Шрифт
Ранглар

Азиз Себзордаги ишдан қайтиб, эшик ярим очиқ турганини, қулф эса битта винтда осилиб қолганини кўрди. Қаватдош қўшниси эшик олдида беш дақиқача шовқин эшитганини айтди — кўп ҳам эмас. Қулф уй қурилганидан бери турган оддий инглиз тури эди, унинг калити зинапоядаги ярим эшикка тўғри келарди.

Қулф ва кириш эшигини қандай танлаш керак, бундай воқеа такрорланмаслиги учун? Қайси синф қулф қўйиш кераклигини, битта эшикка нечта қулф етарлигини, харид пайтида нимага қарашни ва қиммат вариант ўзини оқлайдими-йўқми ҳисоблаб кўрамиз.

Кириш эшигига қандай қулф қўйиш керак

Қулфлар бир неча турга бўлинади, ва фарқ нархда эмас, тузилишида. Силиндрли (инглиз тури) — энг кўп тарқалгани, текис калит билан очилади, арзони бўлса бир неча дақиқада тешиб очилади. Сувалдали, яъни сейф тури — фигурали калит ва ички пластиналар билан, уни бузиш узоқроқ ва қийинроқ. Яна кресцимон қулфлар ва парол ёки бармоқ изи билан очиладиган электрон қулфлар бор — охиргиси қулай, лекин батареяга боғлиқ ва қишда инжиқлик қилиши мумкин.

Қоида оддий: битта эшикка — камида иккита ҳар хил турдаги қулф. Иккаласи ҳам силиндрли бўлса, битта турни очишни биладиган ўғри иккинчисини ҳам худди шу вақтда очади. Сувалдали плюс силиндрли — бу аллақачон икки хил маҳорат ва икки хил асбоб, демак икки баравар узоқроқ ва қўшниларга шубҳалироқ.

Ҳақиқатан нечта қулф керак

Чилонзордаги қўшнилар бир марта баҳслашишди: бири учта қулф ва мустаҳкамланган пластина қўйди, иккинчиси битта, лекин қиммат сувалдали қулф билан чекланди. Бир йилдан сўнг айнан тежаган қўшни ўғирланди — ўғри шунчаки бир нечта одатий асбобни синаб кўрди. Иккинчи қаватдаги ёки зинапояга яқин квартира учун иккита ҳар хил турдаги қулф оқилона минимум ҳисобланади.

Эшикни танлашда нимага қараш керак

Эшик қулфдан муҳимроқ: энг яхши қулф ҳам металл юпқа, рукнаси проёмга бетонланмаган бўлса фойдасиз. Олд ва ички пластинанинг қалинлигига, ички қаттиқлик қовурғаларига, периметр бўйлаб ёпилиш нуқталари сонига (фақат қулфда эмас, эшик тепаси ва пастида ҳам) ва ментешалар турига қаранг — яширин ментешаларни очиқ устки ментешаларга қараганда олиб ташлаш қийинроқ.

Алоҳида эшик проёмга қандай ўрнатилганини текширинг: беш миллиметрдан катта бўшлиқлар — монтаж кўпиги ва қўшимча планка солиш учун сабаб, жим туриш учун эмас. Ёмон монтаж энг қиммат эшикни ҳам маъносиз қилади: уни лом билан рукнаси бўйлаб сиқиб чиқариб юборишади.

Қиммат эшик ўзини оқлайдими — қандай ҳисоблаш

Формула оддий: эшикнинг бир марталик нархини битта бузиб киришнинг эҳтимолий нархи билан солиштирамиз. Бузиб кириш — бу фақат ўғирланган нарсалар эмас, балки ундан кейинги янги эшик, калит берган ҳаммада қулфларни алмаштириш ва уста иши ҳам. Рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг.

Нима ҳисоблаймизҚандайМисол
Эшик нархидаги фарққиммати минус арзони2 500 000 сўм фарқ
Битта бузиб киришнинг нархиэшик таъмири + ўғирланган + қулфларни алмаштиришшартли 4 000 000 сўм
Хулосафарқ ва эҳтимолий йўқотишни солиштирамизэшикка ортиқча тўлов битта бузиб киришдан 1,6 марта кам

Бузиб кириш биринчи йилда эмас, беш-етти йилдан кейин бўлса ҳам, эшик нархидаги фарқ барибир битта шундай ҳолатдан кам бўлиб чиқади. Бу бузиб кириш умуман бўлмайди дегани эмас — шунчаки бўлган тақдирда қанча туришини ҳисоблаш.

