Ta’mir uchun brigadani qanday tanlash kerak — bu qaror plitka tanlashdan qimmatroq turadi. Plitkani qayta yotqizsa bo‘ladi, qiyshiq devor va pastdagi qo‘shnining shifti esa ikkinchi pulga tuzatiladi.
Quyida — ustani qayerdan izlash, qanday tekshirish, perforator ishga tushishidan oldin nimani kelishish va muddat cho‘zilsa nima qilish. «Yaxshi usta»ning sehrli belgisi yo‘q, lekin ko‘z bilan ko‘rsa bo‘ladigan narsalar bor.
Brigada yoki universal usta: kimga qaysi biri to‘g‘ri keladi
Brigada — uch-besh kishi, ish taqsimlangan: biri plitka teradi, ikkinchisi sim tortadi, uchinchisi shpaklaydi. Katta kvartirada ular haqiqatan tezroq. Kamchiligi: odam ko‘p, javobgar bitta, brigadir boshqa obyektga ketsa, so‘raydigan odam qolmaydi.
Universal usta hammasini o‘zi qiladi. U arzonroq, chunki uch kishini boqmaydi, mayda joylarda ozodaroq — aybni bo‘lishadigan odami yo‘q. Ammo bir sur’atda ishlaydi va uch xonali kvartira unda oylab cho‘ziladi. Hajm kichik bo‘lganda u yaxshi: xona, sanuzel, ijaradan oldingi yengil ta’mir.
Uchinchi yo‘l — har bosqichga alohida usta: elektrik, santexnik, plitkachi. Ish haqi arzon, lekin ulash sizda: biri kelmadi — ta’mir to‘xtadi.
Ustalarni qayerdan topish va qanday tekshirish
Eng ishonchli yo‘l — mahalla va ta’miri kamida yarim yil oldin tugagan tanishlar. «Yarim yil» bu yerda kalit: topshirilgan kuni hamma xursand, chok yorilganmi, moslama oqqanmi, eshik qiyshayganmi — bahorga borib ko‘rinadi.
Ikkinchi yo‘l — bozordagi qurilish mollari do‘konlari: sotuvchilar o‘sha ustalarni yillab ko‘radi va kim materialni ehtiyot qilishini biladi. Uchinchisi — e’lonlar, shu jumladan NARXTOP’dagi xizmatlar bo‘limi, u yerda brigadalar aloqa raqami va ish turlarini qoldiradi.
Tekshiruv hammada bir xil: tugallangan obyektni ham, ishlayotganini ham ko‘ring. Tugallanganida burchak, plitka choki va eshikka qarang — qo‘l shu joyda ko‘rinadi. Ishlayotganida tartibga qarang: chiqindi yig‘ilganmi, asbob uyilib yotibdimi. Oldingi uy egasining telefonini oling: «ularni ikkinchi marta chaqirarmidingiz?» degan savol hammasiga javob beradi.
Ish boshlanishidan oldin nima kelishiladi
Ta’mirdagi asosiy balo — o‘g‘irlik emas, bir xil so‘zni har xil tushunish. «Kalit topshiriq», «devorni tekislash», «yaxshilab qilish» — har kim buni o‘zicha tushunadi. Avansdan oldin qog‘ozda yoki hech bo‘lmasa yozishmada shular bo‘lsin:
- Xonalar bo‘yicha ishlar ro‘yxati. «Sanuzel» emas: buzish, quvur o‘tkazish, gidroizolyatsiya, shtukaturka, plitka, santexnika o‘rnatish.
- Birlik narxi. Plitka — kvadratiga, rozetka — nuqtasiga, devor — kvadratiga, grunt kiradimi degan izoh bilan.
- Bosqich muddatlari, «ikki oy» degan umumiy gap emas: qora ish qachon tugaydi, plitkachi qachon kiradi.
- Chiqindini kim yig‘adi va chiqaradi. Qop, qavatdan tushirish, mashina — alohida pul, ko‘pincha esdan chiqadi.
- Zararga kim javob beradi: quvurni teshish, siz olib kelgan eshikni sindirish, qo‘shnini suvga bostirish.
Pulni yaxlit sanang: smetani qanday yig‘ish va u qayerga oqib ketishi kvartira ta’miri byudjeti haqidagi maqolada yozilgan. Summaning bir qismini qarzga olsangiz, avval kredit kalkulyatorida shartlarni ko‘ring, keyin ustalarga sana bo‘yicha to‘lovni va’da qiling.
Avans va bosqichma-bosqich to‘lov
Oddiy avans — eng yaqin bosqich materialiga va dastlabki kunlarga yetadigan pul, «hammasini olib kelaman» degan summaning yarmi emas. Hammasi uchun oldindan katta pul so‘ragan ustaga siz garovsiz, foizsiz qarz berasiz va qo‘lingizda dastak qolmaydi.
Bosqichlar bo‘yicha to‘lash qulayroq: qora ish tugadi — hisob-kitob qildingiz, qabul qildingiz, keyingisiga o‘tdingiz. Oxirgi qismni yakuniy qabulgacha ushlab turing. Har bir pul berishni xabar bilan yozib qo‘ying: bu sudlashish uchun emas, ikki oydan keyingi chalkashlik uchun.
