Дилором эри билан Сергелида уй қураётган эди ва бир ой ичида учта турли маслаҳат эшитди: бир прораб ғиштни мақтади, иккинчиси — газоблокни, учинчиси керамоблок «иссиқроқ ва абадий» деб ишонтирди. Охир-оқибат эр-хотин бир ҳафта интернетдаги жадваллар устида ўтиришди, токи тушунишгунча: ягона тўғри материал йўқ, бюджетингизга, иқлимга ва маҳаллий бригада нимани уддалашига мос материал бор.
«Уй деворларини нимадан қуриш керак» — фундаментдан кейин ўзига бериладиган биринчи саволлардан бири. Асосий вариантлар орасидаги фарқни кўриб чиқамиз ва теришнинг реал мисолда қанча туришини ҳисоблаймиз.
Уй деворларини нимадан қуриш керак
Ғишт, газоблок (газобетон), керамоблок ва пеноблок — хусусий уй учун энг кўп танланадиган тўртта материал. Ҳар бирининг ўз нарх, териш тезлиги ва иссиқлик сақлаш баланси бор. Аниқ ғолиб йўқ — бу сиз танлайдиган муроса.
Ғишт газоблокдан нимаси билан фарқ қилади
Ғишт — энг таниш ва мустаҳкам вариант, ундан қурилган девор деярли парваришсиз ўн йиллаб туради, лекин териш секин боради ва блок сони кўплиги туфайли қимматроқ туради. Газоблок бир неча баробар тезроқ терилади — блок йирик, енгил, оддий арра билан кесилади — ва девор иссиқни яхшироқ ушлайди. Газоблокнинг камчилиги — ташқи безаксиз намликдан қўрқади ва ҳар неча қаторда териш тўрини талаб қилади.
Керамоблок ёки пеноблок — қайси бирини танлаш керак
Керамоблок — бўшлиқлари бор катталаштирилган ғишт, иссиқ ва мустаҳкам, лекин газоблокдан қимматроқ ва махсус эритмада эҳтиёткорлик билан теришни талаб қилади. Пеноблок иккаласидан ҳам арзонроқ, лекин вақт ўтиши билан бурчакларда кўпроқ майдаланади ва юкни ёмонроқ кўтаради — унинг остида армопоясдан тежамаслик муҳим.
Юнусобод тарафидан таниш воқеа: оила тежаш учун пеноблокни танлади, уч йилдан кейин уй бурчакларида синишлар пайдо бўлди — панжара ва suv оқизгич маҳкамланган жойларда блоклар майдаланиб кетди. Бурчакларни таъмирлаш бошида материалда тежалган суммага тушди.
Девор қалинлиги иситишга қандай таъсир қилади
Девор қанчалик қалин ва иссиқ бўлса, қишда газ ва электр учун шунчалик кам тўлайсиз. Ярим ғиштли юпқа териш билан 30–40 см иссиқланган газоблок орасидаги фарқ ҳар иситиш мавсумида ҳисобда сезилади. Агар фасадни ташқаридан иситмоқчи бўлсангиз, юк кўтарувчи девор қалинлигини камроқ олсангиз ҳам бўлади.
Қандай ҳисобланади
Газоблок териш мисолида ҳисоблаймиз. Формула сўзлар билан: керакли блоклар сони — деворлар юзасини теришдаги битта блок юзасига бўлиш, устига синиш ва кесиш учун захира қўшилади.
1-мисол: уй деворлари периметри бўйича 40 поғона метр, баландлиги 3 метр — деворлар юзаси 120 м². Газоблок ўлчами тахминан 0,6×0,3 метр теришда 0,18 м² ни ёпади. 120 ни 0,18 га бўламиз — тахминан 667 блок, устига 5–7% кесиш захираси — тахминан 700 блок. Етказиб берувчингиздаги шартли блок нархига кўпайтириб, деворлар учун материал нархини оламиз.
