Дилором эри ва учта фарзанди билан бир хил майдонли ва бир хил нархдаги иккита квартирани кўрди: бирида уч бурилишли узун даҳлиз деярли беш метрни еб қўярди, иккинчисида даҳлиз ихчам бўлиб, худди шу метрлар ётоқхоналарга тегди. «Шартномада майдон бир хил-ку» — деди эри биринчи кўришда, лекин бўш квартира ўртасида рулетка билан туришганда фарқ кўзга ташланди.
Оилага квартира режасини қандай танлаш керак — бу шартномадаги майдон ҳақида эмас, ўша майдон ҳақиқатан қаерга кетиши ҳақидаги савол. Бир хил метражли иккита квартира яшаш майдони бўйича ўнлаб фоизга фарқ қилиши мумкин. Умумий майдондан ташқари нимага қараш керак, оилага ҳақиқатан қанча метр тегишини қандай ҳисоблаш ва бу нархга қандай боғлиқлигини кўриб чиқамиз.
Дарҳол айтамиз: аниқ квартира учун фойдали майдон фоизи БТИ режаси бўйича ҳисобланади — қуйида ҳисоблашнинг умумий тамойили ва мисол учун шартли рақамлар.
Оила учун «қулай режа» нимани англатади
Қулай режа — бу хоналар сонининг ўзи эмас, балки режа оиланинг кундан-кунга қандай яшашига мос келиши: овқат пишириш ва озиқ-овқат сақлаш учун жой борми, ҳар бирига изоляцияланган хона етадими, даҳлиз приҳожанинг ярмини емайдими. Болали оилага алоҳида зоналар ҳам муҳим — болалар хонаси кечқурун телевизор кўриладиган меҳмонхонадан узоқроқ бўлсин.
Даҳлизларга ҳақиқатан қанча майдон кетади
Формула оддий: фойдали майдон улуши = яшаш хоналари ва ошхона майдони ÷ квартиранинг умумий майдони × 100%.
Мисол: умумий майдони 75 квадрат метр бўлган квартирада яшаш хоналари ва ошхона 58 метрни эгаллайди, қолган 17 метр — даҳлиз, ҳаммомлар ва омбор. Фойдали майдон улуши: 58 ÷ 75 × 100 = 77%. Қўшни уйда худди шу 75 метрлик умумий майдонда узун эгри даҳлиз туфайли яшаш қисми бор-йўғи 50 метрни эгаллайди — улуш 67 фоизга тушади. Бир хил пулга иккинчи оила 8 метр камроқ яшаш майдони олади.
Ўз мисолингизда қандай ҳисоблаш керак
Иккинчи мисол: Шуҳратнинг оиласи бир хил 60 метрлик умумий майдонга эга иккита квартирани 65 000 000 сўмга солиштирди. Биринчисида фойдали майдон 48 метр, иккинчисида — 42 метр. Нархни фойдали метрларга бўлганда, биринчи квартирада метр учун 1 354 000 сўм, иккинчисида — 1 548 000 сўм чиқди. Расмий нархлар бир хил эди, аслида эса иккинчи квартира оилага ҳар бир ҳақиқатан фойдаланиладиган метр учун қимматроққа тушди. Солиштириш учун ўхшаш вариантларни кўчмас мулк бўлимида ёки квартира режаси алоҳида файл сифатида бириктирилган қурувчилар обектлари каталогида кўриш қулай.
Режани танлашда метраждан ташқари нимага қараш керак
Изоляцияланган хоналар оралиққа қарши, ошхона-меҳмонхона алоҳида ошхонага қарши, лоджия ёки балкон бор-йўқлиги, шифт баландлиги — бу параметрларнинг ҳар бири алоҳида ҳал қилувчи эмас, лекин биргаликда квартира айнан сизнинг оилангизга қанчалик мослигини белгилайди. Кўришга боришдан олдин шахсан сиз учун муҳим уч-тўрт бандли рўйхат тузинг — шунда янги таъмирдан ҳиссиётга берилмасдан режани совуққонлик билан баҳолаш осонроқ бўлади.
Турли ёшдаги болали оилага режа
Болалар ўсиб борар экан, уларга ота-она билан умумий зона эмас, алоҳида хоналар керак бўлади — кўришда бугун эмас, уч-беш йилдан кейин ҳар бири қаерда ухлашини тасаввур қилиб кўринг. — Бола ҳали йўқ бўлса-чи? — Барибир режага эътибор беринг: эмизикли бола билан қўшимча хона учун кўчиб ўтиш, бошиданоқ захира билан танлашдан қийинроқ.
