Таъмирлаш учун кредит қандай танланади, агар уй-жойни янгилашга пул етмаса-ю, янги йилгача кўчишни кечиктиришга жой қолмаган бўлса? Малика эри билан таъмирлашни қоғозда ҳисоблаб чиқди — ажратганидан икки баробар кўпроқ чиқди ва банкдан кредит олиш ёки қариндошлардан ноаниқ муддатга қарз олиш орасида танлаш керак бўлди.
Таъмирлаш учун кредит — бу банк аниқ мақсад остида, яъни пардоз, мебел ёки техника учун берадиган оддий истеъмол кредити, баъзан мақсадсиз кредитга қараганда бироз пастроқ ставкада. Бундай кредит оддийсидан нимаси билан фарқ қилишини ва танлашда нималарга қараш кераклигини кўриб чиқамиз.
Таъмирлаш кредити нима ва оддий истеъмол кредитидан нимаси билан фарқ қилади
Баъзи банкларда таъмирлаш кредити алоҳида маҳсулот сифатида расмийлаштирилади: пул картага тўлиқ эмас, қурилиш материаллари, мебел ёки уста иши учун чеклар асосида қисмларга бўлиб ўтказилади, ставка эса мақсадсиз истеъмол кредитига қараганда бироз пастроқ бўлади. Бошқа банкларда эса фарқ йўқ — бу худди шу оддий кредит, фақат шундай мақсад остида олинган.
— Суммаси барибир тасдиқланган бўлса, айнан таъмирлаш кредити расмийлаштиришнинг маъноси борми? — Баъзан бор: ставка бироз пастроқ, лекин банк чеклар билан ҳисобот беришни сўрайди, буни олдиндан аниқлаштиринг.
Таъмирлаш учун олдиндан қанча пул режалаштириш керак
Кўпчилик оилаларнинг тажрибаси шуни кўрсатадики, ҳақиқий смета деярли ҳар доим биринчи ҳисоб-китобдан ошиб кетади, чунки жараёнда яширин харажатлар чиқади — электр симлари эски бўлиб қолади, девор ортида қувур оқади, керакли плитка эса сотувда топилмай, қимматроғини олишга тўғри келади.
- Материаллар, уста иши ва техникани алоҳида ҳисобланг — булар турли харажат моддалари.
- Кутилмаган ишлар учун устига захира қўйинг, сметадаги ҳамма пулни сарфламанг.
- Устадан сарфланган вақтга қараб эмас, бутун ҳажм учун белгиланган нархни сўранг.
Рустам оиласи билан ошхона таъмирини беш миллионга режалаштирган, амалда етти миллион чиққан — эски электр симлари янги розеткаларга бардош беролмай, бутун линияни алмаштиришга тўғри келган. Бундай харажатларни умумий бюджет билан режалаштириш учун оилавий умумий бюджет ҳақидаги мақолани олдиндан кўриб чиқиш қулай.
Таъмирлаш кредити учун банк ва шартларни қандай танлаш
| Нимага қараш керак | Нега бу муҳим | Банкдан нимани аниқлаштириш |
|---|---|---|
| Ставка ва кредит тури | Мақсадли ва оддий кредит фарқи сезиларли бўлиши мумкин | Банкингизнинг аниқ ставкаси ва шартлари |
| Кредит муддати | Узунроқ муддат — тўлов камроқ, ортиқча тўлов кўпроқ | Жаримасиз муддатидан олдин ёпиш имкони борми |
| Пул бериш шакли | Картага тўлиқ ёки чеклар асосида қисмларга бўлиб | Харажатларни тасдиқлаш учун қандай ҳужжатлар керак |
| Қўшимча комиссиялар | Суғурта ёки ҳисоб хизмати якуний суммани оширади | Кредитнинг йиллик тўлиқ нархи |
Таъмирлаш кредити бўйича ортиқча тўловни қандай ҳисоблаш
Формула оддий: ортиқча тўлов — ойлик тўловни ойлар сонига кўпайтириб, кредит суммасидан айириш орқали топилади. Шундай қилиб, тўловни бўлиб тўлаш ҳақиқатда қанча қўшимча туриши кўринади.
