Кундалик кетма-кет учта «уч» билан очилди, ва она буни ўғлидан эмас, синф раҳбаридан умумий чатда билиб олди. Биринчи фикр — уришиш. Иккинчиси, фойдалироқ — бола бирор фандан ортда қолса нима қилиш керак, ва чорак охиригача эмас, яқин ҳафталарда қандай тенглаштириш мумкин.
Ортда қолиш камдан-кам бир ҳафтада юз беради. Одатда бу тушунишдаги тўпланиб қолган бўшлиқлар: мавзу ўтди, илашадиган жой йўқ, кейингиси бўшлиқ устига тушди, ва шундай бир неча марта кетма-кет.
Бола ростдан ортда қолганини ёмон чоракдан қандай ажратиш мумкин
Назоратдан битта «уч» ҳали ортда қолиш эмас, бу битта қийин кун бўлиши мумкин. Ортда қолиш — бола бир ой олдинги мавзуни ўз сўзи билан тушунтира олмаса, фаннинг асосий атамаларида адашса ва баҳолар бир марталик эмас, уч ҳафтадан кўпроқ барқарор пастроқ бўлса.
Билиб олган биринчи ҳафтада нима қилиш керак
- Ўқитувчи билан гаплашинг — айнан қайси мавзудан қийинчилик бошланганини сўранг.
- Охирги ой дафтари ва уй вазифаларини кўринг, фақат баҳоларни эмас.
- Болангиздан айнан нима тушунарсизлигини дангасаликда айбламай сўранг.
- Мавзулар рўйхатини тузинг — охирги тушунарли мавзудан ҳозиргигача.
- Битта узун марафон ўрнига кунлик қисқа машғулотларга келишинг.
Тенглаштириш учун қанча вақт керак, қандай ҳисоблаш мумкин
Формула: тенглаштириш учун ҳафталар = тушунилмаган мавзулар сони ÷ ҳафтасига реалда ёпиладиган мавзулар. Мисол: чорак давомида 6 та тушунилмаган мавзу тўпланди, ҳафтасига 30 дақиқадан уч машғулотда тахминан 1,5 мавзу ёпилади. 6 ÷ 1,5 = 4 ҳафта тенглашгунча. Рақамлар шартли, ҳар бир болада ўз тезлиги бор.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Тенглаштириш ҳафталари | ортда қолган мавзулар ÷ ҳафталик мавзулар | 6 ÷ 1,5 = 4 ҳафта |
| Ҳафталик машғулотлар | 30 дақиқадан, 3 марта | 30 × 3 = 90 дақиқа ҳафтасига |
| Репетитор интенсиви нархи | дарс нархи × ойлик дарслар | 130 000 × 12 = 1 560 000 сўм |
Репетиторни интенсивга олишга қарор қилсангиз, бундай мутахассисни танлаш ҳақида репетиторни қандай танлаш мақоласида бор, дарсларнинг ўзи эса NARXTOP сайтидаги хизматлар бўлимида кўп учрайди. Интенсив учун катта суммани баъзи оилалар истеъмол кредити орқали ёпади, баъзилари эса олдиндан оилавий бюджетда алоҳида қаторда йиғади.
Ўзингиз шуғулланасизми ёки дарҳол репетитор чақирасизми
Битта мавзудан ортда қолган бўлса ва ҳар куни вақт бўлса — 2–3 ҳафтада ўзингиз уриниб кўришингиз мумкин. Кетма-кет бир неча мавзудан ортда қолган бўлса ёки иккала ота-онанинг ҳам вақти банд бўлса, алоҳида ёрдам айнан чорак охиригача керак бўлган ҳафталарни тежайди.
Босим ўтказмасдан бола билан қандай гаплашиш керак
Шундай бўлиб туради: бола тушунмаётганини тан олишдан қўрқади, чунки уйда бақириш билан жавоб беришади, ва кундаликни ҳафталаб яширади. «Нега йўл қўйдинг» ўрнига «қайси мавзудан бошланган, бирга кўрамиз» деган гап қаршиликнинг ярмини олиб ташлайди.
— Мен аҳмоқ эмасман, шунчаки касрларни тушунмадим. — Яхши, демак касрлардан бошлаймиз, бутун чоракдан эмас. Одатий ҳолат: қаердан бошланганини айтиш умумий айбни тан олишдан осонроқ.
Ота-оналарнинг тез-тез учрайдиган хатолари
- Бир вақтнинг ўзида ўйин, дўстлар ва телефондан маҳрум қилиб жазолаш.
- Назоратдан олдин битта дам олиш кунида ҳаммасини ёпишни талаб қилиш.
- Ўтган баҳолар учун уришиш, яқин ҳафталар режаси ўрнига.
- Йиғилишгача жим юриш, ўқитувчи билан дарҳол гаплашиш ўрнига.
Қисқа жавоблар
Бола чарчагандан эмас, ростдан фандан ортда қолганини қандай билиш мумкин
Ортда қолиш уч ҳафтадан кўпроқ барқарор паст баҳолардан ва бир ой олдинги мавзуни ўз сўзи билан айтиб бера олмасликдан кўринади. Битта ёмон назорат — бу ортда қолиш эмас, оддий қийин кун.
Битта мавзуни тенглаштириш учун қанча вақт керак
Кунлик қисқа машғулотларда битта мавзу одатда 3–5 кунда ёпилади, агар ҳозирги материалдан эмас, охирги тушунарли жойдан бошланса.
Битта фандан ортда қолган бўлса, репетитор керакми
Ҳар доим эмас — битта мавзу ва ота-онанинг бўш вақти бўлса, ўзингиз уддалай оласиз. Бир нечта мавзудан ортда қолганда ёки уйда вақт етишмаса, репетитор самаралироқ.
Ўқитувчига бола ортда қолганини қандай айтиш керак
Тўғридан-тўғри: қайси мавзудан қийинчилик бошланганини ва биринчи навбатда нимани такрорлаш кераклигини сўранг — бу тасодифий изланиш ҳафталарини тежайди.
Қисқача
- Ортда қолиш — бу бир ёмон назорат эмас, барқарор паст баҳоли ҳафталар.
- Ҳозирги материалдан эмас, охирги тушунарли мавзудан бошланг.
- Тенглаштириш ҳафталарини формула билан ҳисобланг: ортда қолган мавзулар ÷ ҳафталик мавзулар.
- Кунлик қисқа машғулотлар битта узун марафондан яхшироқ ишлайди.
- Айбсиз суҳбат ҳар қандай босимдан тезроқ қаршиликни олиб ташлайди.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