Режа сотиб олиш ёки ижарага олиш қарорига қандай боғлиқ
Бюджетга мос режадаги квартира ҳали топилмаган бўлса, баъзан қулай режали квартирани вақтинча ижарага олиб, сотиб олиш учун пул йиғишни давом эттириш, шошилинч биринчи учраган ноқулай режани ипотекага олишдан ақллироқ. Бу икки йўлнинг таққослаш ўз уйи ёки ижара мақоласида батафсил ёзилган, ипотека тўловини эса олдиндан ипотека калкуляторида ҳисоблаб кўриш мумкин.
Асосий кўрсаткичлар бўйича таққослаш
| Кўрсаткич | Ихчам режа | Узун даҳлизли режа |
|---|---|---|
| Фойдали майдон улуши | Юқорироқ, 75-80% атрофида | Пастроқ, 65-70% атрофида |
| Ҳақиқий яшаш метри нархи | Бир хил умумий нархда пастроқ | Бир хил умумий нархда юқорироқ |
| Макон ҳисси | Хоналар каттароқ | Даҳлиз маконни ейди |
| Кимга мос | Ҳар қандай оилага, айниқса болалига | Камдан-кам оқланади, сабабини аниқлаштиринг |
Қандай ҳисобланади: рақам қаердан келган
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Фойдали майдон улуши | яшаш ва ошхона ÷ умумий майдон × 100 | 58 ÷ 75 × 100 = 77% |
| Фойдали метр нархи | квартира нархи ÷ фойдали майдон | 65 000 000 ÷ 48 ≈ 1 354 000 сўм |
| Квартиралар орасидаги фарқ | иккинчиси метр нархи минус биринчиси | 1 548 000 − 1 354 000 ≈ 194 000 сўм |
Тез-тез учрайдиган хатолар
Квартираларни фақат шартномадаги умумий майдон бўйича солиштиришади, ундан қанчаси ҳақиқатан яшаш учун эканини ҳисобламасдан. Янги таъмирга қараб танлашади, хоналар жойлашуви оилага мос келиши-келмаслигига эмас. Бир неча йилдан кейин, болалар ўсганда режа қандай ишлашини ўйлаб кўришмайди. Кўришга рулетка ва БТИ режасини олиб бормасдан, фақат риелтор сўзига таянишади.
Қисқа жавоблар
Оилага квартира режасини қандай танлаш керак?
Оилангиз учун муҳим параметрлар рўйхатини тузинг — хоналар изоляцияси, алоҳида ошхона ёки ошхона-меҳмонхона, шифт баландлиги — ва квартираларни фақат квадрат метр нархи бўйича эмас, шу рўйхат бўйича солиштиринг.
Квартиранинг фойдали майдонини қандай ҳисоблаш керак?
Яшаш хоналари ва ошхона майдонини квартиранинг умумий майдонига бўлинг ва 100 га кўпайтиринг — ҳақиқатан яшаш учун бўлган майдон фоизини оласиз.
Нега бир хил майдонли иккита квартира аслида бошқача туради?
Чунки бир хил умумий майдонда даҳлиз, ҳаммом ва омборлар улуши кучли фарқ қилиши мумкин — ҳақиқатан яшаш майдони ҳар хил чиқади.
Турли ёшдаги болали оилага қайси режа мос?
Ҳар бир болага яқин йилларда алоҳида изоляцияланган хона олиш имкони бўлгани, фақат сотиб олиш пайтида эмас.
Сотиб олиш учун мос режа ҳали топилмаган бўлса, ижарага олиш керакми?
Баъзан ҳа: мос келмайдиган режани шошилинч ипотекага олишдан кўра, вақтинча қулай квартира ижарага олиб, пул йиғишни давом эттириш яхшироқ.
Режани холис баҳолаш учун кўришга нима олиб бориш керак?
Ўлчамлар ва шифт баландлигини текшириш учун рулетка ҳамда шахсан сизга муҳим уч-тўртта режа параметри рўйхати.
Қисқача
- Шартномадаги умумий майдон яшаш майдонига тенг эмас — фойдали метрлар улушини ҳисобланг
- Бир хил нархда даҳлизлар улуши камроқ квартира кўпроқ ҳақиқий макон беради
- Кўришлардан олдин муҳим режа параметрлари рўйхатини тузинг
- Режа фақат бугун эмас, бир неча йилдан кейин ҳам оилага мослигини баҳоланг
- Кўришга рулетка ва БТИ режасини олинг, фақат риелтор сўзига таянманг
- Бюджетга мос вариант ҳали йўқ бўлса, ижара ва кутишни шошилинч хариддан солиштиринг
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
