Азиза ўғлини туғиб, бир ойдан сўнг уни рўйхатга олишга борди — бир кунлик иш деб ўйлаган эди. Паспорт столида эрининг розилигини сўрашди, гарчи иккаласи бир квартирада рўйхатда турса ҳам, кейин эса квартира умуман қайнонасиники экани, у эса икки ойга кетгани маълум бўлди. Ота-онанинг рўйхатдаги манзили бошқа-бошқа бўлса ёки квартира уларники бўлмаса, болани қандай рўйхатга олиш керак? 14 ёшгача бўлган бола ота-онадан бирининг — она ёки отанинг — рўйхатдаги манзилига ёзилади, бунинг учун квартиранинг бошқа эгаларидан розилик керак эмас, ҳатто ота-она эгаси сифатида эмас, оила аъзоси сифатида ёзилган бўлса ҳам.
Квартира эгаларининг розилиги керакми
Йўқ, керак эмас. Бу қоида одамларни деярли ҳар доим ҳайратга солади: агар боланинг онаси ёки отаси квартирада — ўзиники, ижарага олинган, ота-онасиники — рўйхатда турса, бола ҳам бошқа эгалар ёки ижарачиларнинг розилигисиз ўша ерга ёзилади. Мантиқ оддий: вояга етмаган бола ота-онасига эргашади ва уни бировнинг розилиги йўқлиги сабабли рўйхациз қолдириб бўлмайди.
Болани ота-онасидан алоҳида рўйхатга олиш мумкинми
Йўқ, 14 ёшгача бўлган болани иккала ота-онадан алоҳида рўйхатга олиб бўлмайди — масалан, бувисига, агар она ҳам, ота ҳам у ерда рўйхатда турмаса. Болани рўйхатга олиш билан у ҳақиқатда яшаётган ота-она шуғулланади; ота-она турли жойларда рўйхатда турса, одатда қаерга ёзиш ўзаро келишув билан ёки келишув бўлмаса, бола қаерда яшаётганига қараб ҳал қилинади.
Рўйхатга олиш қанча вақт ва неча қадам олади
Вақт ҳисоби мисоли: ҳужжатларни топшириш — 1 кун, расмийлаштиришни кутиш — идоранинг бандлигига қараб одатда бир неча кундан икки ҳафтагача, белгини олиш — яна бир ташриф. Бутун жараён учун бир неча кундан уч ҳафтагача вақт ажратинг (муддатлар шартли — ўз паспорт столингиздан ёки хизматлар орқали аниқлаштиринг). Туғилганлик гувоҳномасини олгандан кейин болани рўйхатга олишни белгиланган муддатдан ортиқ чўзсангиз, идорадан савол туғилиши мумкин — охирги кунга қолдирманг.
| Қадам | Нима керак | Тахминий муддат |
|---|---|---|
| Ҳужжат топшириш | туғилганлик гувоҳномаси, ота-она паспортлари | 1 кун |
| Кўриб чиқиш | идора қарорини кутиш | бир неча кун — икки ҳафтагача |
| Белги олиш | қайта ташриф ёки хабарнома | 1 кун |
Ота-она турли жойларда рўйхатда турса нима қилиш керак
Таниш ҳолат: она Сергелида ўз ота-онаси билан, ота эса Чилонзорда ўзиникилар билан рўйхатда, ва иккаласи ҳам «албатта бизда» деб ўйлашади. Қонун бўйича танловни ота-она ўзаро келишиб қилади — болани улардан исталганига ёзиш мумкин, розилик шакли идорага қараб фарқ қилади. Келишиб бўлмаса, масалани паспорт столи эмас, суд ҳал қилади, бундай ҳолатлар кам учрайди, лекин бўлади. Ёш оила ҳали қаерда яшашни — ота-она биланми, алоҳидами — ҳал қилмаган бўлса, бу танлов охир-оқибат рўйхатга ҳам боғлиқ; солиштириш ота-она билан яшаш ёки квартира ижарага олиш ҳақидаги мақолада бор.
