Кириш қисмига домофон ва камералар: хонадон улуши қандай ҳисобланади

Дилноза Чилонзордаги беш қаватли уйнинг учинчи қаватида яшайди. Кириш қисмига янги домофон учун пул йиғилганда, у ҳар сафар «кейинги ойда тўлайман» деб кечиктирарди. Олти ойдан кейин эски домофон бутунлай ишламай қолди, қўшнилар пулни қайтадан йиғишга мажбур бўлди — бу сафар эса қимматроқ, чунки ускуна нархи шу вақт ичида ошиб кетганди. Кириш қисмидаги домофон ва камералар учун ҳар бир хонадон қанча тўлаши керак ва улушни қандай ҳисоблаш мумкин — деярли ҳар бир уйда пайдо бўладиган савол.

Жавоб оддий: умумий сумма кириш қисмидаги хонадонлар сонига бўлинади, одамлар сонига эмас. Қолгани — тафсилотлар: ўрнатиш учун ким тўлайди, бўш хонадонлар билан нима қилиш керак ва биринчи қаватдаги турар-жой бўлмаган хоналар қандай ҳисобланади.

Домофон ва камералар учун улушни қандай ҳисоблаш керак

Формула содда: хонадон улуши тенг ускуна нархи қўшилган ўрнатиш қўшилган биринчи йил хизмат, шу йиғинди кириш қисмидаги хонадонлар сонига бўлинади. Алоқа ва камераларни сақлаш учун ойлик тўлов алоҳида ҳисобланади — одатда у ҳам барча хонадонларга тенг бўлинади.

Мисол: кириш эшигидаги домофон камераси ва ҳовлидаги иккита камера ўрнатиш билан бирга 3 600 000 сўмга тушди. Кириш қисмида 20 та хонадон бор. 3 600 000 ÷ 20 = 180 000 сўм ҳар бир хонадондан бир марталик тўлов. Алоқа ва камераларга ойлик хизмат — хонадон бошига 8 000 сўм. Рақамлар шартли, мисол учун — ўз рақамларингизни қўйинг: сизнинг уйингизда бошқа провайдер ва бошқа нарх бўлиши мумкин.

Иккинчи мисол: уйда 12 та хонадон бор, лекин учтаси бўш — эгалари бошқа шаҳарда яшайди. Агар қолган 9 та хонадон суммани фақат ўзаро бўлиб тўласа, улуш деярли бир ярим баравар ошади: 3 600 000 ÷ 9 = 400 000 сўм. Шунинг учун бўш хонадон эгалари билан олдиндан боғланиб олган маъқул, уларнинг қарзини «кейинроқ»га қолдирмасдан.

Бўш хонадон учун ким тўлаши керак

Тўловни мулкдор қилади, у ерда яшовчи эмас. Хонадонда ҳеч ким яшамаса, рўйхатдан ўтмаган бўлса ҳам — домофон ва камералар бутун кириш қисмини ҳимоя қилади, шу жумладан бўш хонадонни ҳам, шунинг учун унинг улуши умумий ҳисобга киради.

Таниш ҳолат: биринчи қаватдаги хонадон эгаси уни вахта ишчиларига ижарага беради ва уйга йилига бир марта келади. Қўшнилар ойлаб уни домофон пули учун топа олмайди, ижарачилар орқали гаплашиш эса натижа бермайди. Баъзан шу уйдаги сотувдаги хонадон эълонларини кўриб чиқиш осонроқ — бирдан хонадон эгаси уни сотувга қўйган бўлиб, риелторнинг ишлайдиган рақами қолган бўлади.

Нархга ускунадан ташқари нима киради

• Кириш эшигидаги домофон панели ва ҳар бир хонадондаги трубка ёки илова
• Кириш қисми, ҳовли ва, агар бўлса, автотураргоҳ учун камералар
• Кабел тортиш ва ўрнатиш — кўпинча умумий сумманинг учдан бир қисми
• Алоқа ва ёзувларни сақлашнинг биринчи йили — кейин бу ойлик тўловга айланади

Биринчи қаватдаги турар-жой бўлмаган хоналар — дўкон, дорихона, сартарошхона — агар бир хил киришдан фойдаланса, ҳисобда алоҳида «хонадон» сифатида ҳисобланади. Бу тез-тез жанжалга сабаб бўлади: дўкон эгаси камералар керак эмас дейди, лекин кириш қўшнилар билан умумий бўлса, унинг улуши ҳам тўланиши керак.

