Янги микрозайм эскисини ёпса, қарзлар занжиридан қандай чиқиш мумкин
Занжирни битта нуқтада тўхтацангиз чиқиш мумкин — эскисини ёпиш учун янги қарз олишни бас қилиш — ва кейин қарзларни бирма-бир, энг қиммат ставкалисидан бошлаб ёпиш. Занжирни давом эттириш ягона йўлдек туюлади, чунки тўхтаб, умумий суммага дарҳол қарашдан қўрқинчли.
Юнусободлик эркак том таъмири учун биринчи микрозаймни олди. Бир ойдан кейин уни ёпишга пул етмади — биринчисини ёпиш учун иккинчисини олди. Ярим йилдан кейин бундай кўчиришлар натижасида унда бир вақтнинг ўзида учта очиқ қарз бор эди, ва у қанча қарздорлигини аниқ эслай олмасди — ҳисоблаш қўрқинчли эди.
Нега қарзлар занжири сезилмай ҳосил бўлади
Занжирдаги ҳар бир алоҳида қадам оқилона кўринади: олдингисини ёпиш учун қарз олиш, муддати ўтишидан кичикроқ ёмонликдек туюлади. Муаммо битта қарорда эмас, қарорлар кетма-кет бир неча марта тўпланишида, умумий ортиқча тўлов эса фақат охирида, сумма аллақачон катта бўлганда ҳисобланади.
Қандай ҳисоблаш: занжир аслида қанчага тушади
Формула оддий сўз билан: занжир бўйича умумий ортиқча тўлов = ҳар бир қарзнинг алоҳида ортиқча тўловлари йиғиндиси, охиргисининг эмас. Кўпинча айнан охирги қарз ягона қарздек туюлади, ҳолбуки ортиқча тўлов барча олдингиларидан тўпланган.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг). Биринчи қарз 1 000 000 сўм, ойига ортиқча тўлов — 80 000 сўм. Биринчисини ёпиш учун иккинчи қарз 1 080 000 сўмга, кейинги ой ортиқча тўлови — 86 400 сўм. Учинчи қарз 1 166 400 сўмга, ортиқча тўлов — 93 312 сўм. Уч қадам бўйича якуний ортиқча тўлов: 80 000 + 86 400 + 93 312 = 259 712 сўм — ҳолбуки одам ўзини фақат охирги 1 166 400 сўмлик қарзга қарздор деб ҳисоблайди, шу сумма ичида яширинган ортиқча тўловни унутиб.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| 1-қарз | сумма ва ойлик ортиқча тўлов | 1 000 000 + 80 000 сўм |
| 2-қарз (1-қарзни ёпади) | сумма ва ойлик ортиқча тўлов | 1 080 000 + 86 400 сўм |
| 3-қарз (2-қарзни ёпади) | сумма ва ойлик ортиқча тўлов | 1 166 400 + 93 312 сўм |
| Бутун занжир бўйича ортиқча тўлов | барча ортиқча тўловлар йиғиндиси | 259 712 сўм |
Ўз ҳақиқий занжирингизни бир марта тўлиқ ёзиб, NARXTOP тўловлар калкуляторида йиғиштириб чиқиш керак — умумий суммани дарҳол кўриш қўрқинчлироқ, лекин чиқиш айнан шундан бошланади.
Занжирдан чиқишни нимадан бошлаш керак
- Барча очиқ қарзларни ёзиб чиқинг: ҳар бирининг суммаси, ставкаси, кейинги тўлов санаси.
- Уларни ставка бўйича жойлаштиринг — энг қимматидан энг арзонига, очилган санаси бўйича эмас.
- Энг қиммат қарзни биринчи навбатда бўш пул билан ёпинг, қолганларини — минимал тўлов билан.
- Ҳозиргисини ёпиш учун янги микрозайм олманг — занжирни тирик сақлаб турадиган айнан шу қадам.
- Қарзлар суммаси бир ойлик ойликдан катта бўлса, ҳаммасини пастроқ ставкали битта истеъмол кредитига бирлаштиришни кўриб чиқинг — банк аризани МФТ дан бошқача баҳолайди.
