Сергилидаги қурилишдан тунда арматура паддони йўқолди — девор бор эди, қоровул йўқ эди, эрталаб бригада қўл силтаб қўйди: «балки ҳамма ухлаб ётганда машина кириб чиққандир». Мурожаат қиладиган жой йўқ эди: на камера, на обектдаги машина рақамлари ёзилган.
«Қурилишда материаллар ўғирланишининг олдини қандай олиш мумкин» деган савол ҳеч бўлмаса бир марта семент қопи ёки арматура боғламини йўқотган ҳар бир кишида пайдо бўлади. Қисқа жавоб: материал ҳисобсиз ва назорациз ётган жойда ўғирланади — иккала муаммо ҳам материал обектга келтирилишидан олдин ҳал қилинади.
Қурилишдан одатда ким ўғирлайди
Кўпинча майда-чуйда йўқолади — бир неча қоп, тахта, бироз кабел — ва бу кўпинча обектдаги тасодифий одамлар қўлида содир бўлади, албатта бегоналар эмас. Тунги катта ўғирликлар камроқ, лекин қимматга тушади: бир зумда бутун паддон ёки техникани олиб кетишади.
Ўғирлик қанча зарар келтиришини қандай ҳисоблаш керак
Формула оддий: ўғирлик зарари ҳужжат бўйича келтирилган материал билан босқич охирида қайта саналганда қолган материал ўртасидаги фарққа тенг. Рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг.
Мисол: 200 қоп семент келтирилди, бригада ҳисобига кўра 170 таси ишлатилди, обектда қайта саналганда 20 таси қолди. 10 қоплик фарқ — ёки ҳисоб хатоси, ёки тўғридан-тўғри йўқотиш, ва шартли 60 000 сўм/қоп нархда бу битта босқич учун 600 000 сўм. Бутун қурилиш давомида ҳар босқичда шунга ўхшаш йўқотиш бўлса, сумма бир неча миллион сўмга етади.
Ҳимоянинг оддий усуллари
- Материални бутун уйга эмас, аниқ босқич учун партияларга бўлиб келтиринг.
- Кирим-чиқим дафтарини ёки жадвалини юритинг — қанча келтирилди, қанча ишлатилди, қанча қолди.
- Обектни тўсиб, ҳеч бўлмаса сақлаш жойи устига ёритгич ўрнатинг.
- Қурилиш чеккада ёки қўшнисиз янги массивда бўлса, тунги қоровулни хизматлар бўлими орқали топиб, келишинг.
- Етказиб беришларни туширишда суратга олинг — сана ва миқдор суратда кўринади.
- Бригадирдан ҳар босқич учун материал сарфи бўйича ҳисобот сўранг.
Кўча қўшнисида қоровул бир кечага унчалик катта бўлмаган суммага тушди, лекин у пайдо бўлгандан кейин йўқотишлар бутунлай тўхтади — қоровул ҳақи материал «йўқолмай қўйиши» ҳисобига тез қопланди.
| Ҳимоя усули | Тахминий нарх | Нима беради |
|---|---|---|
| Тунги қоровул | келишув бўйича, сменага | техника билан тунги олиб кетиш хавфини олади |
| Кирим-чиқим ҳисоби | бепул, фақат вақт | йўқотишни дарҳол, қурилиш охирида эмас кўрсатади |
| Тўсиқ ва ёритгич | қурилиш бошида бир марталик | тасодифий одамлар учун васвасани камайтиради |
Материални олдиндан келтирмаган маъқул бўлган ҳолатлар
Қиммат ва ўткир маҳсулотлар — кабел, сантехника, металл — ўрнатиш санасига яқин келтирилгани маъқул, обектда ҳафталаб сақланмасин. Бундай харидлар сметасини босқичлар бўйича уй-жой нархи калкуляторида солиштириб туриш қулай — ортиқча материал олдиндан келтирилмайди.
Материал барибир йўқолса
Қайта харид босқич бюджетидан чиқариб юборади, баъзи оилалар фарқни истеъмол кредити билан ёпади — лекин қоровул ёки ҳисобга бир марта харажат қилиш, йўқолганини мунтазам қайта сотиб олишдан арзонроқ. Қурилиш босқичлари бўйича бутун харажатлар манзарасини босқичма-босқич қурилиш сметаси намунаси билан солиштириш осонроқ.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Ишлар бошланмасдан туриб, бутун уй учун материални бирданига келтириш.
- Туширишда ва бригададан қабул қилишда материални санамаслик.
- Обектни тунда ёритгичсиз ва тўсиқсиз қолдириш.
- Қоровулни фақат биринчи йўқотишдан кейин, олдиндан эмас ёллаш.
Қисқа жавоблар
Қурилишда материаллар ўғирланишининг олдини қандай олиш мумкин?
Материални босқич учун партияларга бўлиб келтиринг, кирим-чиқим ҳисобини юритинг ва тунга ёритгич ёки қоровул қўйинг — кўпчилик ўғирлик материал кўп, назорат йўқ жойда содир бўлади.
Қурилишдан кўпроқ ўзи кишилар ўғирлайдими, бегоналарми?
Кўпинча обектга кириши бор одамлар томонидан майда-чуйда йўқолади, катта тунги ўғирликлар камроқ, лекин қоровул ёки тўсиқ каби алоҳида ҳимоя талаб қилади.
Қурилишда қоровул қанча туради?
Нарх туман ва келишувга боғлиқ — аниқ одам ёки қўриқлаш хизматидан сўранг, интернетдаги рақамга эмас, смена нархига таянинг.
Бригада материал сарфини ошириб кўрсатмаётганини қандай текшириш мумкин?
Ҳужжат бўйича келтирилган миқдорни босқичдан кейин обектда қолган миқдор билан солиштиринг — босқичдан босқичга такрорланадиган фарқ муаммодан дарак беради.
Обектдаги қурилиш материалларини суғурталаш керакми?
Амалда ҳисобга, ёритгичга ва қоровулга маблағ солиш суғуртадан арзон ва содда — лекин обектдаги қиммат техника учун суғурта шартларини алоҳида аниқлаш фойдали.
Қисқача
- Кўпчилик ўғирлик материал кўп, ҳисоб ва назорат йўқ жойда содир бўлади.
- Материални бутун уйга эмас, аниқ босқич учун партияларга бўлиб келтиринг.
- Оддий кирим-чиқим ҳисобини юритинг — дафтар ёки жадвал етарли.
- Тунги қоровул ва ёритгич йўқотишлар тўхташи ҳисобига тез қопланади.
- Қиммат ва ўткир материалларни олдиндан эмас, ўрнатиш вақтига яқин келтиринг.
