Шрифт
Ранглар

Наргиза ипотека расмийлаштираётган эди, ва банк кутилмаганда қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома сўради — бунда янги кредит бўйича эмас, бошқа банкдаги эски ёпилган қарз бўйича ҳам. Қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома нима учун керак ва бунга дуч келмаган бўлса, қаерга мурожаат қилиш керак?

Қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома — бу банк ёки бошқа ташкилотнинг расмий ҳужжати бўлиб, унда маълум санага инсон олдида тўланмаган мажбурият йўқлиги ёзма тасдиқланади. У учинчи томон учун керак — бошқа банк, иш берувчи, нотариус учун инсоннинг молиявий тарихи тоза эканини исботлаш учун.

Бундай маълумотнома кимга ва қачон кераклигини, уни қаердан олишни, қанча туриши мумкинлигини ва унутилган эски қарз туфайли вақт йўқотмасликни кўриб чиқамиз.

Қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома оддий сўз билан нима

Бу муҳр ва имзо билан ҳужжат бўлиб, унда банк ёки бошқа ташкилот ёзма тасдиқлайди: берилган санада мижоз олдида қарз йўқ — на кредит, на карта, на коммунал тўловлар бўйича, агар маълумотнома айнан шулар бўйича сўралаётган бўлса. Маълумотноманинг шакли ким бераётганига боғлиқ: банк, коммунал хизмат ёки солиқ идораси.

Кимга ва нима учун ҳақиқатан керак

Кўпинча маълумотнома янги йирик кредит ёки ипотека расмийлаштирилаётганда сўралади — банк аризачида яширин қарзлар йўқлигига ишонч ҳосил қилмоқчи бўлади. Шунингдек у баъзи лавозимларга ишга киришда, айрим мамлакатларга виза расмийлаштирилганда, нотариус орқали кўчмас мулк битимларида, баъзан доимий яшаш учун кетишда керак бўлади.

Таниш воқеа: инсон квартира сотаётган эди, харидор эса коммунал тўловлар бўйича қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома сўради — усиз битим бир неча ҳафтага кечикди, сотувчи унутган газ учун эски қарз билан шуғулланишга тўғри келди.

Маълумотнома қаердан олинади

Банк маълумотномасини кредит бўлган ёки мавжуд банк беради — одатда бўлим ёки банк иловаси орқали, агар бундай функсия мавжуд бўлса. Бўлимлар рўйхати ва жойлашувини олдиндан NARXTOP банк харитасида кўриш қулайроқ. Коммунал тўловлар бўйича маълумотнома тегишли хизмат кўрсатувчи ташкилотдан, солиқ бўйича эса солиқ хизматидан олинади.

Бу қанча туради ва қанча кутиш керак

Маълумотнома нархи ва тайёрланиш муддати банкдан банкка, ташкилотдан ташкилотга фарқ қилади — бир жойда бепул ва бир кунда тайёр бўлади, бошқа жойда тўлов ва бир неча иш куни талаб қилинади. Аниқ нарх ва муддатни ташрифдан олдин аниқлаштириш маъқул, шунда олдиндан буюртма қилиш керак бўлган маълумотнома учун навбатда кун йўқотмайсиз.

Маълумотнома кредит тарихидан нимаси билан фарқ қилади

Кредит тарихи — инсоннинг барча кредитлари бўйича узоқ давр учун умумий манзара: қанча олган, қандай тўлаган, кечикишлар бўлганми. Қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома — аниқ мажбурият бўйича аниқ санадаги лаҳзали сурат: ҳозир шу ерда қарз борми ёки йўқми. Яхши кредит тарихи банк айнан маълумотномани талаб қилса, унинг зарурлигини бекор қилмайди, ва аксинча.

Олдиндан қанча қарзни ёпиш кераклигини қандай ҳисоблаш керак

Формула сўз билан: очиқ мажбуриятлар рўйхати минус аллақачон ёпилгани тенг маълумотнома буюртма қилишдан олдин текшириш ва, эҳтимол, тўлаш керак бўлган нарса.

Рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг. Инсонда учта мумкин бўлган қарз манбаи бор эди: унутилган минимал тўлови 45 000 сўм бўлган эски кредит картаси, беш йил олдин ёпилган истеъмол кредити ва жорий интернет ҳисоби. Ҳар бир ташкилотни текшириш бир кун олди, карта бўйича қарзни ёпиш эса — битта тўлов, шундан кейин маълумотнома кечикмасдан берилди.

Иккинчи мисол: агар инсонда кечикишсиз жорий тўловлари бўлган йирик кредит очиқ бўлса, бу бошқа, аллақачон ёпилган мажбурият бўйича маълумотнома олишга халақит бермайди — у бутун молиявий ҳаётга эмас, аниқ қарзга боғлиқ. Янги қарздан олдин тўлов қобилиятингизни уй-жой кредити калкуляторида баҳолаш қулай.

Маълумотнома турларини солиштириш

Маълумотнома туриКим берадиКўпроқ нима учун керак
Кредит бўйича қарз йўқлигиҚарз бўлган банкЯнги ипотека ёки кредит расмийлаштириш
Коммунал бўйича қарз йўқлигиХизмат кўрсатувчиКўчмас мулк битимлари
Солиқ қарзи йўқлигиСолиқ хизматиЧет элга чиқиш, айрим визалар
Кредит тарихиКредит тарихлари бюросиБанк томонидан умумий баҳолаш

Маълумотнома буюртма қилишда тез-тез учрайдиган хатолар

  • Эски унутилган ҳисоб ёки карта ҳақида фақат маълумотнома шошилинч талаб қилинганда эслаш.
  • Маълумотномани тўлиқ кредит тарихи билан аралаштириб, нотўғри ҳужжат буюртма қилиш.
  • Маълумотнома тайёрланиш муддатини олдиндан аниқлаштирмаслик ва битимдан олдин вақт йўқотиш.
  • Битта банкдан олинган маълумотнома барча бошқа жойларда қарз йўқлигини тасдиқлайди деб ҳисоблаш.

Қисқа жавоблар

Қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома нима учун керак

У учинчи томонга — янги банкка, нотариусга, иш берувчига — маълум санада аниқ мажбурият бўйича тўланмаган қарз йўқлигини тасдиқлайди.

Кредит бўйича маълумотномани қаердан олиш мумкин

Кредит бўлган ёки мавжуд банкдан, одатда бўлим ёки банк иловаси орқали, агар бундай функсия назарда тутилган бўлса.

Маълумотнома пулликми

Банк ва ташкилотга боғлиқ — баъзида бепул, баъзида тўлов керак, аниқ нархни ташрифдан олдин аниқлаштириш керак.

Маълумотнома кредит тарихидан нимаси билан фарқ қилади

Маълумотнома — битта мажбурият бўйича битта санадаги сурат, кредит тарихи эса — узоқ давр учун барча кредитлар бўйича умумий манзара.

Битта маълумотнома барча қарзларнинг йўқлигини тасдиқлайдими

Йўқ, ҳар бир маълумотнома аниқ ташкилот ва аниқ мажбуриятга боғлиқ, инсоннинг бутун молиявий ҳаётига эмас.

Эски қарз ҳақида унутилган бўлса нима қилиш керак

Маълумотнома буюртма қилишдан олдин уни ёпиш керак — акс ҳолда ҳужжат берилмайди ёки унда тўланмаган сумма кўрсатилади.

Қисқача

  • Қарзнинг йўқлиги ҳақида маълумотнома берилган санада аниқ мажбурият бўйича қарз йўқлигини тасдиқлайди.
  • Кўпинча уни янги йирик кредит, ипотека, кўчмас мулк битимлари ва айрим визаларда сўрашади.
  • Маълумотнома қарз бўлган ташкилотдан олинади — банк, коммунал хизмат, солиқ идораси.
  • Маълумотнома ва кредит тарихи — турли ҳужжатлар, уларни аралаштирмаслик керак.
  • Маълумотнома буюртма қилишдан олдин барча эски ҳисоб ва карталарни, ҳатто анча олдин ёпилганларини ҳам эслаш фойдали.
  • Маълумотнома тайёрланиш муддати ва нархини олдиндан аниқлаштириш битимдан олдин вақт йўқотмасликка ёрдам беради.