Гулноза ва унинг эрига иккита фарзанд, лекин Бухорога қариндошлар олдига оилавий йиғилишда бувиси билан етти киши бўлиб қолади. Ҳар сафар сафар олдидан тортишишади: «эҳтиёт учун» етти ўринли машина олишми ёки беш ўринлини олиб, бир неча ойда бир марта бирор йўл топишми. Беш ўринли ёки етти ўринли машина — оила учун қандай танлаш керак, токи йилда уч юз кун бўш турадиган жой учун ортиқча тўламасангиз?
Масала оилада ҳозир неча киши борлигида эмас, барча етти жой сизга қанчалик тез-тез бир вақтда керак бўлишида. Кейинги қисмда — буни «эҳтиёт учун» эмас, пулда қандай ҳисоблаш мумкинлиги.
Етти ўринли машина нафақат ўриндиқлар сони билан фарқ қилади
Учинчи қатор — бу шунчаки устидаги иккита ўриндиқ эмас. Бундай машина одатда каттароқ, оғирроқ ва ҳатто битта ҳайдовчи билан бўш юрганда ҳам кўпроқ ёқилғи сарфлайди. Учинчи қатор очилганда юк халтаси кўпинча шу классдаги беш ўринли машинаникидан кичикроқ бўлиб қолади.
Етти жой ҳар куни ҳақиқатан қачон керак
Агар оилада беш ва ундан кўп бола ёки мунтазам ташиладиган ота-оналар бўлса — мактабга, шифокорга, ишга — етти жой «эҳтиёт учун» бўлмай, оддий ҳолга айланади. Шунда устама ва ортиқча сарф ўзини оқлайди, чунки муқобили — иккита машина ёки битта ўрнига иккита сафар.
Беш ўринли плюс камдан-кам ечим қачон фойдали
Агар еттинчи жой йилда бир неча марта керак бўлса — қариндошларга сафар, ёзги компаниявий чиқиш — кўпинча беш ўринли машинани сақлаб, шундай ҳолларда минивен ижарага олиш ёки иккинчи машина буюртма қилиш, ҳар куни ортиқча оғирлик ва ҳажм ташишдан арзонроқ.
Рустам оиласи ҳалол ҳисоблаб кўрди: йилда етти жой уларга тўрт марта, икки-уч кунга керак бўлган. Беш ўринли кроссовер олишди, камдан-кам сафарларга эса минивен ижарага олишди. «Биринчи йили нимадир йўқотаётгандек туюлганди, аслида эса ёқилғида бир неча ижарадан кўпроқ тежадик», — дейди Рустам.
Қайси бири фойдали эканини қандай ҳисоблаш керак
Бир марталик харидни эмас, бир неча йиллик суммани солиштириш керак: етти жой учун устама устига ҳар кунги қўшимча ёқилғи сарфи, беш ўринли машинадаги камдан-кам муқобиллар нархига қарши.
Қандай ҳисоблаш керак: етти ўринлининг нархи = хариддаги устама + (100 km даги қўшимча сарф × йиллик пробег / 100 × ёқилғи нархи × йиллар сони). Муқобил нархи = йилдаги камдан-кам сафарлар сони × йиллар сони × шундай сафар учун минивен ёки иккинчи машина ижараси нархи.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): етти жой учун устама — 30 000 000 сўм. Қўшимча сарф — 100 km га 1,5 литр, йиллик пробег 20 000 km, яъни йилига 300 литр, пулда йилига тахминан 3 000 000 сўм, 3 йилда — 9 000 000. Жами етти ўринли 3 йилда беш ўринлидан 39 000 000 сўм қимматроқ тушади. Муқобил: йилда 4 та камдан-кам сафар, минивен ижараси шартли сафарига 400 000 сўм — йилига 1 600 000, 3 йилда — 4 800 000 сўм.
Бу мисолда камдан-кам ҳоллар учун ижара доимий етти жой устамасидан деярли саккиз марта арзон чиқади. Агар камдан-кам сафарлар йилда ўн беш-йигирма марта бўлса, ижара тез орада ўз машинасидан қимматроқ бўлиб қолади — шунда етти ўринли фойдасига қайта ҳисоблаш керак.
