Ulug‘bek oilasi bilan Yunusobodda sotib olingan kvartiraga ko‘chib kirdi va ko‘nglida allaqachon hal qilib qo‘ygan oshxona garniturasi kalitlar topshirilishidan ikki kun oldin olib ketilganini bildi. E’londa «mebel bilan sotiladi» deb yozilgan, egasi og‘zaki tasdiqlagan edi: «Hammasi qoladi». Shartnomada oshxona haqida bir qator ham yo‘q edi. Shunday bo‘lib turadi: mebel va texnika og‘zaki, yoqimli bonus sifatida muhokama qilinadi, bitimning qismi sifatida emas — shuning uchun ular haqida keyin bahslashishadi.
Shartnomada yozilmagan hech narsa, egasi og‘zaki va’da bergan bo‘lsa ham, yuridik jihatdan bitimga kirmaydi. Keyingi qismda — ro‘yxatni oldindan qanday muhokama qilish, odatda nima qoladi va nima olib ketiladi, buni janjalsiz qanday rasmiylashtirish mumkin.
Kvartira sotilganda odatda nima qoladi
Odatda o‘rnatilgan yoki mahkamlangan narsalar qoladi: santexnika, o‘rnatilgan shkaflar, konditsionerlar, elektr simlari, hisoblagichlar. Mebel, maishiy texnika, lyustralar va oshxona garnituri — alohida kelishuv mavzusi, shartnomada ro‘yxat bo‘lmasa, sotuvchi hammasini olib ketishga haqli.
Muzokarada mebel va texnika ro‘yxatini qanday muhokama qilish kerak
Ro‘yxatni ko‘rik paytida xonama-xona tuzing, keyin xotiradan emas. «Mebel qoladimi?» degan umumiy savol emas, har bir buyum bo‘yicha so‘rang: muzlatgich, kir yuvish mashinasi, konditsioner, shkaf-kupe, lyustralar, pardalar tayoqchasi.
— Oshxona qoladimi? — Umuman ha, lekin mikroto‘lqinli pechni olib ketamiz, yangisini to‘plamda sotib oldik. Bunday suhbatni darhol yozib qo‘yish kerak, bitim kuniga qadar xotirada saqlamasdan.
Unutilgan kelishuv qancha turadi — hisoblaymiz
Formula oddiy: nizo narxi = (buyumni almashtirish narxi) + (yangisini qidirish va sotib olish vaqti). Misol: sotuvchi 3 500 000 so‘mlik konditsionerni olib ketdi, yangisini o‘rnatish yana 1 200 000 so‘m bo‘ldi, qidirish va yetkazib berish uch kun oldi. Jami to‘g‘ridan-to‘g‘ri xarajat 4 700 000 so‘m, yo‘qotilgan vaqtni hisobga olmaganda.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol |
|---|---|---|
| Olib ketilgan buyum narxi | bozordagi o‘xshashi narxi | konditsioner — 3 500 000 so‘m |
| Almashtirish xarajati | sotib olish + o‘rnatish | 3 500 000 + 1 200 000 = 4 700 000 so‘m |
| Aniq ro‘yxat bilan tejaladigan summa | oldini olingan bahsli buyumlar narxi | kvartira uchun 10 000 000 so‘mgacha |
Raqamlar shartli, misol uchun — o‘zingiznikini almashtiring. Faqat kvartira emas, ichidagi buyumlarni ham hisoblash qiziq bo‘lsa, har qanday buyumga egalik qilish narxini qanday hisoblash maqolasini o‘qing.
Shartnomada ro‘yxatni qanday rasmiylashtirish — jadval
| Zaif | Ishonchli |
|---|---|
| «Mebel bilan sotiladi» | Shartnoma ilovasi: xonalar bo‘yicha buyumlar ro‘yxati va holati |
| «Texnika qoladi» | Har bir asbobning markasi, modeli, yili ilovada |
| Ko‘rikdagi og‘zaki kelishuv | Mulkni topshirish dalolatnomasiga ikki tomon imzosi |
Sotuvchi odatda nimalarni olib ketadi
- Shaxsiy buyumlar, hujjatlar, oilaviy suratlar va esdalik narsalari.
- Yaqinda sotib olingan va alohida kelishilmagan texnika.
- Parda tayoqchalari va lyustralar, agar ro‘yxatda ko‘rsatilmagan bo‘lsa — odatda ular olib ketiladigan hisoblanadi.
- Balkondagi o‘simliklar va boshqa narsalar, boshqacha kelishilmagan bo‘lsa.
Mebel va texnika bo‘yicha keng tarqalgan xatolar
- «Hammasi qoladi» degan gapga yozma ro‘yxatsiz ishonish.
- Ko‘rik paytida texnikaning holatini suratga olmaslik.
- Topshirish dalolatnomasida nima va qanday holatda topshirilganini ko‘rsatmaslik.
- Kalitlar topshirilgandan keyin mebel haqida bahslashish, isbotlash qiyin bo‘lganda.
Tanish holat: oila Sergelidan e’londa «barcha texnika qoladi» deb yozilgan kvartira sotib oldi — aslida egalari kir yuvish mashinasi va televizorni olib ketishdi, «faqat oshxona garniturasini nazarda tutgan edik» deb. Nizo qo‘shimcha to‘lov bilan hal qilindi, holbuki shartnomadagi ro‘yxat bu savolni darhol yechardi.
Qisqa javoblar
Kvartira sotilganda odatda nima qoladi?
O‘rnatilgan santexnika, elektr simlari, o‘rnatilgan shkaflar va konditsionerlar. Mebel va maishiy texnika — alohida kelishuv.
Mebel ro‘yxatini shartnomaga yozish shartmi?
Ha, aks holda sotuvchi og‘zaki va’da bergan bo‘lsa ham, kvartiraga o‘rnatilmagan hamma narsani olib ketishga haqli.
Lyustra va parda tayoqchalarini odatda kim olib ketadi?
Shartnoma ilovasida boshqacha ko‘rsatilmagan bo‘lsa, odatda sotuvchi.
Sotuvchi og‘zaki kelishilgan texnikani olib ketsa nima qilish kerak?
Faqat yozma kelishuvlarga tayanish mumkin — og‘zaki va’dani isbotlash qiyin, shuning uchun ro‘yxat oldindan kerak.
Mebel va texnika ro‘yxatini qachon tuzish yaxshiroq?
Birinchi ko‘rikning o‘zida, buyum-buyum, shartnoma imzolashdan oldin xotiradan emas.
Qisqacha
- Mebel va texnika ro‘yxatini xonalar bo‘yicha darhol ko‘rikda tuzing.
- Har bir buyum haqida alohida so‘rang, umumiy gap bilan emas.
- Ro‘yxatni shartnoma ilovasi va topshirish dalolatnomasi bilan mustahkamlang.
- Mebel haqidagi og‘zaki va’dalarning yuridik kuchi yo‘q.
- Mebel bilan sotiladigan e’lonlarni NARXTOP ko‘chmas mulk sahifasida ko‘ring, o‘zingiznikini e’lon berish shaklida joylang va ko‘chish byudjetini uy-joy kalkulyatorida hisoblang.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