Кўп учрайдиган хатолар

  • Иккита ҳар хил қулф ўрнига битта қиммат қулф қўйишади — ўғри битта турга ихтисослашган бўлса, ҳар қандайини очади.
  • Монтажда тежашади: эшик яхши, рукнаси эса анкерсиз монтаж кўпигида турибди.
  • Иккиламчи бозордан квартира олганда қулфларни алмаштиришмайди — олдинги эгаларда ва усталарда калит қолган бўлиши мумкин.
  • Захира калитни қўшни ёки конкергега ким ва қачон олганини ёзиб қўймай беришади.

Квартира эндигина сотиб олинган ёки қурилишдан кейин калит олинган бўлса, қулфларни алмаштириш ишлар рўйхатида биринчи бўлиши керак — мебел кўчиришдан олдин, кейин эмас. Биринчи кунларда нима қилиш кераклиги ҳақида алоҳида материал бор: калитларни олгандан кейин нима қилиш керак.

Агар квартира ижарага бериш учун олинган бўлса, ишончли эшик фақат ижарачи буюмларини эмас, сизнинг уй эгаси сифатидаги обрўйингизни ҳам ҳимоя қилади — ўзини ҳимоясиз ҳис қилган ижарачилар тез кетишади. Бундай квартирани ижарага бериш эълони орқали жойлаштириш мумкин, ўзингиз учун вариантларни эса кўчмас мулк бўлимида кўриш мумкин.

Эшик ва қулфларга пул етишмаса, керакли суммани истеъмол кредити сифатида расмийлаштириб, ойларга бўлиш мумкин — хавфсизликни номаълум муддатга қолдириш ўрнига.

Қисқа жавоблар

Кириш эшигига нечта қулф қўйиш керак?

Камида иккита, ҳар хил турдаги — масалан, сувалдали ва силиндрли. Шунда ўғрига битта эмас, икки хил маҳорат ва асбоб керак бўлади.

Қайси қулф ишончлироқ — силиндрлими ёки сувалдалими?

Алоҳида олганда ҳеч бири кафолат бермайди: арзон силиндрли дақиқаларда очилади, қиммат сувалдали узоқроқ туради. Ишончлироқ бўлгани тур эмас, иккита ҳар хил қулфнинг биргаликдаги комбинацияси.

Сотиб олинган квартирада қулфларни алмаштириш керакми?

Ҳа, квартира янги бўлмаса: олдинги эгаларда, риелторларда ва усталарда калит ёки нусхаси қолган бўлиши мумкин, ва буни текшириб бўлмайди.

Нима муҳимроқ — эшикми ёки қулфми?

Эшик. Яхши маҳкамланмаган рукнали юпқа полотнода энг яхши қулф ҳам фойдасиз — эшикни лом билан рукнаси бўйлаб сиқиб чиқаришади.

Қиммат эшик ўзини оқлайдими?

Ҳисоб-китобга кўра ҳа: арзон ва қиммат эшик нархидаги фарқ одатда битта бузиб кириш, эшикни алмаштириш ва ўғирланган мулк нархидан кам бўлади.

Оддий ўрнига электрон қулф қўйиш керакми?

Мумкин, лекин қўшимча сифатида, ягона эмас: электроника батареяга боғлиқ ва совуқда ишламай қолиши мумкин — захира вариант сифатида механик қулф керак.

Қисқача

  • Эшикка камида иккита ҳар хил турдаги қулф керак, битта эмас.
  • Эшик қулфдан муҳимроқ: юпқа полотно ва ёмон монтаж энг қиммат фурнитурани ҳам маъносиз қилади.
  • Иккиламчи бозордан квартира олингандан кейин қулфлар дарҳол, мебел кўчирилишидан олдин алмаштирилади.
  • Арзон ва қиммат эшик нархидаги фарқ одатда битта бузиб кириш нархидан кам бўлади.
  • Бегоналарга захира калитни ким ва қачон олганини ёзмасдан бермаган маъқул.
  • Пул етишмаса, эшик ва қулфларни кредитга расмийлаштириш мумкин, кейинга қолдирмасдан.

Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.