Бир неча қарзни битта кредит билан ёпиш мумкинми
Баъзан ҳа: агар банк барча очиқ қарзларни бирдан қоплайдиган суммани тасдиқласа, умумий ставка алоҳида микрозаймлар ставкалари йиғиндисидан паст бўлиши мумкин. Бу универсал ечим эмас — тасдиқлаш даромад ва жорий юкга боғлиқ, қарзларни бирлаштириш истагининг ўзига эмас. Мурожаат қилишдан олдин ўз кредит тарихингиз қандай кўринишини текшириш фойдали — бу кредит тарихи: бу нима ва уни қандай текшириш мақоласида ёзилган.
Қўқондаги бозор сотувчиси аёл занжирдан тўрт ойда чиқди: музлатгичга қарз суммалари ёзилган қоғозчалар ёпиштирди, аввал энг қимматини ёпди, дам олиш кунлари қўшимча иш топди ва қийин пайтда қанчалик хоҳламасин, янги МФТ иловасини бир марта ҳам очмади. Энг қийини ҳисоблаш эмас, биринчи ойда чидаб туриш эди.
Минимал тўловга ҳам пул етмаса нима қилиш керак
Ҳатто бир неча ойлик қўшимча даромад ҳам вазиятни туюлганидан сезиларлироқ ўзгартиради — ортиқча таваккалсиз бир неча даромад манбасини қандай тўплаш ҳақида бир неча даромад манбасини қандай тўплаш мумкин мақоласида ёзилган. Шу билан бирга, занжир узилмагунча мажбурий бўлмаган харажатларни бир-икки ойга ҳалол қайта кўриб чиқиш керак.
Кўп учрайдиган хатолар
- Қарзларни пайдо бўлиш тартибида, ставка бўйича эмас, ёпиш — шунда энг қиммат қарз ҳаммадан узоқроқ очиқ қолади.
- Барча қарзларни битта вараққа ёзмаслик — умумий манзарасиз фақат битта, охирги қарз бордек туюлади.
- Бир неча кунга «нафас олиш» учун янги қарз олиш — занжир айнан шундай қисқа дам олишлар туфайли давом этади.
- Қарзларни оила билан муҳокама қилишдан уялиш — биргаликдаги ечим ёлғиз ва яширинча изланган ечимдан тезроқ топилади.
— Жами қанча қарздорсан? — Аниқ билмайман, ҳисоблаш керак. — Ҳисоблаш қўрқинчлими? — Айнан шу қўрқувдан ҳаммаси бошланади — ва агар охиригача ҳисобласанг, чиқиш ҳам айнан шундан бошланади.
Қисқа жавоблар
Қарзлар занжиридан қандай чиқиш мумкин?
Занжирни тўхтатинг — эскисини ёпиш учун янги қарз олишни бас қилинг — барча қарзларни ёзиб чиқинг, ставка бўйича қимматидан арзонига тартибланг ва навбат билан ёпинг.
Бир неча қарзни биттага бирлаштириш мумкинми?
Баъзан ҳа, бутун суммага пастроқ ставкали истеъмол кредити орқали — ечим банкка ва даромадингизга боғлиқ, олдиндан кафолатланмаган.
Бир нечта қарз очиқ бўлса биринчи навбатда нима қилиш керак?
Барча қарзларнинг суммаси ва ставкаси билан рўйхатини тузинг — бу рўйхациз қарорлар кўр-кўрона, фақат охирги қарз бўйича қабул қилинади.
Нега эскисини ёпиш учун янги қарз олиб бўлмайди?
Чунки ортиқча тўлов йўқолмайди, янги қарзга кўчади ва устига тўпланади — занжир айнан шундай ўсади, узилмайди.
Тўлаш учун қўшимча пулни тезда қандай топиш мумкин?
Қисқа муддатли қўшимча даромад ва бир-икки ойлик мажбурий бўлмаган харажатларни қайта кўриб чиқиш одатда бошида туюлганидан кўпроқ беради.
Қисқача
- Занжир битта қадамда ушлаб турилади — эскисини ёпиш учун янги қарз. Шу қадамни тўхтатиш — чиқиш йўли.
- Занжир бўйича умумий ортиқча тўлов доим охирги қарздагидан катта — барча қадамларни ҳисобланг, охиргисини эмас.
- Қарзларни очилган санаси бўйича эмас, ставкаси бўйича ёпинг — энг қиммати биринчи.
- Қарзларни битта кредитга бирлаштириш баъзан умумий ставкани пасайтиради, лекин банкка ва даромадга боғлиқ.
- Ҳатто бир-икки ойлик қўшимча даромад ҳам вазиятни бошида туюлганидан сезиларлироқ ўзгартиради.
