Фирибгар синдроми: бу нима ва у билан қандай курашиш мумкин

Фирибгар синдроми — бу нима ва у билан қандай курашиш мумкин, агар ишдаги мақтовдан кейин биринчи фикр шу бўлса: менга омад кулиб боқди, буни лойиқ эмасман. Бу — муваффақият тасодиф, ва ҳозир ҳамма кўринишдек малакали эмаслигингизни тушуниб қолади, деган туйғу.

Мадина уч йилдан бери лойиҳа менежери, мижозлари мамнун ва чораклик мукофотлари бор. Лекин раҳбарият билан учрашувдан олдин у эски ёзишмани қайта ўқийди — бирдан ҳаммасини тушунтирадиган хато топилиб қолар. Натижаларга эришган, лекин уларни ўз хизмати демайдиган кўпчилик учун таниш ҳолат.

Кейин бу туйғу қаердан келишини, у ҳамёнга қандай зарар беришини ва нима реал ёрдам беришини кўриб чиқамиз.

Фирибгар синдроми оддий сўз билан нима

Фирибгар синдроми — муваффақиятларингиз лойиқ эмаслиги, омад ёки қулай лаҳза туфайли содир бўлгани ҳақидаги барқарор туйғу. Бундай туйғудаги инсон мақтовни қадрсизлантиради ва ютуқларни ташқи сабаблар билан, муваффақияцизликни эса ўз нокомпетентлиги билан изоҳлайди.

Бу расмий ташхис эмас, кенг тарқалган хусусият, унга янги бошловчилар ҳам, натижалари кўринадиган тажрибали мутахассислар ҳам дуч келади.

У қаердан келиб чиқади

Кўпинча илдизи болаликда, фақат аъло баҳолар учун мақтаганларида ёки муваффақиятли ака-ука билан солиштиришда. Тез мартаба ўсиши ҳам рол ўйнайди: лавозим тезда кўтарилса, мия буни лойиқ деб улгурмайди ишонишга.

— Менга шунчаки имконият беришди, — дейди Азиз, уни бўлим энг яхши мутахассиси деб аташганда. — Менинг ўрнимда ҳар ким уддалаган бўларди. Гарчи ҳамкасблар билишади: уддалаган айнан у, ва биринчи уринишда эмас.

Фирибгар ҳақиқий пулда қанча туради

Фирибгар синдроми тўғридан-тўғри даромадга таъсир қилади. Ўз қадрига ишонмайдиган инсон камроқ маош оширишни сўрайди, бозордан паст маошга рози бўлади ва лойиҳаларни ўтказиб юборади, чунки уддалай олмаслигидан қўрқади.

Формула оддий: йўқотилган фойда = маош фарқи кўпайтирилган жим юрган йиллар сонига. Масалан, мутахассис ойига 500 000 сўм оширишни уч йил сўрамаса, олинмаган сумма тахминан 18 000 000 сўм бўлади. Рақамлар шартли — ўз маошингизни қўйиб, ўз рақамингизни баҳоланг.

Агар ҳозирги маошга қарамай мақсад учун жамғаришни режалаштирсангиз, муддатни омонатлар калкулятори орқали ҳисоблаб кўриш қулай, фарқни эса алоҳида фоизли омонатга қўйиш мумкин. Принцип худди ёстиқчага қанча ажратиш керак мақоласидагидек.

Бу айнан фирибгар синдроми эканини қандай тушуниш мумкин

Таниш белгилар бор: ўзини бошқалар билан фойдасига бўлмаган ҳолда солиштириш, топшириқ нокомпетентликни фош қилади деган қўрқув, ўрнини исботлаш учун ортиқча ишлаш одати, комплиментларни изоҳсиз қабул қила олмаслик.

Агар доимий яхши баҳо олсангиз-у, ичингизда рози бўлмасангиз ва омадни шароитга ёзсангиз, бу аниқ портрет.

Муҳим учрашув олдидан босганда нима қилиш керак

Оддий машқ ёрдам беради: натижага олиб келган уч аниқ фактни ёзинг — ҳаракатлар, умумий сўзлар эмас. Омад эмас, айнан сиз ҳисобни тайёрладингиз, хатони топдингиз, мижоз билан келишдингиз.

