Қўлдан буюм сотиб олишда қандай хато қилмаслик — дўкон витринаси ўрнига эълонларни очган ҳар бир кишида пайдо бўладиган савол. Қўлдан техника, мебел ёки машинада сезиларли сумма тежаш мумкин, аммо айнан шу ерда перекупчикка ёки яширин носозликка дуч келиш осонроқ.
Тартиб билан кўрамиз: қайси буюмни ишлатилган олиш фойдали, буюмни қандай текшириш, учрашув ва тўловни қандай ташкил қилиш, савдолашиш мумкинми, перекупчик ва алдовнинг белгилари қандай ва буюм ишламай чиқса нима қилиш керак.
Қайси буюмни ишлатилган олиш фойдали
Ишлатилган ҳолда хизмат муддати узоқ ва ейилиши тушунарли буюмларни олиш фойдали: мебел, асбоблар, болалар буюмлари, автомобил. Яширин қисмлари ташқаридан кўринмай ейиладиган техникада — кир ювиш машинаси, ноутбук, электроника — иш мураккаброқ. Буюмни ўзингиз текшириш қийин бўлса, хавф юқори, ва янгиси билан нарх фарқини нафақат пулда, балки мумкин бўлган таъмир нархида ҳам солиштиринг.
Буюмни қандай текшириш
Текшириш ишлаб турган ҳолда бўлиши керак, эълондаги фотосуратлар бўйича эмас: техникани ёқиб кўриш, машинада юриб кўриш, мебелнинг барча тортмасини очиб кўришни сўранг. Серия рақами ва ҳужжатларни кўз билан кўрган нарса билан солиштиринг — учрашувга бошқа нусха олиб келишади. Сотувчи шоширса ва тинч текширишга вақт бермаса, бу аллақачон эҳтиёт бўлиш сабаби.
Учрашув ва тўлов
Одам кўп ва ёруғ жойда учрашинг, катта суммани имкон қадар банк орқали ўтказинг, қўлма-қўл пулни тасдиқсиз берманг. Қиммат буюмлар учун ўзингиздан яхшироқ билган одамни олиб боринг ва кундузи кўришга келишинг. Кўрмаган буюм учун олдиндан тўлов қилманг, «сиз учун ушлаб тураман» дейишса ҳам.
Савдолашиш: қачон ва қандай
Савдолашиш деярли доим ўринли, аммо асосли: аниқ ейилишга, етишмаётган қисмга ёки ўхшаш эълонлардаги арзонроқ нархга ишора қилинг, шунчаки чегирма сўраманг. Сотувчи саволсиз катта чегирмага рози бўлса, буюмга диққатлироқ қаранг — кўпинча шундай шошилиб нимадир нотўғри нарсани сотадилар.
Перекупчик ва алдов белгилари
Перекупчикни бир нечта ўхшаш эълон, ноаниқ тарих («бу онамнинг буюми, ишлатилмай турган эди») ва буюм сақланадиган жойда учрашишни истамаслик фош қилади. Ҳақиқий эгаси одатда қачон олганини, нима учун ишлатганини, нега сотаётганини эркин айтади. Ўхшаш эълонлардан сезиларли паст нарх ҳам сигнал: ёки муаммо бор, ёки бу олдиндан тўлов учун қўйилган ҳийла.
Буюм ишламай чиқса нима қилиш керак
Аввал сотувчи билан тинч гаплашинг — баъзан муаммо пулнинг бир қисмини қайтариш ёки алмаштириш билан ҳал бўлади. Сотувчи дарров ғойиб бўлса, ёзишма ва эълон маълумотларини сақланг — бу катта сумма бўлса, полисияга мурожаат қилишда керак бўлади. Муаммоли қўлдан олинган машина ҳақида — машина муаммоли чиқса мақоласида.
| Тоифа | Ишлатилган фойдали | Яширин ейилиш хавфи |
|---|---|---|
| Мебел, асбоблар | Ҳа | Паст |
| Автомобил | Ҳа, текширилса | Ўртача |
| Маиший техника | Баъзан | Юқори |
Қўлдан харид қилишда кўп учрайдиган хатолар
- Эълондаги фотога ишониб, буюмни жойида ишлаб кўрмайдилар.
- Кўрмаган буюм учун олдиндан тўлов қиладилар.
- Буюмни тинч текшириш ноқулай жойда учрашувга рози бўладилар.
- Савдолашишдан олдин ўхшаш эълонлар билан нархни солиштирмайдилар.
Қисқа жавоблар
Буюм ишламай чиқса пулни қайтариб олса бўладими?
Битим қандай расмийлаштирилганига боғлиқ. Сотувчи ҳужжациз жисмоний шахс бўлса, қайтариш фақат келишув билан мумкин — шу сабабли буюмни тўловдан олдин текшириш керак.
Сотувчи перекупчик эканини қандай билиш мумкин?
Бир нечта ўхшаш эълон, ноаниқ тарих ва буюм сақланадиган жойда учрашишни истамаслик орқали. Ҳақиқий эгаси одатда харид ва ишлатиш ҳақида эркин гапиради.
Автомобилни устасиз қўлдан олса бўладими?
Сумма катта бўлса, бўлмайди: мустақил текшириш машина нархига солиштирганда арзон. Хавфсиз сотиш ва сотиб олиш ҳақида — машинани хавфсиз сотиш мақоласида, кўпи харидорга ҳам тўғри келади.
Қўлдан сотувчи қандайдир кафолат берадими?
Одатда йўқ, агар бу ишлатилган техникага алоҳида кафолат берувчи дўкон бўлмаса. Оғзаки ваъдани ёзишма билан мустаҳкамланг. Янги техникада кафолат қандай ишлаши ҳақида — кафолатдан фойдаланиш мақоласида.
Қисқача
- Буюмни фотога эмас, жойида ишлаб турган ҳолатга қараб текширинг.
- Катта суммани банк орқали ва тасдиқ билан ўтказинг, кўр-кўрона нақд берманг.
- Ўхшаш эълонлар билан солиштириб, асосли савдолашинг.
- Бир нечта ўхшаш эълон ва ноаниқ тарих — эҳтиёт бўлиш сабаби.
- Вариантларни эълонлар орасидан танланг, ўзингизни ўз эълони орқали сотинг.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
