir martalik qog‘oz emas, kvartira tarixining bir qismi, keyingi har qanday bitimda kerak bo‘lishi mumkin.
Barcha hujjatlarni bitta papkada saqlash qulay — shartnomaning asli, to‘langanlik haqidagi ma’lumotnoma, garovsiz yakuniy ma’lumotnoma. Agar kvartira hujjatlaridan biri baribir yo‘qolgan bo‘lsa, uni tiklash tartibi alohida yozilgan: kvartira hujjatlarini yo‘qotib qo‘ysangiz nima qilish kerak. Hujjatlarni tiklash yoki tasdiqlash uchun notarius yoki arxiv yordami kerak bo‘lsa, xizmatlar bo‘limidan boshlang.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Birinchi xato — kredit yopilgan ekan, ish tugadi deb o‘ylab, bir-ikki oydan keyin garov holatini tekshirmaslik. Ikkinchisi — bank saqlagan asl hujjatlarni qaytarib olmaslik va ularni yillar o‘tib qidirish. Uchinchisi — to‘liq to‘langanlik haqidagi ma’lumotnomani yo‘qotish yoki tashlab yuborish, u aynan shu kvartira bilan keyingi bitimda kerak bo‘lib qoladi.
Qisqa javoblar
Ipoteka yopildi — garov o‘zi olib tashlanadimi
Yo‘q, bu avtomatik sodir bo‘lmaydi. To‘langanlik haqida ma’lumotnoma va garovni olib tashlash uchun alohida ariza kerak — yo sizdan, yo bankning o‘z tartibi bo‘yicha.
Oxirgi to‘lovdan keyin bankdan birinchi navbatda nima olish kerak
Kreditning to‘liq to‘langani va qarzdorlik yo‘qligi haqida ma’lumotnoma — u ham garovni olib tashlash uchun, ham kelajakda tasdiq sifatida kerak bo‘ladi.
Ipotekadan keyin garovni olib tashlash qancha vaqt oladi
Bankka va arizani kim topshirishiga qarab bir necha kundan bir oygacha — o‘zingiz yoki bank ichki tartibi bo‘yicha.
Ipoteka to‘langandan keyin hujjatlarni bankdan qaytarib olish kerakmi
Ha, agar bank garov sifatida texpasport yoki oldi-sotdi shartnomasining aslini saqlagan bo‘lsa — ularni shaxsan qaytarib olish kerak.
Garov hali olib tashlanmagan bo‘lsa kvartirani sotish mumkinmi
Rasman bitim murakkablashadi — xaridorga va u ham ipoteka olayotgan bo‘lsa uning bankiga toza ma’lumotnoma kerak. Garovni oldindan olib tashlash osonroq.
Qisqacha
- Ipotekaning yopilishi va garovning olib tashlanishi — ikki xil harakat, ikkinchisi o‘zi sodir bo‘lmaydi.
- Oxirgi to‘lovdan keyin avval bankdan to‘liq to‘langanlik haqida ma’lumotnoma oling.
- Garovni olib tashlash uchun arizani kim topshirishini aniqlashtiring — siz yoki bank o‘z tartibi bo‘yicha.
- Bank saqlagan asl hujjatlarni, agar ular u yerda bo‘lsa, qaytarib oling.
- To‘langanlik haqidagi ma’lumotnoma va yakuniy ma’lumotnomani saqlang — keyingi bitimda kerak bo‘ladi.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