2-мисол: худди шу уй ғиштдан. 1,5 ғиштли теришнинг 1 м² га тахминан 100 та ғишт кетади. 120 м² × 100 = 12 000 та ғишт. Ҳатто бир хил нархда ҳам материал миқдори ва териш меҳнати фарқи ғиштни якуний сметада сезиларли қимматроқ қилади.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Деворлар юзаси | периметр × баландлик | 40 × 3 = 120 м² |
| Керакли газоблок сони | юза ÷ блок юзаси + захира | 120 ÷ 0,18 ≈ 700 дона |
| Керакли ғишт сони | юза × м² га сарф | 120 × 100 = 12 000 дона |
| Материал нархи | миқдор × донаси нархи | етказиб берувчингиз нархи |
Агар материалларни катта партияда сотиб олсангиз, сумманинг бир қисмини кредит билан ёпиш мумкин — шартларни солиштиришга сайтдаги кредитлар бўлими, тўловни тахминлашга эса кредит калкулятори ёрдам беради. Етказиб берувчига тўловни эҳтиёт бўлиб қилинг: онлайн-дўконда карта билан тўласангиз, сайт ҳақиқийлигини текширинг ва маълумотларни киритишдан олдин банк картаси хавфсизлиги ҳақида ўқинг.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Материални донаси нархига қараб танлаш, м² бўйича якуний сарфни ҳисобламасдан.
- Пеноблок ёки газоблок остида армопоясда тежаш.
- Газоблокни ҳар 3–4 қаторда териш тўрисиз териш.
- Материал буюртма қилишда синиш ва кесиш учун 5–7% захирани ҳисобга олмаслик.
- Деворлар чўкишидан олдин безаш ишларини бошлаш.
Яна бир воқеа — вақтни тежаш ҳақида: Чилонзордаги бригада газоблокдан уй терди ва қутини бир ойда тугатди, қўшни участкада эса ғиштли уй уч ой қурилди. Газоблокли уй эгалари том остига эрта киришди ва ёмғирлардан олдин улгуришди — баъзан териш тезлиги материал нархидаги фарқдан муҳимроқ бўлади. Материалингизга мос тошчи бригадасини сайтдаги хизматлар бўлими орқали топиш мумкин.
Қисқа жавоблар
Қайси бирини арзон — ғишт ёки газоблок
Газоблок одатда териш тезлиги ҳисобига материал ва ишда арзонроқ туради. Ғишт қимматроқ, лекин газоблокдек намликдан ташқи ҳимояни талаб қилмайди.
Газоблокни ташқаридан қоплаш керакми
Ҳа, газоблокни штукатурка ёки қоплама ғишт билан ҳимоя қилган яхши — материал ғовакли ва ҳимоясиз намликни тезроқ шимиб олади.
Қайси материал иссиқроқ
Бир хил қалинликда газоблок ва керамоблок ғовак тузилиши ҳисобига ғиштдан иссиқни яхшироқ ушлайди, иситиш ҳисоби одатда камроқ чиқади.
Иккинчи қаватни пеноблокдан қуриш мумкинми
Мумкин, лекин юк ҳисоби ва ҳар қаватда армопояс билан — пеноблок нуқтавий юкни ғиштдан заифроқ кўтаради.
Уй қутисини териш қанча вақт олади
Газоблокдан — ўртача уй учун уч-беш ҳафтадан, ғиштдан — худди шу бригада билан бир ярим-икки баробар кўп.
Қисқача
- Девор учун ягона тўғри материал йўқ — бюджетингизга мос нарх, тезлик ва иссиқлик баланси бор.
- Газоблок тезроқ терилади ва уйни иссиқроқ ушлайди, лекин намликдан ташқи ҳимояни талаб қилади.
- Ғишт қимматроқ ва теришда секинроқ, аммо мустаҳкамроқ ва безаксиз намликдан қўрқмайди.
- Блоклар сони деворлар юзасини блок юзасига бўлиш формуласи билан ҳисобланади, устига 5–7% захира.
- Армопоясда тежаш — бир неча йилдан кейин бурчакларда ёриқ ва синишларнинг одатий сабаби.
- Материални донаси нархига эмас, девор квадрат метрининг якуний нархига қараб солиштиринг.
