Оилада биров тўсатдан вафот этганда, пул ҳақида ўйлаш энг қийин иш, лекин тўлаш биринчи кунларданоқ керак бўлади — қабристон жойи, эҳсон, транспорт учун. Шундай тез-тез бўлиб туради: дафн пайшанба куни, маош эса ой охирида.
Дафн маросими учун кредит — алоҳида номдаги банк маҳсулоти эмас, одатда шошилинч тартибда расмийлаштириладиган оддий истеъмол кредити. Қачон у ўзини оқлаши, қачон усиз ҳам бўлиши мумкинлигини кўриб чиқамиз.
Махсус дафн маросими учун кредит олиш мумкинми
Ҳа, расман бу мақсадга боғлиқ бўлмаган оддий истеъмол кредити — банк учун пул нимага кетиши эмас, аризачининг тасдиқланган даромади муҳим. Банкларда одатда «дафн маросими учун» деб алоҳида имтиёзли дастур бўлмайди.
Расмийлаштириш қанча вақт олади
Банкдаги оддий истеъмол кредити бир неча соатдан бир неча кунгача расмийлаштирилади — агар шу банкда хизмат тарихингиз ва маош картангиз бўлса, тезроқ. Агар пул айнан бугун керак бўлса, кўпинча қариндош ва қўшнилардан қарз олиб, кредитни бир ҳафтадан кейин, шошилинчлик ўтгач, тинч ҳолда банкларни солиштириб расмийлаштириш тезроқ чиқади.
Одатий ҳолат: маҳаллада қўшнилар биринчи куннинг ўзида сумманинг бир қисмини йиғиб беришди, қолганини оила бир ҳафтадан кейин, шошилинч босқич ўтгач, кредит билан қўшди.
Кредит, микрозаём ёки маҳалла ёрдами — қайси бирини танлаш
Микрозаём банк кредитидан тезроқ расмийлаштирилади, лекин ставкаси одатда сезиларли юқори — бир неча ҳафтага кичик сумма учун ортиқча тўлов чидаса бўлади, ойларга чўзилса эса сезиларли бўлиб қолади. Қўшни ва қариндошларнинг ўзаро ёрдами — анъанавий амалиёт, биринчи кунларда кўпинча энг шошилинч харажатларни фоизсиз ёпади; кредитни эса умумий ёрдам ёпмаган қисмига олиш мантиқан тўғри.
Қанча қарз олишни қандай ҳисоблаш
Қоида: харажатнинг бутун суммасини эмас, керакли сумма билан аллақачон йиғилган ёрдам ўртасидаги фарқни қарзга олинг. Фарқ = умумий харажат − йиғилган ёрдам.
1-мисол: дафн маросими ва эҳсон харажатлари — 18 000 000 сўм, қариндош ва қўшнилардан йиғилгани — 11 000 000 сўм. Фарқ — 18 000 000 − 11 000 000 = 7 000 000 сўм. Айнан шу суммани кредит билан ёпиш мантиқан тўғри, 18 миллион эмас.
2-мисол: 7 000 000 сўмга 12 ойлик кредит, шартли ойлик тўлови 650 000 сўм. Йиллик ортиқча тўлов = (650 000 × 12) − 7 000 000 = 800 000 сўм. Рақамлар шартли, мисол учун — ўз ставкангизни кредит калкуляторида текширинг.
| Нима ҳисобланади | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Қарзга олинадиган сумма | харажат − йиғилган ёрдам | 18 000 000 − 11 000 000 = 7 000 000 сўм |
| Йиллик тўлов | ойлик тўлов × 12 | 650 000 × 12 = 7 800 000 сўм |
| Ортиқча тўлов | йиллик тўлов − кредит суммаси | 7 800 000 − 7 000 000 = 800 000 сўм |
Шошилинч ариза учун нима керак
- Паспорт ва, бўлса, даромад маълумотномасини олинг — бу кўриб чиқишни тезлаштиради.
- Аввал ўз маош банкингизга қўнғироқ қилинг — у ерда ариза кўпинча тезроқ кўрилади.
- Банк таклиф қилган суммани аллақачон йиғилган ёрдамдан кейин ҳақиқатда керак бўлгани билан солиштиринг.
- Тўлов графигини аниқлаштиринг ва менежердан фақат ставкани эмас, тўлиқ ортиқча тўловни кўрсатишини сўранг.
- Муддат жуда тор бўлса, тасдиқланган даромадли созаёмчини кўриб чиқинг.
Кўп учрайдиган хатолар
Қариндошлардан ёрдам йиғилишини кутмай, харажатнинг бутун суммасини дарҳол қарзга олиш — ортиқча тўлов кераклигидан кўпроқ чиқади. Иккинчи хато — шошилиб биринчи дуч келган микрозаёмни олиб, банклар кредитлари бўлимидаги ставкалар билан солиштирмаслик. Учинчиси — шошилинч расмийлаштириш учун банк комиссияларини аниқлаштирмаслик, улар ҳақида банк комиссиялари мақоласида ёзилган.
Қисқа жавоблар
Дафн маросими учун махсус кредит борми?
Одатда шундай номдаги алоҳида маҳсулот йўқ — бу исталган мақсадга шошилинч расмийлаштирилиши мумкин бўлган оддий истеъмол кредити.
Шошилинч ҳолатда кредит расмийлаштириш қанча вақт олади?
Бир неча соатдан бир неча кунгача, агар шу банкда маош картангиз ёки хизмат тарихингиз бўлса, тезроқ.
Жуда тез керак бўлса, микрозаём олса бўладими?
Мумкин, лекин ставкаси одатда банкдан юқори — шундай йўл билан фақат сумманинг кичик қисмини ва қисқа муддатга олиш оқилона.
Шошилинч аризада банк рад эца нима қилиш керак?
Бошқа банкка мурожаат қилинг ёки созаёмчи қўшинг; умумий ҳаракатлар банк кредитни рад этди мақоласида ёритилган.
Харажатнинг бутун суммасини дарҳол қарзга олиш керакми?
Йўқ, аввал қариндош ва қўшнилар ёрдамини ҳисобга олиб, кредит билан фақат қолган фарқни ёпиш оқилона.
Қисқача
- «Дафн маросими учун кредит» деб алоҳида банк маҳсулоти одатда йўқ — бу стандарт истеъмол кредити.
- Расмийлаштириш бир неча соатдан бир неча кунгача олади, ўз маош банкингизда тезроқ.
- Қариндош ва қўшниларнинг биринчи кунлардаги ўзаро ёрдами кўпинча харажатнинг бир қисмини фоизсиз ёпади.
- Харажат билан йиғилган ёрдам ўртасидаги фарқни қарзга олиш керак, бутун суммани эмас.
- Микрозаём тезроқ, лекин ортиқча тўлови юқори — вақт кам бўлса ҳам ставкаларни солиштиринг.