Пулни қандай йиғиш ва ҳисобдан чиқармаслик

Энг қулайи — кириш қисми оқсоқоли номига алоҳида ҳисоб ёки карта очиш ва умумий чатга ҳар бир тўлов расмини юбориш. Шунда ким аллақачон ўтказганини, ким ҳали тўламаганини кўриш мумкин, оғзаки сўзга ишонишга тўғри келмайди. Агар сумма бир неча ой давомида йиғилса, уни уйда нақд сақлашдан кўра оддий банк омонатига қўйиш маъқулроқ — фоиз кичик бўлса ҳам, усталар келгунча пул бекор ётмайди.

Ўрнатиш ва улаш учун устани хизматлар бўлими орқали топиш мумкин — у ерда бир нечта устанинг нархи ва шарҳларини солиштириб, биринчи таклиф қилганни эмас, энг мақулини танлаш осон. Кириш қисми жамғармаси учун ҳисоб очишда яқин филиални топишга банклар харитаси ёрдам беради.

Тез-тез учрайдиган хатолар

Биринчи хато — улушни одамлар сонига ҳисоблаш, хонадонлар сонига эмас: шунда беш кишилик оила ёлғиз яшовчи қўшнига қараганда беш баравар кўп тўлайди, ҳолбуки домофон бир хил эшикни ҳимоя қилади. Иккинчи хато — турар-жой бўлмаган хоналарни унутиб, кейин пул сарфлангандан сўнг улар билан алоҳида тортишиш. Учинчи хато — пулни квитансиясиз нақд йиғиш: олти ойдан кейин ким қанча бергани ҳеч кимнинг эсида қолмайди.

Яна бир тез-тез такрорланадиган ҳолат: янги қўшни домофон ўрнатилгандан бир йил ўтиб кўчиб келади ва «у ускуна учун тўламаган» дейилиб, бепул кириш ҳуқуқи берилади. Шу сабабли биринчи бўлиб пул тўлаганлар ўзини алдангандек ҳис қилади. Янги қўшнилар учун бир марталик, кичик миқдордаги бадал тўловини келишиб олиш адолатлироқ, айниқса хавфсизлик мавзуси умумий жойни банд қилиб қўйган қўшнилар билан ҳам боғлиқ бўлса — қўшни умумий коридор ёки подвални эгалласа нима қилиш кераклигини ҳам ўқиб чиқинг.

Қисқа жавоблар

Кириш қисмига домофон ва камералар қанча туради

Аниқ нархни олдиндан ҳеч ким айтолмайди — у камералар сони, ускуна сифати ва электр тақсимлаш қутисигача бўлган масофага боғлиқ. Ўз ҳудудингиздаги бир нечта устанинг таклифига қараб, умумий суммани хонадонлар сонига бўлинг.

Бўш хонадон эгаси тўлаши керакми

Ҳа, керак, хонадонда ҳеч ким яшамаса ҳам — домофон ва камералар бутун кириш қисмини, нафақат яшаладиган хонадонларни ҳимоя қилади.

Камералар учун тўламаслик мумкинми

Расман мумкин, лекин шунда қўшнилар бундай хонадонга домофон орқали кириш ҳуқуқи бермаслиги ва уни видеокузатув тизимига уламаслиги мумкин.

Домофон учун ойлик тўлов қандай бўлинади

Бир марталик бадал каби — умумий йиғилишда бошқача қарор қилинмаган бўлса, одамлар эмас, хонадонлар бўйича тенг бўлинади.

Янги қўшни эски ускуна учун тўлашни хоҳламаса нима қилиш керак

Тўлиқ улуш ўрнига кириш қисми жамғармасига бир марталик бадал таклиф қилинг — бу орқага қайтиб тўлиқ суммани талаб қилишдан адолатлироқ.

Қисқача

• Домофон ва камералар учун улуш хонадонларга ҳисобланади, одамларга эмас
• Бўш ва турар-жой бўлмаган хоналар ҳам ўз улушини тўлайди
• Суммага фақат ускуна эмас, ўрнатиш ва биринчи йил хизмати ҳам киради
• Пул ҳар бир тўлов ҳисобга олинган ҳолда йиғилади, изсиз нақд эмас
• Янги қўшнилар учун бепул кириш ўрнига алоҳида бир марталик бадал адолатлироқ