Дилноза аввалгисидан арзонроқ квартира топиб, тежамкорликдан хурсанд бўлди, кейин эса янги уй эгасига гаров, юк ташувчилар хизмати, мебелни етказиш ва кўчишлар орасидаги бўш ой биринчи ойнинг ўзида фарқнинг ҳаммасини еб қўйганини билди. Кўчиш қанча туради ва ижарадаги тежамкорлик кўчишнинг ўзида ортиқча харажатга айланмаслиги учун харажатларни қандай олдиндан ҳисоблаш керак — квартира алмаштираётган ҳар бир киши олдида турадиган савол.
Кўчиш камдан-кам «буюмларни ташиш» деган битта қаторга сиғади. Унда бир вақтда бир нечта модда тўпланади: янги жойга гаров ва биринчи ой тўлови, юк ташувчилар ва транспорт хизмати, мос келмаган янги мебел, агар бўлса воситачига комиссия.
Кўчишнинг аниқ суммасини айтиб бўлмайди — у буюмлар ҳажмига, масофага, шаҳарга ва уйни ижарага олаётганингизга ёки сотиб олаётганингизга боғлиқ. Лекин асосий моддаларни олдиндан чамалаб, «қандайдир сиғиб кетамиз» деган умидга таянмаслик мумкин.
Кўчиш харажатлари нималардан ташкил топади
Кўчиш харажатлари бир марталик ва ойлик бюджетга қўшимча бўладиганларга бўлинади. Бир марталиклар — юк ташувчилар, транспорт, қадоқлаш материаллари, баъзан воситачига комиссия. Қўшимчалар — янги эгага гаров ва биринчи ой тўлови, бу кўпинча эски жойдаги охирги ой тўлови билан бир вақтга тўғри келади.
Алоҳида ҳисобга олиш керак — камдан-кам ҳисобланадиган майда харажатлар: бошқа ойналарга янги пардалар, янги манзилга интернет улаш, эски шартномани муддатидан олдин бекор қилгани учун жарима.
Ижарага квартирага киришда уй эгасига қанча тўлаш керак
Ижарада одатда бир-икки ойлик ижара нархига тенг гаров ва бир ой олдиндан тўлов талаб қилинади — яъни киришда ижаранинг ўзидан икки-уч баробар кўп сумма керак бўлади. Бу шартли мўлжал, ҳар бир уй эгасининг шартлари ўзига хос, уларни шартнома имзолашдан олдин аниқлаштириш керак.
Таниш ҳолат: оила арзонроқ квартира кўриб қўйди, лекин киришда гаров ва биринчи ой учун сумма етмади, чунки эски квартирадаги гаровни эгаси кўчиб чиққандан икки ҳафта ўтиб қайтаришга ваъда берган эди.
Кўчиш бюджетини мисолда қандай ҳисоблаш
Оддий усул — буюмларни ташишга кетадиган бир марталик харажатларни янги квартира эгасига киришда керак бўладиган сумма билан қўшиб, майда харажатлар учун захира қўшиш. Рақамлар шартли, мисол учун — ўз шаҳрингиз нархларини ва буюмларингиз ҳажмини қўйинг.
Биринчи мисол: юк ташувчилар ва транспорт бир суммага, янги квартиранинг гарови ва биринчи ойи эса кўпроқ бўлган бошқа суммага тушади. Иккала қисмни қўшиб, захира қўшса, оила тахминий кўчиш бюджетини олади.
Иккинчи мисол: эски ва янги квартира кириш-чиқиш санасида фарқ билан ижарага олинса, суммага кесишган кунлар учун икки баробар тўлов ҳам қўшилади — бу банд кўпинча унутилади, лекин якуний суммани сезиларли ошириши мумкин.
Кўчишнинг бир қисмини қарз маблағи билан ёпиш режалаштирилса, олдиндан қанча сумма йиғиш оқилоналигини тўловлар калкулятори орқали чамалаш осонроқ.
Воситачига ортиқча тўламаслик учун янги квартирани қаердан қидириш керак
Кўчиш харажатларини, агар уйни фақат воситачи орқали эмас, тўғридан-тўғри ижара эълонлари бўйича қидирсангиз, қисқартириш мумкин, чунки воситачи хизмати алоҳида пул туради. Бир неча вариантни нарх ва жойлашув бўйича солиштириш, эълонларни ўзингиз кўрганингизда осонроқ.
