Бола ўзи ўрнига кредит олишни сўраса нима қилиш керак
Энг яхши жавоб — вояга етган бола учун ўз номингизга кредит расмийлаштирмаслик, у ўзи тўлайман деса ҳам. Кредит пенсионер номида бўлади, ва ўғил ёки қизда бирор нарса нотўғри кеца, банк айнан ундан тўловни талаб қилади — пулни ким ишлатгани аҳамияциз.
Розия опа иш учун ишлатилган машина сотиб олиш учун истеъмол кредитини ўз номига расмийлаштирди — ўғли ҳар ой ўзи тўлайман деган эди. Биринчи уч тўловни ўз вақтида қилди, тўртинчисида ишдан айрилиб, «бир ойга кутиб туринг» деб сўради. Тўлашга Розия опанинг пенсияси тўғри келди, машина эса шу вақт давомида ўғлининг ихтиёрида қолди.
Нега болалар кредитни пенсионер номига расмийлаштиришни сўрашади
Бу кўпинча очкўзликдан эмас, болага банк ўзи рад жавоби берганидан ёки ноқулайроқ шартлар таклиф қилганидан содир бўлади. Пенсионердан қарздор ёки кафил бўлишни сўрашади, чунки унда доимий расмий даромад — пенсиянинг ўзи бор. Ҳар бир банкнинг шарти ҳар хил, рад этиш ёки маъқуллаш сабабларини тўғридан-тўғри банкдан аниқлаштириш керак.
Пенсионер кредит олса ёки кафил бўлса нимадан хавф бор
- Қарздор сифатида — пулни ким ишлатган бўлишидан қатъи назар, банкка ҳар қандай ҳолатда ўзи тўлайди.
- Кафил сифатида — асосий қарздор тўлашни тўхтаца, банк қарзни кафилдан талаб қилишга ҳақли.
- Бузилган кредит тарихи — бундай кредит бўйича кечикишлар болага эмас, пенсионернинг тарихига ёзилади.
- Қарз суд орқали ундирилса, ўз уйи ёки мол-мулки учун хавф.
Аҳмаджон аканинг оилавий дўсти бир марта жиянининг маиший техника кредити учун кафил бўлган. Ярим йилдан кейин жияни тўлашни тўхтатиб, пул топгани кетган, банк эса қарзни кафилдан — маоши ва пенсиясидан навбат билан талаб қила бошлаган.
Бундай кредит пенсионерга қанчага тушишини қандай ҳисоблаш
Тахминий формула оддий: кредит бўйича ойлик тўловни мажбурий харажатлардан кейин пенсиядан ҳақиқатан қолган пул билан солиштиринг — агар тўлов шу қолдиқдан катта бўлса, кредитни ҳатто вақтинча ҳам кўтариб бўлмайди.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг). Пенсия — 1 500 000 сўм, мажбурий тўловлар — 700 000 сўм, қолган ҳамма нарсага 800 000 сўм қолади. Агар ўғил кредити бўйича ойлик тўлов 900 000 сўм бўлса, фарқ аллақачон манфий: 800 000 − 900 000 = −100 000 сўм. Ўғил битта тўловни ўтказиб юборса, бюджетда ёпиб бўлмайдиган тешик дарҳол пайдо бўлади.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Мажбурий харажатдан кейинги қолдиқ | пенсия − мажбурий тўловлар | 800 000 сўм |
| Бола кредити бўйича тўлов | банк жадвалидан | 900 000 сўм |
| Фарқ | қолдиқ − тўлов | −100 000 сўм |
Аниқ шартлар бўйича тўлов ва устама суммасини шартнома имзоланишидан олдин NARXTOP кредит калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Ўз номига кредит олиш ўрнига нима таклиф қилиш мумкин
- Сумма имкон берса, ўз бюджетингиздан қисмлаб ёрдам беринг — ўз номингизга кредит расмийлаштирмасдан.
- Болага кредитни ўзи, ёшроқ қариндошдан қўшимча қарздор ёки кафил билан расмийлаштиришни таклиф қилинг.
- Ўз жамғармангиздан тилхат билан, тушунарли қайтариш жадвали билан қарз беринг, банк кредитини эмас.
- Турли банкларнинг шартларини истеъмол кредитлари саҳифасида бирга кўриб чиқинг — баъзида кафилсиз ҳам мос вариант топилади.
Мулойимлик билан қандай рад этиш керак
Рад жавоби ишончсизлик эмас, оддий ҳисоб билан тушунтирилса енгилроқ эшитилади: «Мен пенсиядаман, тўлов одатдаги харажатлардан кейин қолган пулимдан катта — агар бирор нарса нотўғри кеца, на сенга, на менга тўлашга пул қолмайди». Бу айблов эмас, ўз бюджетининг ҳалол тавсифи.
Кўп учрайдиган хатолар
- Тўловни бутунлай кўтара оласизми деб ҳисобламасдан, «рад этишса-чи» деб рози бўлиш.
- Кредитни ўз номига оғзаки, аслида бола тўлайди деган ҳужжациз расмийлаштириш.
- Нима имзолаётганини ўқимасдан «қариндошчилик учун» кафил бўлиш.
- Тўлов муаммолари ҳақида жим туриш, тўлов кечикиши кредит тарихини бутунлай бузгунча.
— Она, сен тўламаяпсан-ку, мен тўлаяпман. — Ҳозирча сен тўлаяпсан, ҳа. Агар қарзларингиз аллақачон бир нечта бўлса, нима қилиш кераклигини бир нечта кредит бўлганда ва қарздан қандай чиқиш мақолалари ёрдам беради.
Қисқа жавоблар
Пенсионер вояга етган боласи учун кредит олиши керакми?
Одатда йўқ: кредит пенсионер номида бўлади, ва бола ўз вақтида тўлай олмаса, тўлашга айнан у тўғри келади.
Кафиллик ўз кредити олишдан нимаси билан фарқ қилади?
Кафил ҳар доим эмас, фақат асосий қарздор тўхтаганда тўлайди — лекин банк ким айбдорлигини аниқламасдан қарзни айнан кафилдан талаб қилишга ҳақли.
Болага жанжалсиз қандай рад жавоби бериш мумкин?
Рад жавобини ишончсизлик билан эмас, бюджет рақамлари билан тушунтиринг — «тўлов менинг қолган пулимдан катта» айблов эмас, далил каби эшитилади.
Ўз номига кредит олиш ўрнига нима қилиш мумкин?
Ўз пулингиздан тилхат билан қисмлаб ёрдам беринг ёки бола ўзи ёшроқ қўшимча қарздор билан қарздор бўладиган вариант изланг.
Қисқача
- Пенсионер номидаги кредит ёки кафиллик — бу унинг банкка қарзи, боланинг қарзи эмас.
- Рози бўлишдан олдин кредит тўловини мажбурий харажатлардан кейин пенсиядан ҳақиқатан қолган пул билан солиштиринг.
- Бола битта тўловни ўтказиб юборса ҳам, бу дарҳол пенсионернинг мажбуриятига айланади.
- Ўз номига кредит ўрнига — қисмлаб ёрдам, тилхат ёки ёшроқ қўшимча қарздор.
- Бюджет рақамлари билан тушунтирилган рад жавоби тушунтиришсиз рад жавобидан ҳалолроқ эшитилади.