Миннатдорчилик ва яхши баҳолар папкасини юритиш ҳам фойдали, стресс пайтида нокомпетентлик далилини қидириш ўрнига уни очиб кўринг.

Ўзим курашсам бўладими ёки психолог керакми

Енгил кўринишлар ўзи олиб ташланади — хизматларни пайқаш амалиёти ва шубҳаларни ишонган одамга айтиш орқали. Кўпинча ҳамкасблар ҳам худди шундай туйғуни бошдан кечириши маълум бўлади.

Агар туйғу ишлашга, ухлашга ёки мартаба қарорларига йиллаб халақит берса, мутахассисга мурожаат қилиш оқилона — ўзидан ўтмайдиган бошқа ҳар қандай барқарор ҳолат каби.

Курашиш усуллари: қайси бирини танлаш

Кўп учрайдиган хатолар

Биринчиси — шубҳалар ҳақида жим юриш, уларни шармандали заифлик деб ҳисоблаш. Жимлик фақат шундай ҳис қиладиган ягона одам сиз эканингиз туйғусини кучайтиради.

Иккинчиси — ўз қадрини чексиз ортиқча ишлаш билан исботлашга уриниш ва даромад фарқини кредит картаси билан ёпиш, бу эса ҳақиқий муаммони фақат кейинга суради.

Учинчиси — реал ишингизни ижтимоий тармоқдаги бошқаларнинг идеал қиёфаси билан солиштириш, у ерда на хатолар, на шубҳалар кўринади.

Қисқа жавоблар

Фирибгар синдроми оддий сўз билан нима

Бу — фактлар бошқача кўрсаца ҳам, муваффақият лойиқ эмас ва омад туфайли содир бўлган деган туйғу. Инсон ўз ютуқларини қадрсизлантиради ва атрофдагилар ҳозир алдовни фош қилишини кутади.

Фирибгар синдроми ўз-ўзидан ўтадими

Баъзан тажриба билан сусаяди, лекин кўпинча онгли иш талаб қилади: фактларни пайқаш, шубҳалар ҳақида гапириш, фикр-мулоҳаза сўраш. Туйғу ўзидан ҳеч қандай ҳаракациз тўлиқ камдан-кам йўқолади.

Фирибгар синдроми кўпроқ пул топишга халақит берадими

Ҳа, камроқ маош оширишни сўрайдиган инсон реал қадридан паст шартларга рози бўлади. Бу ўзини ҳис қилиш ва охирги маош суммаси орасидаги тўғридан-тўғри боғлиқлик.

Соғлом камтарликни фирибгар синдромидан қандай ажратиш мумкин

Камтарлик ҳаракат қилишга халақит бермайди, фирибгар синдроми эса фалажлайди ва янги вазифалардан қочишга мажбур қилади. Агар шубҳалар сизни тўхтаца, бу энди оддий камтарлик эмас.

Раҳбарга шубҳалар ҳақида айтиш керакми

Ҳар доим тафсилотларда эмас, лекин вазифалар ва маош ҳақида гаплашганда ички ноаниқлик туйғусига эмас, фактларга таяниш фойдали. Раҳбарни натижалар қизиқтиради, ичингизда қанчалик ишончли ҳис қилишингиз эмас. Уйда умумий пул ҳақида гаплашиш ҳам оилада умумий бюджет мақоласидаги модел билан осонроқ.

Қисқача

• Фирибгар синдроми — бу ҳақиқий нокомпетентлик эмас, муваффақият лойиқ эмаслиги туйғуси.
• У даромадга тўғридан-тўғри таъсир қилади, чунки ўз вақтида маош оширишни сўрашга халақит беради.
• Аниқ фактлар ва хизматлар рўйхати ўзини сўз билан тинчлантиришдан яхшироқ ишлайди.
• Ҳамкасблар билан суҳбат кўпинча шубҳаларни кўпчилик бошдан кечиришини кўрсатади.
• Агар туйғу йиллаб халақит берса, мутахассисга мурожаат қилинг.
• Ўз вақтида сўралмаган ошириш фарқини омонатга қўйиб қисман қоплаш мумкин.