Пулдан ташқари яна нимани ҳисобга олиш керак
Пул ҳаммаси эмас: агар бутун оила билан сафарлар тез-тез ва кутилмаганда бўлса, ҳар сафар ижара излаш ноқулай бўлиши ва ҳар доим ҳам вақтида топилмаслиги мумкин. Фақат рақамларни эмас, олдиндан режа қила олишингизни ҳам ўлчанг.
Солиштирув
| Параметр | Беш ўринли | Етти ўринли |
|---|---|---|
| Харид нархи | паст | юқори |
| Кундалик ёқилғи сарфи | паст | юқори |
| Тўлиқ юкланган юк халтаси | каттароқ | 3-қатор очилганда кичикроқ |
| Бутун оила билан тез-тез сафар учун мос | йўқ | ҳа |
Битта моделнинг беш ва етти ўринли версияларини нархда солиштириш учун NARXTOP машиналар каталоги қулай — эълондаги фарқ баъзан ишлаб чиқарувчи прайс-листидагидан каттароқ бўлади.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Етти жойни «эҳтиёт учун» олиш, йилда неча марта ҳақиқатан кераклигини ҳисобламасдан.
- Фақат хариддаги бир марталик устамани ҳисоблаб, ҳар кунги қўшимча ёқилғи сарфини унутиш.
- Учинчи қатор очилганда юк халтаси салондагидан кичикроқ бўлишини ҳисобга олмаслик.
- Камдан-кам ҳоллар учун минивен ижарасини ҳақиқий муқобил сифатида солиштирмаслик.
Версиялар орасидаги нарх фарқига кредит керак бўлса, тўловларни автокредит калкулятори орқали солиштириш қулай, банклар шартлари — автокредит бўлимида. Пробегли беш ва етти ўринли машиналарни пробегли машиналар саҳифасида ёнма-ён кўринг.
Қисқа жавоблар
Беш ўринли ёки етти ўринли машина — оила учун қайси бирини танлаш
Етти жой деярли ҳар куни керак бўлса — етти ўринлини олинг. Бу йилда бир неча марта бўлса, кўпинча беш ўринли плюс шундай сафарлар учун ижара фойдалироқ.
Етти ўринли машина қанча қўшимча ёқилғи ейди
Одатда шу классдаги беш ўринлидан 100 km га 1–2 литр кўпроқ, учинчи қатор ишлатилмаса ҳам — аниқ рақамни модел бўйича аниқлаштиринг.
Етти ўринли машинанинг юк халтаси кичикроқ дегани ростми
Учинчи қатор очилганда — кўпинча ҳа, юк халтаси ҳажми шу классдаги беш ўринли машинага нисбатан сезиларли камаяди.
Камдан-кам оилавий сафарлар учун машина ижарага олиш фойдалими
Кўпинча ҳа, агар бундай сафарлар йилда бир неча марта бўлса — ижара суммаси одатда ортиқча жой ва сарф учун доимий устамадан паст.
Бутун оила билан сафарлар кутилмаганда бўлса нима қилиш керак
Олдиндан режа қилиб бўлмаса ва сафарлар тез-тез бўлса, тарози етти ўринли машина фойдасига оғади — фақат пулни эмас, қулайликни ҳам ҳисобланг.
Йилда неча марта ҳақиқатан етти жой кераклигини қандай билиш мумкин
Ўтган йил бўйича ҳисобланг: бутун оила неча марта битта машинага йиғилди. Кўпинча рақам харид пайтидаги ҳиссиётдагидан камроқ чиқади.
Қисқача
- Етти жой «эҳтиёт учун» эмас, деярли ҳар куни ишлатилганда керак бўлади.
- Етти ўринли машина орқада йўловчи бўлмаса ҳам кўпроқ ёқилғи сарфлайди.
- Камдан-кам сафарлар учун минивен ижараси кўпинча учинчи қатор учун доимий устамадан арзон.
- Бир марталик нархни эмас, бир неча йиллик суммани ҳисобланг.
- Учинчи қатор очилгандаги юк халтаси ҳажмини хариддан олдин, кейин эмас, текширинг.
