Kvartirani ijaraga berishdan aslida qancha daromad kelishini qanday hisoblash mumkin, agar bo‘sh turish, ta’mir, kommunal va mebel eskirishini ayirib tashlasak? Ko‘pchilik «ijara × 12 oy» raqamiga qarab, haqiqiy daromad kam bo‘lganida ajablanadi.
Hisobni bosqichma-bosqich ko‘rib, yakuniy daromadni bankdagi oddiy omonat bilan solishtiramiz — bu ijaraga berish o‘zining kuchi va sarmoyasiga arziydimi, degan savolga eng halol mo‘ljal.
Kvartirani ijaraga berish daromadi nimadan iborat
Yalpi daromad — ijara haqini yilda to‘langan oylar soniga ko‘paytirish. Lekin ijarachilar orasida deyarli doim bo‘sh turish bor: yangisini qidirayotganda kvartira hech narsa keltirmaydi, xarajatlar esa davom etadi. Bunga ijarachilar orasidagi mayda ta’mir, bo‘sh turish davridagi kommunal to‘lovlar va mebel-texnikaning asta eskirishi qo‘shiladi.
Sof daromad — barcha shu qatorlarni ayirgandan keyin qolgan raqam, va aynan u ijaraga berish aslida foydali ekanini ko‘rsatadi.
Qanday hisoblash: sof daromad formulasi
Formula: yillik sof daromad = (ijara haqi × to‘langan oylar soni) − bo‘sh turish davridagi kommunal − ta’mir − yildagi mebel va texnika eskirishi.
Raqamlar shartli, misol uchun — o‘zingiznikini qo‘ying: ijara oyiga 3 500 000 so‘m, 12 oydan 11 oyi to‘landi — bir oy yangi ijarachi qidirishga ketdi. 3 500 000 × 11 = 38 500 000 so‘m. Bo‘sh turgan oydagi kommunal — 400 000. Yillik mayda ta’mir — 2 000 000. Mebel va texnika eskirishi — shartli 1 500 000 yiliga. Sof daromad: 38 500 000 − 400 000 − 2 000 000 − 1 500 000 = 34 600 000 so‘m yiliga.
Kvartira narxidan foizda daromadlilik
Endi sof daromadni foizga o‘tkazamiz, xuddi shu pulni boshqa yo‘l bilan solishtirish uchun. Formula: daromadlilik = yillik sof daromad ÷ kvartira narxi × 100.
Misolni davom ettiramiz, raqamlar shartli: kvartira 550 000 000 so‘m turadi. 34 600 000 ÷ 550 000 000 × 100 ≈ 6,3 % yiliga. Bu ijaraga berishning haqiqiy daromadliligi — uni ijara stavkasining o‘zi bilan emas, aynan shu foiz bilan solishtirish kerak.
Bank omonati bilan solishtirish
Omonat stavkalari har bankda o‘ziga xos va o‘zgarib turadi, shuning uchun aniq raqam aytmaymiz — amaldagi shartlarni omonatlar sahifasida solishtirish qulay. Agar ijaraga berish daromadliligi omonat stavkasidan past bo‘lsa, kvartira bilan tashvish esa ko‘proq bo‘lsa, depozitga qo‘yish tinchroq bo‘lishi mumkin.
Kvartiraning o‘z narxi o‘sishi — ijara daromadliligi hisobiga kirmaydigan alohida daromad qismi, va aynan shuning uchun ko‘pchilik ijaradan daromad omonatdan past bo‘lsa ham kvartirani ushlab turadi. Bu kvartira ikkinchisi bo‘lsa, oldindan kvartiraga qanday pul yig‘ish mumkinligini o‘qish foydali — birinchisiga necha yil ketganini tushunish uchun.
Bo‘sh turish va ortiqcha xarajatlarni qanday kamaytirish
Ijarachilar orasidagi bo‘sh turish qisqaroq bo‘ladi, agar kvartira «ehtiyot uchun» oshirilgan emas, bozor narxida qo‘yilgan bo‘lsa — rayon bo‘yicha amaldagi ijara stavkalarini ijara bo‘limida ko‘ring. O‘rtacha sifatli mebel va texnika bashorat qilinadigan tarzda eskiradi va almashtirish qimmat emas — bu ham hisobning bir qismi, uy egasining did masalasi emas.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol |
|---|---|---|
| Yillik yalpi daromad | Ijara × to‘langan oylar soni | 3 500 000 × 11 = 38 500 000 so‘m |
| Bo‘sh turish kommunali | Ijarachisiz oy uchun to‘lov | 400 000 so‘m (raqamlar shartli) |
| Ta’mir va eskirish | Mayda ta’mir + yillik mebel-texnika eskirishi | 2 000 000 + 1 500 000 = 3 500 000 so‘m (raqamlar shartli) |
| Yillik sof daromad | Yalpi daromad minus barcha xarajatlar | 38 500 000 − 400 000 − 3 500 000 = 34 600 000 so‘m |
| Foizdagi daromadlilik | Sof daromad ÷ kvartira narxi × 100 | 34 600 000 ÷ 550 000 000 × 100 ≈ 6,3 % |
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Daromadlilikni 12 oy uchun hisoblaydilar, ijarachilar orasidagi bo‘sh turishni hisobga olmay.
- Mebel va texnika eskirishini unutadilar — u ko‘rinmaydi, lekin haqiqiy.
- Ijaraga berish daromadini omonat o‘rniga kredit foizi bilan solishtiradilar.
- Kvartira narxi o‘sishini ijara daromadidan alohida hisobga olmaydilar.
Qisqa javoblar
Kvartirani ijaraga berishdan haqiqiy daromadni qanday hisoblash mumkin?
To‘langan oylar uchun ijara haqini oling, bo‘sh turish davridagi kommunal, mayda ta’mir va mebel eskirishini ayiring. Natija — yillik sof daromad, uni keyin kvartira narxidan foizga o‘tkazish mumkin.
Ijaraga berishdan qaysi daromadlilik normal hisoblanadi?
Yagona norma yo‘q — u rayon, kvartira holati va aniq uydagi ijara stavkalariga bog‘liq. O‘z raqamingizni hisob paytidagi omonat stavkasi bilan solishtiring, boshqalarning gapi bilan emas.
Daromadlilik omonatdan past bo‘lsa, ijaraga berish arziydimi?
Maqsadga bog‘liq: kelajakda kvartira narxi o‘sishiga hisoblasangiz, ijara qo‘shimcha, asosiy emas daromad bo‘lishi mumkin. Maqsad faqat joriy daromad bo‘lsa, omonat bilan solishtirish halolroq.
Ijarachilar orasidagi bo‘sh turishni qanday qisqartirish mumkin?
Kvartirani «ehtiyot uchun» emas, bozor ijara stavkasida qo‘yish va uni ko‘rsatishga oldindan tayyorlash — shunda yangi ijarachi tezroq topiladi.
Qisqacha
- Sof daromad = to‘langan oylar uchun ijara minus kommunal, ta’mir va eskirish.
- Foizdagi daromadlilik = sof daromad ÷ kvartira narxi × 100.
- Ijaraga berish daromadligini bitta ijara haqi emas, omonat stavkasi bilan solishtiring.
- Ijarachilar orasidagi bo‘sh turish — mayda emas, hisobning bir qismi.
- O‘z kvartirangizni uy-joy kalkulyatorida baholang, kelajakdagi xarid variantlarini ko‘chmas mulk bo‘limida ko‘ring.
