Алмазордаги уйда ёзда меҳмонлар келганда учта кондиционер бирдан ёқилган — ярим соатдан сўнг кириш автомати учиб кетган. Маълум бўлишича, уйга уланишда 5 киловатт қувват ажратилган, кондиционерларнинг ўзи эса чойнак ва кир ювиш машинасигача деярли шунча қувватни еб қўйган.
Кондиционерли хусусий уйга қанча қувват кераклиги уйдаги асбоблар сонидан эмас, балки қанчаси бир вақтда ишлашидан боғлиқ. Ҳисоблаш пик юк бўйича олиб борилади — техника энг кўп бир вақтда ишлайдиган пайт.
Қуйида — асбоблар бўйича юкни қандай ҳисоблаш, кондиционерлар учун қанча захира қўйиш ва ажратилган қувват етмаса нима қилиш керак.
Ажратилган қувват нима ва у нима учун керак
Ажратилган қувват — бу энергосбйт уйга бир вақтда истеъмол қилишга рухсат берган лимит, уланишдаги техник шартларда ёзилган. Агар ҳақиқий юк лимитдан ошса, киришдаги ёки устундаги автомат ишлайди — свет битта хонада эмас, бутун уйда ўчади.
Вилоятдаги эски уйлар кўпинча техникадан фақат свет ва музлатгич бўлганда 3–5 квт га уланган. Ҳозир кондиционер, бойлер ва кир ювиш машинаси билан бу лимит деярли ҳеч кимга етмайди.
Асбоблар бўйича юкни қандай ҳисоблаш
Ҳар бир асбобнинг ёрлиғида ёки паспортида ваттлардаги қувват ёзилган. Ҳақиқатда бир вақтда ишлайдиган асбобларнинг қувватини қўшасиз, ҳаммасини эмас — духовка ва кир ювиш машинаси одатда бир пайтда ёқилмайди, кондиционер ва музлатгич эса деярли доим бирга ишлайди.
| Асбоб | Тахминий қувват | Ким билан бирга ишлайди |
|---|---|---|
| Кондиционер (20 м² хона учун) | 1,5–2 квт | ёзда ҳамма асбоблар билан |
| Бойлер | 1,5–2,5 квт | кечки душ билан |
| Кир ювиш машинаси | 2 квт | кундузи, камдан-кам бойлер билан |
| Музлатгич | 0,2–0,3 квт | доим |
| Свет ва майда техника | 0,5–1 квт | доим |
Қандай ҳисоблаш керак
Формула: пик юк = энг банд пайтда ёқилган асбоблар қуввати йиғиндиси, устига тасодифий мос келиш ва келажакдаги техника учун 20–30 % захира.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): уйда учта кондиционер, ҳар бири 1,5 квт — 4,5 квт, бойлер 2 квт, музлатгич 0,3 квт, свет ва майда-чуйда 0,7 квт. Йиғинди: 4,5 + 2 + 0,3 + 0,7 = 7,5 квт. 25 % захира билан: 7,5 × 1,25 ≈ 9,4 квт. Демак, бу уйга 5 квт ажратилган қувват ҳатто кир ювиш машинасисиз ҳам етмайди.
Агар участокда умумий ҳисоблагич бўлса ёки электр учун тўловни ҳисобламоқчи бўлсангиз, рақамларни ватт ва проводка ҳақидаги мақола билан солиштиринг — ҳисоб принципи квартира учун ҳам худди шундай.
Қувват етмаса нима қилиш керак
Биринчи вариант — энергосбйтга ажратилган қувватни ошириш учун ариза бериш: одатда янги кириш лойиҳаси ва баъзан устундан уйгача симни алмаштириш керак бўлади. Устундан уйгача симни алмаштириш учун рухсатномали электрикни уй учун хизматлар бўлими орқали топиш танишлар орқали излашдан қулайроқ. Иккинчи вариант — юкни вақт бўйича тақсимлаш: барча кондиционерлар ишлаб турган пайтда бойлер ва кир ювиш машинасини ёқмаслик. Учинчиси — инвертер компрессорли кондиционер ўрнатиш, улар пик қувватни фақат биринчи дақиқаларда олади, кейин тежамлироқ ишлайди. Агар бир вақтнинг ўзида ҳам қувватни ошириш, ҳам янги кондиционер сотиб олишни режалаштирсангиз, харажатларни истеъмол кредити билан ёпиш мумкин.
Таниш ҳолат: Юнусободда бир оила автомат учиб турган ҳолда бир йил яшаган, қувватни оширишга ариза бергунча — бу ўйлаганидан арзон ва тезроқ чиққан, тахминан бир ой вақт кетган.
Тез-тез учрайдиган хатолар
Қувватни бир вақтда ишлайдиганлар бўйича эмас, уйдаги барча асбоблар сони бўйича ҳисоблашади — рақам шиширилган чиқади. Уйга қанча қувват ажратилганини ҳужжатлардан текширмасдан бир нечта кучли кондиционер ўрнатишади. Шчитдан кондиционер розеткасигача симнинг кесимидан тежашади — сим қизийди, бу эса фақат автомат учиши эмас, хавфсизлик масаласи.
Қисқа жавоблар
Кондиционерли уйга неча квт қувват керак?
Пик пайтда бир вақтда ёқилган асбоблар қувватини қўшинг ва 20–30 % захира қўшинг. 2–3 кондиционер, бойлер ва оддий техникали уй учун одатда 7–10 квт чиқади.
Нега иккита кондиционер бўлса ҳам автомат учади?
Демак, шу пайтда умумий юк уйга ажратилган лимитдан ошган — шу пайт яна нима ишлаб турганини ҳисобланг: бойлер, кир ювиш машинаси, дазмол.
Уйнинг ажратилган қувватини ошириш мумкинми?
Ҳа, энергосбйтга ариза ва янги кириш лойиҳаси орқали — баъзан устундан симни алмаштириш билан, муддат одатда тахминан бир ой.
Инвертер кондиционер қувватни тежайдими?
Ҳа, у тўлиқ қувватни фақат ишга тушиш ва ҳароратга чиқиш пайтида олади, кейин камроқ қувватда ишлайди — бу оддий кондиционерга нисбатан пик юкни камайтиради.
Кондиционер сотиб олишдан олдин қувватни ҳисоблаш керакми?
Ҳа, акс ҳолда ортиқча юкланишсиз бир вақтда ёқиб бўлмайдиган техника сотиб олиш хавфи бор — ўз техник шартларингиздаги ажратилган лимитни олдиндан текширинг.
Асбоб қуввати ҳақидаги маълумотни қаердан олиш мумкин?
Асбобнинг ёрлиғида ёки қути ичидаги паспортда — у ерда ватт ёки киловаттдаги қувват ёзилган.
Қисқача
- Уйдаги барча асбоблар йиғиндисини эмас, энг банд пайтдаги юкни ҳисобланг.
- Тасодифий мос келиш ва келажакдаги техника учун 20–30 % захира қўшинг.
- Автомат мунтазам учса, ажратилган қувватни оширишга ариза беринг.
- Инвертер кондиционерлар электрни тежашдан кўра кўпроқ пик юкни камайтиради.
- Қурилишдан олдин ҳисобни уйнинг босқичма-босқич сметаси билан солиштиринг.
- Қуввати аллақачон оширилган участокни кўчмас мулк эълонлари орқали қидиринг — бу аризадаги бир ойни тежайди.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
