Темур Сергелидаги бир хонали квартирасини ўзи сотди — кечқурун оддий ёруғликда телефонда сурат олди, эълон жойлаштирди ва биринчи ҳафта нега қўнғироқлар деярли йўқлигини тушунмади. Сабаб суратларда экан: кундузги табиий ёруғликда қайта суратга олди, матнни тўғрилади — ва қўнғироқлар бошланди. «Квартирани ўзим сотаманми ёки агентлик орқали» деган савол Темурда синов-хато йўли билан ҳал бўлди, лекин вариантларни олдиндан ҳисоблаб кўриш асабларга арзонроқ тушарди.
«Ҳар доим ўзим» ёки «ҳар доим агентлик орқали» деган аниқ жавоб йўқ: вақтингиз ва сабрингиз бўлса, мустақил сотиш пул жиҳатидан фойдалироқ; бир соатингиз қиммат турса ёки битим мураккаб бўлса, агентлик вақт жиҳатидан фойдалироқ. Кейинроқ — аниқ қадамлар ва ўз ҳолатингиз учун ҳисоб-китоб.
Ўзингиз сотаётган бўлсангиз нима қилиш керак
- Квартирани кундузги табиий ёруғликда суратга олинг, кадрдан кераксиз нарсаларни олиб ташланг.
- Ҳужжатларни олдиндан йиғинг — техник паспорт, мулк ҳуқуқи ҳужжати, керак бўлса ҳаммулкдорлар розилиги.
- Эълонни ҳалол нарх билан жойлаштиринг — оширилган нарх қўнғироқ олмайди.
- Қўнғироқларга тез жавоб беринг ва саволларни филтрланг.
- Кўрсатувдан олдин харидорни текширинг — ҳақиқий қизиқиш уй ҳақидаги аниқ саволлардан кўринади.
- Битимга олдиндан тайёрланинг — нотариусда қандай ҳужжат кераклигини билиб олинг.
Эълонни НАРХТОПъдаги жойлаштириш шакли орқали қўйиш мумкин — мустақил сотишга қарор қилганлар учун биринчи амалий қадам.
Мустақил сотиш қанча туради — қандай ҳисоблаш керак
Формула оддий: мустақил сотиш нархи = кўрсатув ва қўнғироқларга кетган вақт × бир соат нархи + реклама харажатлари.
Шартли мисол. Икки ойда қўнғироқ ва кўрсатувга 30 соат кетди, бир соат шартли 40 000 сўм — 1 200 000 сўм. Пуллик илгари суришга шартли 300 000 сўм. Жами тахминан 1 500 000 сўм яширин харажат. Агентлик комиссияси 350 000 000 сўмлик квартиранинг шартли 2 фоизи бўлса — 7 000 000 сўм. Бу мисолда мустақил сотиш беш баравар арзон — лекин Темурнинг шахсан шуғулланишга вақти бўлгани учун. Ипотека билан умумий бюджетни NARXTOP уй-жой калкуляторида солиштириш мумкин.
Агентлик комиссия эвазига нима беради
Агентлик бир нечта майдончада рекламани ўз зиммасига олади, кераксиз қўнғироқларни филтрлайди ва кўпинча қизиққан харидорлар базасига эга. Бу иш вақтида қўнғироққа жавоб беришга вақт бўлмаса ёки мураккаброқ юридик текширув керак бўлса, қимматли.
Иккала усулда ҳам сотиш одатда қанча вақт олади
Муддат нарх, туман ва бозорга боғлиқ, лекин агентлик одатда тайёр база ва тажриба ҳисобига тезлаштиради, мустақил сотиш эса, айниқса эълон сифатли суратларсиз ва ҳалол нархсиз тузилган бўлса, ойларга чўзилади.
Қандай бирлаштириш мумкин — ўзи жойлаштириш ва параллел агентликка мурожаат қилиш
Аралаш вариант ҳам бор: ўз эълонингизни жойлаштириш ва бир вақтда агентлик билан эксклюзивсиз шартларни муҳокама қилиш. Харидорни агентлик олиб келса, комиссия одатда унга тегишли, ўзингиз топсангиз — одатда даъво бўлмайди. Эксклюзив шартнома нима экани ҳақида алоҳида ёзган эдик. Ўз туманингиздаги жорий таклифларни NARXTOP кўчмас мулк бўлимида кўриш мумкин.
Жадвал: ўзим сотиш ва агентлик орқали
| Нимани солиштирамиз | Мустақил | Агентлик орқали |
|---|---|---|
| Тўғридан-тўғри харажат | Одатда паст ёки нол | Агентлик комиссияси |
| Вақт сарфи | Юқори | Сотувчи учун паст |
| Харидорлар қамрови | Эълонга боғлиқ | Одатда кенгроқ |
| Юридик текширув | Ўзингизда ёки юристда | Кўпинча хизматга киради |
Битим якунлангандан кейин таъмир бюджетини «бюджет бўйича квартира таъмири» мақоласида тахминлаш мумкин, қайси ҳужжатларни сақлаш кераклигини эса «бахцизлик ҳолати учун ҳужжат ва пул» мақоласида кўриб чиққан эдик.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- квартира суратларини қоронғида ёки шахсий буюмлар билан олиш;
- нархни «ҳар эҳтимолга қарши» ошириб қўйиш ва ҳафталаб қўнғироқ кутмаслик;
- ҳужжатларни олдиндан тайёрламаслик ва харидор топилганда вақт йўқотиш;
- бир нечта агентлик билан аниқ келишувсиз ишлашга рози бўлиш.
Қисқа жавоблар
Квартирани ўзим сотиш ёки агентлик орқали — қайси бири фойдали
Сиз учун нима қимматроқ — вақтми ёки пулми, шунга боғлиқ.
Квартирани мустақил сотиб қанча тежаш мумкин
Сумма тўланмайдиган комиссияга тенг, ундан вақт нархи ва реклама харажати айрилади.
Кўчмас мулк тажрибасисиз квартирани ўзим соцам бўладими
Бўлади, агар ҳужжатларнинг асосий рўйхатини билсангиз ва нарх билан шошилмасангиз.
Риелторсиз квартирани қандай тез сотиш мумкин
Асосийси — ҳалол нарх ва кундузги ёруғликда сифатли суратлар.
Харидорга кўрсатишдан олдин нимани текшириш керак
Телефонда бир неча аниқлаштирувчи савол беринг — ҳақиқий харидор уй ва туман ҳақида аниқ нарса билан қизиқади.
Қисқача
- Мустақил сотиш одатда пул жиҳатидан арзонроқ, лекин кўп вақт талаб қилади.
- Ҳалол нарх ва кундузги суратлар бошида кўринадиганидан кўпроқ нарсани ҳал қилади.
- Вақтингиз нархини агентлик комиссияси билан солиштиринг.
- Вақт етишмаса ёки вазият мураккаб бўлса, агентлик ўзини оқлайди.
- Ҳужжатларни харидор топилгандан кейин эмас, олдиндан тайёрланг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
