Азизнинг отаси бутун умр уй ёнидаги кооперативда гараж сақлаган — аввал ўз «Дамас»и учун, кейин машинани сотиб юборишган, гараж эса қолган. Қўшнисига шина омборхонаси учун ижарага берилган, кейин яна бирига — асбоблар учун. Ҳар ой таъмирсиз ва ижарачисиз озгина пул тушиб турган. Азиз ҳаммасини қоғозда ҳисоблаб, қарор қилди: балки бошида катта пул йиғиб иккинчи квартира олишдан кўра, айнан гараж ёки кладовкага пул қўйган маъқул.
Гараж ва кладовка инвестиция сифатида: сотиб олиш керакми — бутун квартирага пули йўқ, лекин кўчмас мулкдан даромад олишни хоҳлайдиганлар учун савол. Ҳақиқатда қанча топиш мумкинлигини ва бу квартирадан нимаси билан фарқ қилишини кўриб чиқамиз.
Гараж ва кладовка қандай инвестиция
Гараж ва кладовка — кириш чегараси паст кўчмас мулк: квартирадан бир неча марта арзон туради, ижарага бериш учун таъмирга деярли пул керак эмас. Талаб барқарор: деярли ҳаммада машина ёки нарсалар бор, шаҳарда эса сақлаш жойи доим етишмайди.
Қанча туради ва ижара қанча келтириши мумкин
Формула квартирадаги билан бир хил: йиллик даромадлилик фоизда — йиллик ижарани сотиб олиш нархига бўлиб, юзга кўпайтирилганига тенг.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): кооперативдаги гараж 60 000 000 сўмга олинди, ойига 500 000 сўмга ижарага берилади — йилига 6 000 000. Даромадлилик = 6 000 000 ÷ 60 000 000 × 100 = йилига 10 %. Солиштириш учун кўчмас мулк эълонлари саҳифасидаги жорий таклифларни кўринг — ўз ҳудудингиздаги ҳақиқий нархларни билиб оласиз.
Янги қурилишдаги кладовка — алоҳида мавзу
Кўпгина қурувчилар ҳозир кладовка хоналарини квартира билан бирга ёки алоҳида сотмоқда — бу иккиламчи бозорда деярли рақобациз ниша. Бундай лотларни айнан янги қурилишлар саҳифасида, конкрет қурувчида кўринг, квадрат метр нархини шу уйдаги квартиралар нархи билан солиштиринг.
Нимани сақлаш арзонроқ — гараж ёки ижарага квартира
Гараж ва кладовканинг сақлаш харажати деярли йўқ: ижарачи алмашганда таъмир керак эмас, мебел керак эмас, коммунал тўловлар минимал. Камчилиги — ижара ставкаси мутлақ рақамда паст, ва янги ижарачи топиш баъзан квартирага қараганда узоқроқ давом этади.
Шундай бўлиб туради: гараж ижарачисиз бир ой эмас, олти ой бўш туради, чунки талаб тор — лекин у квартирадан бир неча марта арзон тургани учун пул йўқотиш унчалик оғриқли эмас.
Жадвал: гараж, кладовка ва квартира инвестиция сифатида
| Нимани солиштирамиз | Гараж / кладовка | Квартира |
|---|---|---|
| Кириш нархи | паст, деярли ҳаммага қўл етади | юқори, катта сумма керак |
| Сақлаш харажатлари | минимал | таъмир, техника, коммунал |
| Ижарачи топиш тезлиги | паст, талаб тор | юқори, талаб кенг |
| Фоиздаги даромадлилик | кўпинча квартирадан юқори | одатда гараждан паст |
| Сотишдаги ликвидлик | паст, харидорлар кам | юқори, талаб барқарор |
Хавфлар: талаб, ҳудуд ва ҳужжатлар
- Харидор ва ижарачилар доираси тор — гаражни квартирага қараганда тезроқ сотиб бўлмайди одатда.
- Кооператив гаражлар ҳар доим ҳам тўлиқ мулк сифатида расмийлаштирилмаган — сотиб олишдан олдин ҳужжатлар ҳолатини аниқлаштиринг.
- Талаб ҳудудга қаттиқ боғлиқ: эски турар-жой массиви ёнида гараж ер ости парковкали янги уйга қараганда керакроқ.
- Янги қурилишдаги кладовкалар баъзан алоҳида кадастр рақамисиз сотилади — нима сотиб олаётганингизни текширинг.
Кўп учрайдиган хатолар
- Кооператив сотувчисининг оғзаки сўзига таяниб, гараж ҳужжатларини текширмаслик.
- Гараж даромадлилигини узоқ бўшлиқни ҳисобга олмасдан ҳисоблаш.
- Қурувчидан кадастр рақамисиз кладовка олиб, буни квартира билан бир хил деб ўйлаш.
- Нархни қўшни обектлар билан солиштирмасдан, биринчи таклифга ортиқча тўлаш.
Қисқа жавоблар
Гараж инвестиция сифатида фойдалими?
Кўпинча ҳа: гаражнинг фоиздаги даромадлилиги квартирадан юқори бўлади, чунки кириш нархи паст ва сақлаш харажати деярли йўқ.
Ижарага гараж қанча туради?
Нарх ҳудуд ва гараж турига — кооператив ёки капитал — қаттиқ боғлиқ, аниқ рақамни ўз шаҳрингиздаги жорий эълонлардан кўринг.
Янги қурилишдаги кладовкани ижарага бериш мумкинми?
Мумкин, агар у кадастр рақами билан алоҳида кўчмас мулк обекти сифатида расмийлаштирилган бўлса — буни сотиб олишдан олдин қурувчидан сўранг.
Инвестиция сифатида қайси бири фойдали — гараж ёки квартира?
Гараж даромадлилик фоизи ва кириш нархи бўйича фойдали, квартира — ижарачи топиш тезлиги ва сотишдаги умумий ликвидлик бўйича.
Кооперативда гараж сотиб олишнинг қандай хавфлари бор?
Асосий хавф — ҳужжатлар ҳолати: барча кооператив гаражлар тўлиқ мулк сифатида расмийлаштирилмаган, буни олдиндан текшириш керак.
Гаражга ижарачи узоқ қидириладими?
Квартирага қараганда узоқроқ, чунки хоҳловчилар доираси тор — ҳисобга йилига бир неча ой бўшлиқни қўшинг.
Қисқача
- Гараж ва кладовка — кириш чегараси паст ва сақлаш харажати минимал кўчмас мулк.
- Гаражнинг фоиздаги даромадлилиги кўпинча ижарага квартирадан юқори — кириш бюджетини уй-жой бюджети калкуляторида ҳисоблаб кўринг.
- Янги қурилишдаги кладовкаларни қурувчида кўринг ва кадастр рақамини текширинг.
- Кооператив гаражларнинг асосий хавфи — мулк ҳужжатлари ҳолати.
- Талаб тор, ижарачи ва харидор топиш одатда квартирага қараганда секинроқ.
- Кейинроқ кенгроқ уйга ўтишни ўйласангиз, квартирани каттасига қачон алмаштириш кераклигини ўқинг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
