Зарина байрамларга совға учун уйда совун қайнатарди — лаванда билан, қаҳва қолдиғи билан, апелсин бўлаги шаклида. Бир туғилган кунда меҳмон буни қаердан сотиб олиш мумкинлигини сўради ва «бу сотилмайди, ўзим қиламан» деган жавобдан ҳайрон қолди. Бир ойдан сўнг Заринада беш буюртма бор эди. «Совун ва шам қандай қилиб сотувга чиқарилади» деган саволни айнан ўзи учун қайнатиб, танишлардан шу саволни эшитганлар қидиради.
Қуйида — бошида нима керак, шам ёки совун таннархини қандай ҳисоблаш, харидорларни қаердан излаш ва ҳобби қачон доимий даромадга айланади.
Сотувга совун ва шам қилишни нимадан бошлаш керак?
Битта турдаги буюм ва ўзингизга ёқадиган икки-учта ҳиддан бошланг, ўн хил шакл ва ҳиддан эмас. Синов партиясини тайёрланг, бир қисмини танишларга фикр учун беринг, қолган қисмини таннархга озгина устама қўшиб сотиб олишни таклиф қилинг.
Шундай ҳолат тез-тез учрайди: шам ёки совун биринчи мартадаёқ чиройли чиқади, аммо ҳақиқий нархда сотиш қўрқинчли — бу «шунчаки ҳобби»дек туюлади.
Бошида қанча маблағ керак?
Совун учун база ёки шам учун мум, ҳидлар, бўёқлар, қолиплар ва пиликлар — асосий рўйхат шу. Совун ва парфюмерия учун хомашёнинг бир қисми долларда сотилади, шунинг учун сўмдаги нарх курс билан бирга ўзгаради.
Рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг. Ўн шам учун мум — тахминан 200 000 сўм, ҳид ва бўёқ — 100 000 сўм, қолиплар, агар йўқ бўлса — 150 000 сўм. Бошлаш учун жами — тахминан 450 000 сўм.
Шам ёки совуннинг таннархини қандай ҳисоблаш керак?
Таннарх = буюм учун хомашё + иш соати × ўз соатингиз нархи + қадоқ. Шамда қотиш вақти қуйиш ва безашдан фарқли ўлароқ иш соати сифатида ҳисобланмайди.
Мисол: стакандаги шам — мум ва пилик 25 000 сўм, ҳид 5 000 сўм, иш 40 дақиқа, соати 15 000 сўмдан — 10 000 сўм, қадоқ — 5 000 сўм. Таннарх — 45 000 сўм. 75 000 сўмга сотиш 30 000 сўм фойда беради.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Хомашё | мум, пилик, ҳид | 30 000 сўм |
| Иш | соат × соат нархи | 10 000 сўм |
| Қадоқ | стакан, ёрлиқ | 5 000 сўм |
| Фойда | сотиш нархи − таннарх | 75 000 − 45 000 = 30 000 сўм |
Харидорларни қаердан излаш керак?
Биринчи сотувлар деярли ҳар доим танишлардан ва яхши ёруғликдаги сурат билан ўз буюмлари ҳақида эълон орқали келади — совун ва шамда текстура ва ранг алоҳида муҳим. Эълонлар бўлимида харидор буюртмани ўзи олиб кетмоқчи бўлса, туманни кўрсатиш қулай.
Сергелидан Камола 8-Март учун қўлда ясалган совундан бошлади — атиргул билан партия ҳамкасбларига бир ҳафтада тарқалди, шундан бери байрамларга барқарор буюртма оқими бор.
Қачон ҳобби ишга айланади?
Ҳобби ишга айланади, қачон буюртмалар фақат байрамларга эмас, мунтазам келса ва хомашёни улгуржи харид қилиш фойдалироқ бўлса. Шу пайтдан харажатлар ҳисобини алоҳида юритиш ва улгуржи харид учун кичик заём олишни кўриб чиқиш мантиқий.
— Ростдан ўзинг совун қайнатиб сотасанми? — деб сўради ҳамкасби. — Ҳа, совғалардан бошлагандим, энди деярли ҳар ҳафта буюртма бор, — деб жавоб берди Зарина. Йиллар давомида шунчаки ўзи учун совун қайнатганлар учун таниш ҳолат.
Хомашёнинг бир қисми доллар курсига боғлиқ бўлгани учун валюта саҳифасида курсни кузатиб бориш фойдали. Тўловни ўтказма орқали қабул қилсангиз, банклар нима учун комиссия олиши ҳақидаги мақола керак.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Импорт хомашё учун доллар курси ўсишини нархга киритмаслик.
- Ҳид ва бўёқда тежаш — бу сифат ва қайта харидларга зарар етказади.
- «Ўзлар учун» совға партияларига паст нарх қўйиб, кейин уни янги мижозлар учун кўтармаслик.
- Буюм таркиби ва вазнини кўрсатмаслик — совун ва шам харидорлари айнан шуни сўрашади.
Қисқа жавоблар
Қўлда ясалган совун ва шамдан қанча пул топиш мумкин?
Мавсум ва буюртмалар сонига боғлиқ — байрамларга даромад одатий ойлардан юқори. Биринчи ойларни талабни текшириш деб ҳисоблаш тўғрироқ.
Уйда совун ва шам сотиш учун сертификат керакми?
Уй ишлаб чиқариши талаблари ўзгариб туради, аниқ шартларни долзарб манбадан текширинг.
Зарарга сотмаслик учун нархни қандай белгилаш керак?
Хомашё нархи, ўз соат нархингиздаги иш соатлари ва қадоқни қўшинг — бу таннарх, ундан пастга сотиш фойдасиз. Устама одатда 50 % дан юқори.
Бошлаш учун хомашёга маблағни қаердан олиш мумкин?
Биринчи партия учун кичик суммани кўпчилик бўш пулдан олади, улгуржи харид учун эса қисқа муддатга микрозаёмни кўриб чиқади.
Қисқача
- Ўзингизга ёқадиган битта буюм ва бир неча ҳиддан бошланг.
- Таннарх = хомашё + ўз нархингиздаги иш соатлари + қадоқ.
- Байрамларга мавсумий совғалар кундалик товардан яхшироқ сотилади.
- Ҳобби, буюртмалар фақат байрамларга эмас, мунтазам келганда ишга айланади.