Materialni kim oladi
Birinchi yo‘l: materialni siz olasiz. Narxni aniq bilasiz, ortgani sizniki, «yo‘qolish» bo‘lmaydi.
Ikkinchi yo‘l: brigada oladi, siz pul berasiz va chek olasiz. Tezroq, lekin shart bor: hammasiga chek, ortgani qaytadi, narx istalgan do‘kon bilan solishtiriladi. Oqilona o‘rta yo‘l — qimmat narsani (plitka, eshik, santexnika, laminat) siz olasiz, sarf materialni ustalar oladi. Marka va modelni ayting: «yaxshi qorishma» bu marka emas.
| Kimni yollaysiz | Qachon to‘g‘ri keladi | Nimaga qaraysiz |
|---|---|---|
| Brigada | Butun kvartira, qisqa muddat, pardozsiz yangi uy | Obyektda doimiy brigadir bormi, uchta kvartirani birga olib bormayaptimi |
| Universal usta | Bitta xona, sanuzel, ijaradan oldingi yengil ta’mir | Har bir ish turida haqiqiy tajriba bormi, «hammasini bilaman» emas |
| Alohida ustalar | Ta’mirni o‘zingiz olib borasiz va yaqin turasiz | Bosqichlarni kim ulaydi, bekor turgan kunga kim javob beradi |
| Prorab yoki firma | Hajm katta, qatnashga vaqt yo‘q | Nazoratga nima kiradi va u ustiga qancha turadi |
Muddat buzilsa nima qilish kerak
Avval sababini aniqlang. Siz uch hafta plitka tanladingiz — bu sizning kechikishingiz. Brigada boshqa obyektga ketdi — bu boshqa gap.
Suhbatni obyektda va ro‘yxat bo‘yicha o‘tkazing: nima qilingan, nima qolgan, har bosqichga yangi sana qanday. Yangi sana ham buzilsa, bu tizim. Shunda to‘xtagan, bajarilgan ish uchun hisob-kitob qilgan, holatni suratga olgan va boshqa odam izlagan ma’qul. Kechiktirgan sari qimmat: yangi ustalar birovning ishini tugatganiga narx qo‘shadi.
Oddiy narsalarni ham kelishing: kvartirada tunamaydi, begona kirmaydi, kalit bitta nusxada. Kvartira ijaraga olingan bo‘lsa, ta’mir shartlarini uy egasi bilan alohida kelishing — ijara e’lonlarida bu yozilmaydi, keyin qattiq so‘raladi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Kvadrat narxi eng arzonini tanlash: farq material sarfi va qayta ishlash bilan qaytadi.
- Obyektini ko‘rmay notanish odamga katta to‘lov berish.
- Sim va quvurni yopishdan oldin tekshirmaslik.
- Yurgan joyda qaror o‘zgartirish: narx ham, muddat ham siljiydi.
- Yakunga pul qoldirmaslik.
Qisqa javoblar
Tanish ustalar bo‘lmasa, ta’mir uchun brigadani qanday tanlash kerak
Turli manbadan uch-to‘rtta nomzod yig‘ing: mahalla, bozordagi do‘kon, e’lonlar. Har biridan obyektlarini ko‘ring va oldingi buyurtmachining telefonini oling. Eng arzonini emas, noqulay savolga xotirjam javob beradiganini tanlang.
Avansga qancha berish kerak
Eng yaqin bosqich materialiga va dastlabki kunlarga yetadigan miqdorda. Keyin bosqich bo‘yicha to‘laysiz, bir qismini yakuniy qabulgacha qoldirasiz. Butun ta’mir uchun oldindan berilgan katta pul sizni yagona dastakdan mahrum qiladi.
Ustalar bilan shartnoma keraksmi
Ishlar ro‘yxati, narx va muddat yozilgan qisqa qog‘oz ham nizoni kamaytiradi, avansga tilxat esa oddiy narsa. Brigada firma bo‘lsa, shartnoma so‘rang; xususiy ustaga ro‘yxat va yozishma yetadi.
Materialni kim olgani ma’qul
Qimmat va dona narsani o‘zingiz oling: plitka, eshik, santexnika, pol qoplamasi. Sarf materialni chek evaziga ustalarga qo‘ying.
Ish yomon bajarilgan bo‘lsa nima qilish kerak
Qabul imzolanmagan va oxirgi pul berilmagan ekan, kamchilikni o‘z hisobidan tuzatishni talab qiling. Kamchiliklarni surat va ro‘yxat bilan qayd eting, muddat belgilang. Ishni bosqichma-bosqich qabul qilish ta’mirni qabul qilish haqidagi maqolada yozilgan.
Qisqacha
- Brigada — butun kvartira uchun, universal usta — xona yoki sanuzel uchun.
- Qo‘l bilan tekshiring: tayyor obyekt, ishlayotgan obyekt, oldingi buyurtmachi telefoni.
- Avansdan oldin ishlar ro‘yxati, narx, muddat va chiqindi masalasini yozing.
- Bosqich bo‘yicha to‘lang, oxirgi qismni qabulgacha ushlang.
- Qimmat materialni o‘zingiz oling, sarfini ustalar chek bilan olsin.
- Ikkinchi marta buzilgan muddat — kutishni emas, to‘xtashni bildiradi.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