Янги уй эгасидан коммунал тўловлар ва интернет шартларини олдиндан аниқлаштириш керак — баъзан янги манзилда уланиш кўпроқ вақт олади, ва буни кўчиш режасига қўйиш керак.
Кўчишга қарз олиш мумкинми ва бу қачон оқланади
Ўз жамғармангиз гаров ва биринчи ой учун етмаса, сумманинг бир қисмини истеъмол кредити билан ёпиш мумкин, лекин фақат тўлов кейинги ойлардаги харажатларга халақит бермаса. Аниқ етишмаётган суммага қарз олиш керак, «ҳар эҳтимолга қарши» захира билан эмас.
Кўчиш режалаштирилган бўлса, охирги дақиқада қолиш ўрнига олдиндан пул йиғиш оқилонароқ. Алоҳида омонат бу пулни жорий харажатларга тегмасдан сақлашга ёрдам беради. Мўлжаллар молиявий захира ҳақидаги мақолада, кўчишни бюджетга сиғдириш эса оилавий бюджет мақоласида ёритилган.
Кўчиш вариантларини солиштириш
| Вариант | Нималар киради | Бюджет хусусияти |
|---|---|---|
| Ўз кучи билан | Кичик транспорт ижараси, қариндошлар ёрдами | Энг арзони, лекин вақт ва куч талаб қилади |
| Юк ташувчилар ва транспорт компанияси билан | Буюм ва мебелни тўлиқ ташиш | Тезроқ, лекин сезиларли харажат моддасини қўшади |
| Воситачи орқали уй қидириш билан | Квартира танлаш, расмийлаштириш, кўпинча комиссия | Вақтни тежайди, лекин бир марталик харажатларни оширади |
Кўчишни режалаштиришдаги кенг тарқалган хатолар
Биринчи хато — фақат юк ташувчилар ва транспорт нархини ҳисоблаб, одатда буюмларни ташишдан кўпроқ турадиган янги жойдаги гаров ва биринчи ойни унутиш. Иккинчиси — гаров айнан қачон қайтарилишини аниқлаштирмасдан, янгисини тўлаш учун шу пулга таяниш.
Учинчи хато — вақт етишмагани учун уй вариантларини солиштирмасдан, биринчи дуч келганига рози бўлиш. Тўртинчиси — интернет улаш ва янги пардалар каби кичик, биргаликда сметани оширадиган майда харажатларни унутиш.
Қисқа жавоблар
Шаҳар бўйлаб кўчиш ўртача қанча туради
Аниқ суммани айтиб бўлмайди, у буюмлар ҳажмига, масофага ва юк ташувчилар кераклигига боғлиқ. Ўз вариантингизни моддалар бўйича — транспорт, юк ташувчилар, янги жойдаги гаров — алоҳида ҳисоблаш оқилона.
Эски квартирадаги гаров ҳали қайтарилмаган бўлса нима қилиш керак
Аввалги уй эгасидан қайтариш муддатини олдиндан аниқлаштиринг ва янги квартирани тўлаш учун айнан шу пулга таянманг. Гаров қачон қайтарилишига боғлиқ бўлмаган алоҳида захирага эга бўлиш оқилонароқ.
Кўчишга кредит олиш керакми
Мумкин, агар тўлов кейинги ойлар бюджетига кўтарилса ва кредит суммаси аниқ етишмовчиликни ёпса, захира билан эмас. Расмийлаштиришдан олдин бир нечта банк шартларини солиштирган маъқул.
Янги квартирага кўчишдан олдин уй эгасидан нимани билиш керак
Гаровнинг миқдори ва унга нима кириши, ижара тўлови қайси санадан бошланиши ва коммунал шартлар. Бу саволларни кўчишдан кейин эмас, шартнома имзолашдан олдин келишиб олган маъқул.
Қисқача
- Кўчиш харажатларини алоҳида моддалар — транспорт, гаров, биринчи ой — бўйича ҳисобланг.
- Эски квартирадаги гаров қайтарилиш муддатларини олдиндан аниқлаштиринг.
- Воситачига ортиқча тўламаслик учун уйни тўғридан-тўғри эълонлар бўйича қидиринг.
- Интернет ва янги пардалар каби майда харажатларни унутманг.
- Кўчишга фақат аниқ етишмаётган суммага қарз олинг.
- Кўчиш режалаштирилган бўлса, олдиндан пул йиғинг.
