Азиз ҳар куни зинапояда кўчиб тушган кафелни ва синиған ойна остидаги кўлмакни босиб ўтарди. Йиғилишда кимдир: «Бошқарув компанияси таъмирласин» деди, аммо компания смета учун пул йўқлигини айтарди. Охири беш қўшни ўзлари пул йиғишди — ва савол, зинапоя таъмирига қанча пул йиғиш ва қўшнилар билан қандай келишиш керак, жиддий масалага айланди.
Зинапояни ҳамжиҳатликда таъмирлаш — ўн йилдан ошган уй учун оддий ҳолат: штукатурка тўкилади, панжаралар чайқалади, лампочкалар янгисини бураб қўйишдан тезроқ йўқолади. Бошқарув ташкилоти расман умумий мулк учун жавобгар, лекин амалда пул фақат қўшнилар уюшганда пайдо бўлади.
Қуйида — бюджетни қандай ҳисоблаш, пулни жанжалсиз қандай йиғиш ва қўшни тўлашни истамаса нима қилиш керак.
Қонун бўйича зинапояни ким таъмирлаши керак
Зинапоя, майдончалар, панжаралар, зинадаги ойналар — уйнинг умумий мулки, кимнингдир шахсий ҳудуди эмас. Бунга бошқарув ташкилоти ёки ЦЖ жавоб беради, уларга аҳоли уйни сақлаш учун тўлов тўлайди. Расман зинапояни таъмирлаш бошқарув компаниясининг вазифаси, лекин муддат шу йилги сметага киритилган-киритилмаганига боғлиқ.
Агар уйда бошқарув компанияси ёки ЦЖ бўлмаса, тўловлар «ҳеч қаерга» кетаётган бўлса — қўшнилар билан пул йиғиш ҳақида гаплашиш судлашишдан тезроқ натижа беради. Агар сиз янги уйдаги квартирани кўриб чиқаётган бўлсангиз, зинапоя ҳолатини олдиндан текширинг — бу бошқарув компанияси ҳақида кўп нарсани айтади.
Зинапоя таъмири қанча туради ва бадални қандай ҳисоблаш керак
Косметик таъмир одатда деворларни шпатлаш ва бўяш, плафонларни алмаштириш, панжаралар ва почта қутиларини таъмирлашдан иборат. Суммани квартиралар сонига тенг бўлиб тақсимлайдилар, аҳоли сонига эмас.
Квартирага бадал = таъмирнинг умумий сметаси ÷ зинапоядаги квартиралар сони. Мисол: 10 та квартирага смета 18 000 000 сўм чиқди. 18 000 000 ÷ 10 = 1 800 000 сўм ҳар бир квартирага. Уч бўлиб тўланса — ҳар сафар 600 000 сўм, бу бир йўла сўрашдан осонроқ.
Рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг. Шунингдек бизнинг уй-жой бюджети калкуляторига қараб, квартирани йилига сақлаш харажатини ҳисоблаб кўринг.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Таъмир сметаси | Усталар ва материаллар чеклари бўйича сумма | 18 000 000 сўм |
| Ҳар бир квартирага бадал | Смета ÷ квартиралар сони | 1 800 000 сўм |
| 3 ойга бўлиб тўлаш | Бадал ÷ 3 | ойига 600 000 сўм |
Юнусобод туманидаги бир уйда худди шундай қилишди: қўшнилар уста билан шпатлаш ва бўяш қанча туришини ҳисоблаб чиқишди. Кутилганидан кам чиқди — ойналарни алмаштирмай, фақат косметик иш қилишди. Бир ойдан сўнг зинапояни таниб бўлмай қолди.
Қўшнилар билан жанжалсиз қандай келишиш керак
Пул ҳақидаги суҳбат қўшнилар орасидаги жанжалларнинг энг кўп учрайдиган сабаби, уни аниқ тартиб ҳал қилади.
- Ишончли икки-уч қўшнидан ташаббускор гуруҳ тузинг.
- Устани чақириб, сметани ёзма ҳолда олинг.
- Ҳисоб-китобни чатда ёки кириш эшигидаги қоғозда тарқатинг.
- Пул ва чекларни сақлайдиган битта одамни тайинланг — ўтказма билан яхшироқ.
- Натижани суратга олиб, харажатлар ҳисоботини юборинг.
— Тўламасам, мени кўчириб юборасизми? — деб сўради учинчи қаватдаги қўшни. — Йўқ, лекин эшигингизни бўямаймиз, — дейишди йиғилишда. Қўшниларнинг натижасини кўргач, кейинроқ тўлади.
Қўшни тўлашни истамаса нима қилиш керак
Агар бу бошқарув компанияси орқали расмийлаштирилмаган бўлса, қўшнини судда тўлашга мажбурлаш деярли имконсиз. Пул йиғиш ихтиёрий иш, юз фоиз йиғилишига умид қилманг.
Ишлайдиган вариант — бошқарув компанияси орқали келишиш: агар таъмир расмий сметага киритилган бўлса, уйни сақлаш тўловидан бош тортишни қонун бўйича ундириш мумкин. Усталарни сайтимиздаги хизматлар бўлими орқали топиш мумкин.
Зинапоя устидаги том таъмири — алоҳида масала
Агар зинапоядан ташқари том ҳам оқаётган бўлса, уй ташқи фасадини таъмирлаш ҳақидаги мақола томни фасад билан бирга қачон таъмирлаш мумкинлигини кўрсатади. Тартибли зинапоя сотишда нархни оширади — ҳудудингиздаги шунга ўхшаш квартира сотув эълонларини солиштиринг.
Кўп учрайдиган хатолар
- Пулни нақд, тилхациз йиғиш.
- Ёзма сметасиз устани ёллаш.
- Барча квартиралар билан келишилмасдан таъмирни бошлаш.
- Якуний ҳисоботни юбормаслик.
Агар ортиқча тўлаб юборишдан қўрқсангиз, квартира таъмирида усталарга ортиқча тўламаслик ҳақидаги мақолани ўқинг — тамойиллар бир хил.
Қисқа жавоблар
Зинапоянинг косметик таъмири қанча туради
10 квартирали беш қаватли зинапоя учун мўлжал — ойналарни алмаштирмасдан 10 дан 25 миллион сўмгача. Рақамлар шартли — ўз шаҳрингиздаги усталардан аниқлаштиринг.
Бошқарув компанияси таъмирни бепул қилиши шартми
Ҳа, расман таъмир уйни сақлаш тўлови таркибига киради. Амалда муддатлар чўзилади, пул йиғиш эса таъмирни тезлаштиради, компания мажбуриятини алмаштирмайди.
Зинапоя таъмирига тўламаслик мумкинми
Агар пул йиғиш норасмий бўлса — воз кечиш мумкин, судда мажбурламайди. Агар тўлов расмий сметага киритилган бўлса — бош тортиш шартнома бузилиши ҳисобланади.
Бадални қаватлар бўйича қандай тақсимлаш керак
Қаватга эмас, квартирага тенг тақсимланади: биринчи қават бешинчи қаватдек тўлайди, чунки зинапоядан ҳамма бир хил фойдаланади.
Қисқача
- Расман зинапояни таъмирлаш бошқарув компаниясининг вазифаси, реал муддат сметага боғлиқ.
- Бадал квартирага тенг ҳисобланади: смета ÷ квартиралар сони.
- Сметани ёзма олиш, пулни ўтказма орқали йиғиш яхшироқ.
- Судда мажбурлаш фақат таъмир расмийлаштирилган бўлсагина мумкин.
- Харажатлар ҳисоботи қўшнилар ишончини келажакда сақлайди.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
