Азиз икки ҳафта давомида эълонлардаги квартираларни солиштирди ва Чилонзордаги икки хонали квартира 45 000 долларга, Юнусободда эса худди шундай майдондагиси 52 000 долларга туришини тушунолмади. У ўнта варақни очиб, ҳар бирида нархни майдонга бўлди — ва фарқ беш дақиқада тушунарли бўлди. Квадрат метр нархи турли квартираларни тезда солиштиришнинг энг қулай усули, лекин уни тўғри солиштириш керак, акс ҳолда рақам алдаб қўяди.
Метр нархи ўзича ҳеч нарсани англатмайди — у фақат худди шу қоидалар билан ҳисобланган бошқа рақам ёнида маънога эга бўлади.
Квадрат метр нархи нима
Квадрат метр нархи — квартиранинг тўлиқ қийматини унинг майдонига бўлгани. У ўзича эмас, солиштириш бирлиги сифатида керак: бир уйдаги метр бошқа уйдаги метрга қарши, бутун квартира бутун квартирага қарши эмас.
Турли туманларда метрни қандай тўғри солиштириш керак
Метрни фақат бир гуруҳ ичида солиштиринг: битта туман, бир хил тоифадаги уй, яқин қурилиш йили. Сергелидаги янги бино метри ва ўша Сергелидаги тўқсонинчи йиллар панелли уй метри — туман бир хил бўлса ҳам, бу икки хил катталик. Ўхшаш бир неча уйни кўчмас мулк бўлимида бирдан кўринг, фақат битта ёққан эълонда эмас.
Одатий ҳолат: оила Мирзо Улуғбек туманидан квартира излаб, биринчи кўрган метр нархини мўлжал қилиб олди. Бир ойдан сўнг қўшни кварталда метр 15% арзонроқ экани маълум бўлди — сабаб туман эмас, уй икки ёш каттароқ ва консержсиз эди.
Солиштиришни нима бузади
Бир хил майдонда метрни қимматлаштирадиган бешта нарса бор: қават (ўрта қаватлар одатда биринчи ва охирги қаватдан қиммат), таъмир ҳолати, дераза манзараси, ошхона майдони ва квартиранинг умумий майдони — квартира қанча кичик бўлса, метри одатда шунча қиммат. 30 м² бир хонали ва 90 м² уч хонали квартира метрини тўғридан-тўғри солиштириш деярли маъносиз.
Қандай ҳисобланади
Формула оддий: метр нархи = квартиранинг тўлиқ нархи ÷ майдон квадрат метрда. Мисол: квартира 480 000 000 сўмга сотилмоқда, майдони 60 м². 480 000 000 ÷ 60 = 8 000 000 сўм/м². Рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг.
Иккинчи мисол: худди шу уйдаги қўшни квартира 552 000 000 сўмга, майдони 69 м². 552 000 000 ÷ 69 = 8 000 000 сўм/м² — метр нархи бир хил, гарчи умумий сумма 72 000 000 сўмга кўп бўлса ҳам, сабаб шунчаки каттароқ майдон. Шундай қилиб қаерда ҳақиқатан ортиқча тўлов, қаерда эса шунчаки бошқа ўлчам экани кўринади.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| А квартира метр нархи | нарх ÷ майдон | 480 000 000 ÷ 60 = 8 000 000 сўм/м² |
| Б квартира метр нархи | нарх ÷ майдон | 552 000 000 ÷ 69 = 8 000 000 сўм/м² |
| Туманлар орасидаги метр фарқи | (1-туман метри − 2-туман метри) ÷ 2-туман метри × 100 | (8 000 000 − 7 000 000) ÷ 7 000 000 × 100 ≈ 14% |
Метр нархи қачон умуман ишламайди
Метр шаҳар билан вилоят орасида, қурилаётган уй билан тайёр уй орасида, таъмирли ва таъмирсиз квартира орасида ёмон солиштирилади. Бундай ҳолатларда фақат нархни эмас, нархга нима киришини ҳам солиштиринг — таъмир, парковка, ҳужжатлар. Қурувчилардан объектлар саҳифасида нарх кўпинча қурилиш босқичига боғланган бўлади, буни ҳам ҳисобга олинг.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Бутун квартира метрини студия метрига солиштириш — майдонлар жуда фарқ қилади.
- Бир эълонни бир неча ўхшашнинг ўртачаси ўрнига андоза қилиб олиш.
- Ауксиондаги нархга битим шартлари ҳам кириши мумкинлигини унутиш — буни уй-жой ауксиони саҳифасида алоҳида солиштиринг.
- Бир қарашда бир хил кўринган квартираларда қават ва таъмирни ҳисобга олмаслик.
Қисқа жавоблар
Метр нархи ошириб юборилганини қандай билиш мумкин
Уни ўша туман ва тоифадаги уч-бешта ўхшаш эълондаги метр нархи билан солиштиринг. Агар рақам сабабсиз 15-20% юқори бўлса — таъмир, манзара, қават каби сабабларсиз — бу савдолашиш учун сабаб.
Янги бино ва иккиламчи бозор метрини солиштириш мумкинми
Мумкин, лекин эҳтиёт бўлиб: янги бинода нархга кўпинча қурувчи бўлиб-бўлиб тўлови ва таъмирсизлик киради, иккиламчида эса — тайёр уй ва савдолашиш имкони. Шу шартларни ҳисобга олиб солиштиринг.
Нега майдони бир хил квартираларнинг метр нархи турлича
Қават, ҳолат, дераза манзараси ва уй ёши туфайли — метр фақат майдонга эмас, ҳар бир тафсилотга алоҳида жавоб беради.
Турли туманлар бўйича метр нархини қаердан кўриш мумкин
Кўчмас мулк эълонлари бўлимида — у ерда бир нечта ўхшаш объектни бирдан очиб солиштириш мумкин.
Уй-жой калкулятори квартираларни солиштиришда ёрдам берадими
Билвосита ҳа: уй-жой калкулятори аниқ нарх ойига қанча бўлишини кўрсатади, бу кўпинча метр нархидан ҳам муҳимроқ.
Қисқача
- Метр нархи = тўлиқ нарх ÷ майдон, уни фақат бир гуруҳ объектлар ичида солиштиринг.
- Қават, таъмир, манзара ва уй ёши метрни тумандан кўра кучлироқ ўзгартиради.
- Кичик квартиралар деярли ҳар доим худди шу уйдаги катталарига қараганда метрга қимматроқ.
- Солиштириш учун битта ёққан эълон эмас, уч-бешта ўхшашини олинг.
- Янги бино ва иккиламчи уйни тўлов шартлари ва таъмир ҳолатига тузатиб солиштиринг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