Мисол: 20 000 000 сўм кредит 24 ойга, ойлик тўлов 1 000 000 сўм. 1 000 000 ни 24 га кўпайтирсак, 24 000 000 чиқади. Ортиқча тўлов 24 000 000 дан 20 000 000 ни айириб, 4 000 000 сўм, бу икки йилга 20 % устама. Банкингиздаги рақамлар фарқ қилиши мумкин — булар шартли, мисол учун.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Умумий тўловлар суммаси | Тўловни ойлар сонига кўпайтириш | 1 000 000 ни 24 га кўпайтириш = 24 000 000 сўм |
| Ортиқча тўлов | Умумий тўловлардан кредит суммасини айириш | 24 000 000 дан 20 000 000 ни айириш = 4 000 000 сўм |
| Ортиқча тўлов улуши | Ортиқча тўловни кредит суммасига бўлиш | 4 000 000 ни 20 000 000 га бўлиш, 20 % |
Ўз рақамларингиз бўйича аниқ тўловни уй-жой харажатлари калкуляторида текширинг, банклар шартларини эса олдиндан кредитлар бўлимида солиштиринг.
Ўз пулингиз таъмирнинг фақат бир қисмига еца нима қилиш керак
Оқилона ечим — таъмирни босқичларга бўлиш: аввал кечиктириб бўлмайдиган нарсани, масалан оқаётган қувур ёки электр симларини ёпиш, декоратив пардозни кейинроқ ўз пулингизга қолдириш. Аралаштиргич алмаштириш ёки майда мебел каби кичик босқич учун катта кредит ўрнига баъзан микрозаём ҳам етади. Баъзи оилалар кредит ўрнига алоҳида омонат очиб, аниқ босқич учун пул йиғади, шунда банкка фоиз умуман тўланмайди.
Кўп учрайдиган хатолар
- Сметани фақат бошида бир марта ҳисоблаб, яширин ишлар учун захира қўймаслик.
- Ҳақиқатда камроқ керак бўлса ҳам, тасдиқланган максимал суммани олиш.
- Кредитни жаримасиз муддатидан олдин ёпиш мумкинлигини аниқлаштирмаслик.
- Усталарга муддат ва ҳажм бўйича ёзма келишувсиз қисмлаб тўлаш.
- Банклардаги ставкани солиштирганда суғурта ва қўшимча комиссияларни унутиш.
Қисқа жавоблар
Таъмирлаш учун мақсадли кредит оддий истеъмолдан фойдалироқми
Баъзан ҳа, агар банк чеклар билан тасдиқлаш эвазига пастроқ ставка берса, аммо бу фарқ ҳар бир банкда бўлавермайди. Аризадан олдин бир неча банк шартларини солиштиринг.
Таъмирлаш кредити учун уй-жой гаровида паст ставка олиш мумкинми
Баъзи банкларда бундай имконият бор, ставка гаровсизга қараганда одатда пастроқ, аммо ҳужжатларга талаб ҳам қаттиқроқ. Аниқ шартларни ўз банкингиздан сўранг.
Таъмир олинган кредитдан арзонроққа тушса нима бўлади
Қолган суммани шартлар рухсат берса муддатидан олдин ёпишга йўналтириш ёки захира сифатида қолдириш мумкин. Ортиқча пулни кредит картада бекорга сақлаш фоиз туфайли фойдасиз.
Таъмирлаш кредити учун ҳамкарздор керакми
Ҳар доим эмас, аммо битта одамнинг даромади керакли суммага етмаса, расмий даромадли ҳамкарздор тасдиқланиш имкониятини оширади.
Таъмирлаш кредити қанча вақтда тасдиқланади
Банк ва ҳужжатлар тўлиқлигига қараб, тахминан бир кундан бир ҳафтагача.
Қисқача
- Таъмирлаш кредити ҳам алоҳида мақсадли маҳсулот, ҳам худди шу вазифа учун оддий истеъмол кредити бўлиши мумкин.
- Ҳақиқий смета деярли ҳар доим биринчи ҳисоб-китобдан юқори чиқади — захирани олдиндан режалаштиринг.
- Ортиқча тўлов муддатга боғлиқ: кредит қисқароқ бўлса, ортиқча тўлов камроқ, тўлов юқорироқ.
- Пул бериш шакли — картага тўлиқ ёки чеклар бўйича қисмлаб — банкларда фарқ қилади.
- Таъмирнинг бир қисмини фақат кредит билан эмас, жамғарма билан ҳам ёпиш мумкин.
- Аризадан олдин бир неча банк шартларини солиштиринг ва тўловни олдиндан ҳисоблаб кўринг.
