Бахтиёр арзонроқ бойлер олди — 800 000 сўм, «бир хил нарсага нега кўп тўлаш керак». Икки йил ичида бойлер икки марта бузилди, ҳар бир таъмир 150 000 сўмдан, устига секинроқ қизиб, қўшнисининг 2 000 000 сўмлик моделига қараганда кўпроқ электр ейди. Кейинчалик чўнтакка урмаслиги учун ҳар қандай нарсага эгалик қилиш нархини қандай ҳисоблашни тушунарли формула билан кўриб чиқамиз.
Чекдаги нарх — бу харажатнинг фақат кириш қисми. Кейин хизмат, таъмир, сарф материаллари, электр ёки бензин, ва нарса зерикканда ёки бузилганда уни қанча пулга сотиб бўлиши келади. Шу суммаларнинг барчаси биргаликда ҳақиқий эгалик нархини ташкил қилади.
Маиший техника ва автомобил мисолида кўриб чиқамиз — принцип бир хил.
Эгалик нархини қандай ҳисоблаш керак
Формула: эгалик нархи = харид нархи + хизмат муддати давомидаги таъмир харажати + эксплуатация харажати − қайта сотиш нархи, ҳаммаси эгалик ойларига бўлинади.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): арзон бойлер — 800 000 сўм, икки йилда икки марта таъмир, ҳар бири 150 000 сўмдан — 300 000 сўм, қайта сотиб бўлмайди, у шунчаки ишламай қолади. Жами 1 100 000 сўм 24 ойга — ойига 45 800 сўм.
Қиммат бойлер — 2 000 000 сўм, паспортга кўра 6 йил хизмат қилади, шу муддатда битта режали таъмир 200 000 сўмга. Жами 2 200 000 сўм 72 ойга — ойига 30 600 сўм. Киришда қимматроқ, натижада арзонроқ — фарқ фақат ойлик эгалик ҳисобида кўринади, чекдаги нархда эмас.
Ҳисобга нима албатта киради
Техника учун — бу у истеъмол қиладиган электр ёки газ, ва биринчи эскирадиган эҳтиёт қисмлар. Машина учун — ёқилғи, суғурта, техник хизмат, ва арзон машина қайта сотилганда ҳолати туфайли кўпроқ нарх йўқотиши. Автомобил ойига аслида қанча туришини юрган автомобиллар бўлимидаги мисолларда кўриш қулай — у ерда ҳам харид нархи, ҳам ишлаб чиқарилган йили кўринади.
Одатий ҳикоя: одам арзонроқ ишлатилган машина олади, киришда миллион сўм тежайди, лекин бир йил ичида ости тизимини таъмирлаш ва олдинги эгаси аллақачон алмаштирган сарф қисмларига айнан шу фарқни тўлайди.
Хизмат муддати — паспортдаги эмас, ҳақиқий
Ишлаб чиқарувчи эҳтиёткорона фойдаланишдаги ўртача муддатни кўрсатади. Болалар бор оилада, тез-тез фойдаланишда ёки қаттиқ сувда нарса камроқ хизмат қилиши мумкин. Ҳақиқий муддатни паспортдагидан 20–30 % қисқароқ деб белгиланг — шунда ойлик ҳисоб ҳаққонийроқ чиқади.
— Бойлер беш йил хизмат қилиши керак-ку! — Паспорт бўйича — ҳа. Бизда suv қаттиқ, мен уч йилга ҳисоблайман, ҳайрон қолмаслик учун.
Арзон нарса қачон барибир фойдалироқ
Ҳисоб ҳар доим ҳам қиммат модел фойдасига бўлавермайди. Агар нарсадан камдан-кам фойдалансангиз ёки бошқа сабабларга кўра — кўчиш, иш алмаштириш — бир-икки йилда алмаштирмоқчи бўлсангиз, узоқ хизмат муддати учун ортиқча тўлашнинг маъноси йўқ: сифат ўзини оқлайдиган пайт келмасдан нарсани алмаштирасиз.
Жадвал: бойлер эгалик нархини ҳисоблаймиз
| Нимани ҳисоблаймиз | Арзон бойлер | Қиммат бойлер |
|---|---|---|
| Харид нархи | 800 000 сўм | 2 000 000 сўм |
| Хизмат муддатидаги таъмир | 300 000 сўм (2 йил) | 200 000 сўм (6 йил) |
| Хизмат муддати | 24 ой | 72 ой |
| Ойлик эгалик нархи | 45 800 сўм | 30 600 сўм |
Кўп учрайдиган хатолар
- Фақат харид нархини солиштириш, хизмат муддатига бўлмасдан.
- Хизмат ва эҳтиёт қисмлар харажатини умуман ҳисобга олмаслик.
- Паспортдаги хизмат муддатини ҳақиқий шартларга тузатмасдан олиш.
Қисқа жавоблар
Ҳар қандай нарсага эгалик қилиш нархини қандай ҳисоблаш мумкин?
Харид нархи, хизмат ва эксплуатация харажатларини қўшинг, қайта сотиш нархини айиринг ва хизмат ойлари сонига бўлинг — ойлик эгалик нархи чиқади.
Қиммат нарса доим арзонидан фойдалироқми?
Йўқ. У фақат хизмат муддати ва таъмир харажатидаги фарқ нархдаги фарқни қопласа фойдалироқ — «қиммат демак сифатли» деган туйғу эмас, формула бўйича ҳисобланг.
Электр ёки ёқилғи харажатини қандай ҳисобга олиш керак?
Ўхшаш техника ёки машина учун ҳисоблардаги ўртача ойлик сарфни олинг ва умумий эгалик суммасига қўшинг — бу кўпинча якуний рақамнинг ярмини ташкил қилади.
Бўлиб-бўлиб тўлашда ҳам бу ҳисоб керакми?
Ҳа, ҳатто кўпроқ: формулага бўлиб тўлаш устамаси қўшилади, шартларни шартнома имзолашдан олдин кредитлар калкуляторида солиштириш қулай.
Қисқача
- Эгалик нархи = (нарх + хизмат + эксплуатация − қайта сотиш) ÷ хизмат ойлари.
- Киришда арзон нарса ойлик эгалик ҳисобида қимматроқ бўлиши мумкин.
- Ҳақиқий хизмат муддатини паспортдагидан 20–30 % қисқароқ деб белгиланг.
- Машина учун вариантларни автомобиллар бўлимида солиштиринг ва устамани автокредит калкуляторида ҳисобланг.
- Нарсани бўлиб тўлаб олиш ёки пул йиғиш орасида танласангиз, ҳозир бўлиб тўлаш ёки ярим йил кутиш ва нақд кредит ёки кредит картаси мақолаларини ўқинг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