Болани ижарага олинган квартирага рўйхатга олиш мумкинми
Агар ота-она ўзи уй эгасининг розилиги билан ижарага олинган уйда вақтинча рўйхатда турса, бола одатда ўша муддатга ўша ерга ёзилади — ота-она аллақачон рўйхатда бўлгани учун бола учун алоҳида розилик сўралмайди. Келажакда рўйхатга олишни ҳисобга олиб уй ижарага олаётган бўлсангиз, бу шартни уй эгасидан олдиндан аниқлаштиринг, квартирани эса ижара эълонларидан қидиринг — шартлар одатда таърифда кўрсатилган. Ижара ўрнига ўз уйингизни олишни режалаштирсангиз, кўчмас мулк бўлимидаги вариантларни кўринг ва тўловларни уй-жой кредити калкуляторида ҳисоблаб кўринг — шунда рўйхатга олиш билан келажакда ўзингиз, уй эгаси билан келишмасдан шуғулланасиз.
Кўп учрайдиган хатолар
Биринчи хато — рўйхатга олишни шошилинч эмас деб чўзиш: кейин поликлиника, боғча ва субсидияларни расмийлаштириш қийинлашади. Иккинчиси — тўлиқ ҳужжатлар тўпламисиз бориб, иккинчи ташрифга вақт йўқотиш. Учинчиси — боланинг рўйхати ўқиш жойини танлашга таъсир қилишини олдиндан ўйламаслик: кўп ҳолларда мактаб ёки боғчага биринчи навбатда айнан рўйхат бўйича қабул қилишади, батафсили мактаб ва боғча яқинидаги квартира ҳақидаги мақолада.
Қисқа жавоблар
Болани рўйхатга олиш учун квартира эгасининг розилиги керакми?
Йўқ, агар ота-онадан бири шу квартирада аллақачон рўйхатда турса, бошқа эгалар ёки ижарачиларнинг розилиги керак эмас — бола автоматик равишда ота-она манзилига ёзилади.
Янги туғилган болани бувисига ёзиш мумкинми?
Йўқ, агар ота-онадан ҳеч бири у ерда рўйхатда турмаса. 14 ёшгача бўлган бола фақат она ёки ота билан бирга ёзилади.
Ота-она болани қаерга ёзишга келиша олмаса нима қилиш керак?
Одатда масала ота-она ўртасидаги келишув билан ҳал қилинади; келишув бўлмаса, бола ҳақиқатда ким билан яшаётганини ҳисобга олиб, суд ҳал қилади.
Болани рўйхатга олиш қанча вақт олади?
Одатда идоранинг бандлигига қараб бир неча кундан икки-уч ҳафтагача — аниқ муддатни жойида сўранг, муддатлар ўзгариб туради.
Болани туғилгандан кейин дарҳол рўйхатга олиш шартми?
Рўйхатга олишни кечиктирмаган маъқул: усиз поликлиникага бириктирилиш, боғча навбатига туриш ва тегишли тўловларни расмийлаштириш қийинлашади.
Қисқача
- 14 ёшгача бўлган бола ота-онадан бирининг манзилига квартира эгаларининг розийисиз ёзилади.
- Болани иккала ота-онадан алоҳида, ҳатто яқин қариндошларга ҳам ёзиб бўлмайди.
- Ота-она турли жойларда рўйхатда турса, танловни ўзаро келишиб қилишади.
- Ижарага олинган уйга бола у ерда аллақачон рўйхатда турган ота-она билан бирга ёзилади.
- Боланинг рўйхати кўпинча боғча ва мактабга бириктиришга таъсир қилади — расмийлаштиришни кечиктирманг.
- Ота-она ўртасида баҳс бўлса, қарорни паспорт столи эмас, суд қабул қилади.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
